คณะกรรมาธิการวุฒิสภาลงสกลนคร ศึกษาโครงการพระราชดำริ-ผ้าครามเสริมรายได้ชุมชน

เมื่อวันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2569 คณะกรรมาธิการวิสามัญการพิทักษ์และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ของวุฒิสภา ลงพื้นที่จังหวัดสกลนคร เพื่อศึกษาดูงานด้านการพัฒนาและการฟื้นฟูทรัพยากรตามแนวพระราชดำริ รวมทั้งการส่งเสริมวิสาหกิจชุมชนที่เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นของจังหวัด

วัตถุประสงค์การลงพื้นที่และการรับฟังข้อมูล

การลงพื้นที่ครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อรวบรวมข้อมูลเชิงประจักษ์เกี่ยวกับผลการดำเนินงานของโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ และศึกษาบทบาทของสถาบันพระมหากษัตริย์ในการสนับสนุนการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในระดับพื้นที่ คณะกรรมาธิการประกอบด้วยผู้แทนที่เกี่ยวข้องหลายฝ่าย โดยมีการพบปะกับหน่วยงานภาครัฐและผู้แทนภาคประชาชนในจังหวัดเพื่อรับฟังการบรรยายสรุปและเยี่ยมชมพื้นที่ตัวอย่าง

สถานที่ศึกษา: ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานฯ

หนึ่งในจุดศึกษาหลักคือ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ซึ่งเจ้าหน้าที่ชี้แจงบทบาทของศูนย์ในฐานะแหล่งเรียนรู้และทดลองด้านเกษตร ปศุสัตว์ ประมง รวมถึงการอนุรักษ์ดิน น้ำ และป่าไม้ นอกจากนี้ ศูนย์ยังเป็นต้นแบบการประยุกต์หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในการฟื้นฟูทรัพยากรและพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนรอบพื้นที่

คณะได้ชมผลงานวิจัยที่ศูนย์พัฒนาไว้เป็นต้นแบบ เช่น โครงการพัฒนาพันธุ์สัตว์เศรษฐกิจที่เรียกว่า “5 ดำ มหัศจรรย์” รวมทั้งการสาธิตภูมิปัญญาพื้นบ้าน เช่น การทำยาดมสมุนไพรจากทรัพยากรท้องถิ่น ซึ่งชี้ให้เห็นการเชื่อมโยงระหว่างการอนุรักษ์ทรัพยากรกับการสร้างมูลค่าให้ชุมชน

สถานที่ศึกษา: ศูนย์วิสาหกิจชุมชนเฮือนนางคราม

ช่วงบ่ายคณะเดินทางไปยัง ศูนย์วิสาหกิจชุมชนเฮือนนางคราม ในอำเภอเมืองสกลนคร ซึ่งเป็นศูนย์รวมการอนุรักษ์และผลิตผ้าครามซึ่งมีชื่อเสียงของจังหวัด ผู้แทนวิสาหกิจชุมชนและหน่วยงานพัฒนาชุมชนท้องถิ่นให้ข้อมูลการดำเนินงาน กระบวนการผลิตและการส่งเสริมการตลาด รวมถึงบทบาทของผ้าครามในการสร้างรายได้และอนุรักษ์ภูมิปัญญาให้คงอยู่ในชุมชน

• การถ่ายทอดเทคนิคการย้อมครามและการออกแบบลายผ้า
• การจัดระบบการผลิตให้สอดคล้องกับมาตรฐานคุณภาพและการตลาด
• ความเชื่อมโยงกับโครงการพัฒนาพื้นที่และการฝึกอาชีพของหน่วยงานรัฐ

ผู้เข้าร่วมลงพื้นที่เน้นการเก็บข้อมูลทั้งเชิงเทคนิคและเชิงสังคม เพื่อนำไปใช้ประกอบการพิจารณาในรายงานของคณะกรรมาธิการเกี่ยวกับคุณูปการของสถาบันพระมหากษัตริย์ต่อการพัฒนาท้องถิ่น

ตารางการลงพื้นที่โดยสังเขป

ผลที่คาดหวังและความหมายต่อชุมชน

คณะกรรมาธิการระบุว่าจะรวบรวมข้อมูลและความเห็นจากการลงพื้นที่เพื่อนำเสนอในการศึกษาครั้งใหญ่เกี่ยวกับบทบาทของสถาบันต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต ประเด็นที่คาดว่าจะนำไปใช้ประกอบการพิจารณา ได้แก่ วิทยาการและรูปแบบการบริหารจัดการทรัพยากรที่ศูนย์พัฒนาใช้เป็นต้นแบบ รวมทั้งแนวทางสนับสนุนวิสาหกิจชุมชนเพื่อเพิ่มช่องทางการตลาดและความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจ

สำหรับชาวสกลนครและกลุ่มวิสาหกิจชุมชน การที่คณะกรรมาธิการลงพื้นที่ถือเป็นโอกาสในการสะท้อนปัญหา ความต้องการ และศักยภาพของพื้นที่สู่ระดับนโยบาย ซึ่งอาจช่วยเปิดช่องทางการสนับสนุนทั้งด้านงบประมาณ การฝึกอบรม และการเชื่อมโยงตลาดให้กับผลิตภัณฑ์พื้นถิ่น เช่น ผ้าคราม

การลงพื้นที่ครั้งนี้เป็นตัวอย่างการทำงานเชื่อมโยงระหว่างภาครัฐกับชุมชน ที่เน้นทั้งการอนุรักษ์ทรัพยากรและการสร้างรายได้ให้ประชาชน พร้อมทั้งย้ำถึงความสำคัญของการเก็บข้อมูลเชิงพื้นที่อย่างเป็นระบบเพื่อใช้ประกอบการตัดสินใจในระดับนโยบายต่อไป