De provincie Zuid-Holland komt met een nieuw ActiePlan Zon dat moet voorkomen dat de aanleg van zonnepanelen op daken verder achterblijft. Volgens de provincie is de eerdere stijging in pandgeïntegreerde zonne-energie recent tot stilstand gekomen door een mix van economische, technische en juridische factoren. Het plan bevat in totaal 18 concrete maatregelen en richt zich met name op grotere installaties vanaf 15 kilowattpiek en op locaties als daken, gevels, parkeerterreinen en waterbassins.
Waarom de groei stokte
De provincie wijst meerdere oorzaken aan voor de afname van de aanleg: de marktwaarde van zonnestroom is gedaald, de rendementen van installaties lopen terug en er speelt netcongestie. Daarnaast hebben wisselende subsidievoorwaarden en een beperkt aanbod van geschikte daken de ontwikkeling bemoeilijkt. Volgens de beleidsnota is slechts een klein deel van het theoretische dakpotentieel direct beschikbaar voor plaatsing.
Ruimte en beperkingen op daken
Zuid-Holland becijferde het totale potentieel voor fotovoltaïsche (pv) aanleg op daken op 95,26 km². Van dat oppervlak is volgens de provincie maar 8,20 procent zonder meer geschikt voor zonnepanelen. De overige oppervlakte wordt belemmerd door technische, financiële, juridische of organisatorische obstakels, aldus het plan.
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Totaal dakpotentieel | 95,26 km² |
| Direct geschikt voor zonnepanelen | 8,20% |
Belangrijkste maatregelen
Het actieplan bouwt voort op het eerdere aanvalsplan uit 2020 en bevat een mix van financiële stimulering en technische ondersteuning. De provincie benadrukt het belang van grotere installaties op bedrijfsdaken en andere locaties met relatief veel oppervlak.
- De subsidieregeling Zonnig Zuid-Holland blijft bestaan tot minimaal 2027 en ondersteunt werkzaamheden zoals dakversterking, asbestverwijdering en de aanschaf van lichtgewicht panelen.
- Energiecoöperaties die via een recht van opstal een dak in gebruik nemen, ontvangen een eenmalige bijdrage van €5.000 per project.
- Er wordt ingezet op de ontwikkeling van energiehubs om overschotten van zonnestroom regionaal te benutten; meer dan 140 initiatieven hebben zich al aangemeld.
- Nieuw is de nadruk op netbewust opwekken: door slimme omvormers, energiemanagementsystemen en batterijen te combineren met zonnedaken moet de gelijktijdigheid van opwek en verbruik verbeteren en piekbelasting op het net verminderen.
- Per 1 januari 2027 komt er een subsidieregeling voor circulaire zonnepanelen, met een begroting van €200.000. Die regeling richt zich onder meer op panelen die regionaal of zonder schadelijke stoffen zoals PFAS zijn geproduceerd.
Praktische effecten voor dakeigenaren en initiatiefnemers
Voor eigenaren van panden betekent het plan dat er financieel en technisch meer mogelijkheden komen om daken geschikt te maken voor pv. De provinciale ondersteuning richt zich op het wegnemen van drempels: van het versterken van constructies tot het helpen bij de aanschaf van geschiktere, lichtgewicht systemen. Voor lokale energiecoöperaties en zakelijke ontwikkelaars is de eenmalige bijdrage bij recht van opstal een concrete stimulans om projecten te realiseren.
Regionale afstemming en netbeheer
De provincie koppelt het plan aan het bredere vraagstuk van netcapaciteit. Door te stimuleren dat opwek en verbruik meer samenvallen—bijvoorbeeld via batterijopslag en energiemanagement—wil Zuid-Holland knelpunten op het elektriciteitsnet verminderen. Dat sluit aan bij het aantal aangemelde energiehub-initiatieven, waarvan de provincie er al meer dan 140 registreerde.
Circulair en duurzaam als randvoorwaarde
Met de nieuwe subsidieregeling voor circulaire zonnepanelen wil de provincie ook de milieukant van de energietransitie aanscherpen. Het budget van €200.000 is bedoeld om keuze voor duurzamere productiemethoden en materiaalgebruik te belonen. De regeling gaat uitdrukkelijk in op panelen zonder schadelijke stoffen en panelen met regionale productieketens, zo staat in de planbeschrijving.
Volgende stappen
Het actieplan bevat concrete maatregelen en loopt door tot in ieder geval 2027, met enkele onderdelen die dan ingaan of doorlopen. Dakeigenaren, coöperaties en bedrijven die plannen hebben voor zonnepanelen doen er verstandig aan om de provinciale regelingen en voorwaarden te volgen en te checken of zij in aanmerking komen voor ondersteuning bij technische aanpassingen, subsidies of deelname aan energiehubs.
