Werkgeversorganisatie Voka roept de Vlaamse en federale regeringen op om bij de komende begrotingsgesprekken te focussen op de grootste uitgavenposten, zoals onderwijs, welzijn en gezondheidszorg. De oproep komt in de aanloop naar de jaarlijkse Rentrée van Voka, waar CEO Frank Beckx de klemtoon legt op economische groei als sleutel tot structurele verbetering van de overheidsfinanciën.
Groei als lange termijnoplossing
Voka koppelt scherpe begrotingskeuzes aan een ambitie op langere termijn: als de economische groei in België tussen nu en 2035 stijgt van circa 1 procent naar 2 procent, verwacht de werkgeversorganisatie dat dat leidt tot ongeveer €50 miljard extra welvaart. Die meeropbrengst moet volgens Voka de druk op overheidsfinanciën verminderen en ruimte creëren voor investeringen.
Tegelijkertijd richt Voka zich op de directe uitdaging waar regeringen de komende weken voor staan: de noodzakelijke sanering op korte termijn. Voor de federale regering noemt Voka een bezuinigingsopgave van ongeveer €10 miljard. Beckx benadrukt dat het onwenselijk is om met een kaasschaaf overheidsuitgaven overal een beetje te korten.
“Kijk naar de grootste uitgavenposten”
Onderwijs en welzijn op de schop?
Bij de Vlaamse begroting wijst Voka expliciet op onderwijs en welzijn als logische plekken om naar besparingen en efficiëntie te zoeken. Volgens de werkgeversorganisatie vormen die twee domeinen gezamenlijk ongeveer 60 procent van de Vlaamse begroting. Voka stelt dat er bij welzijn en zorg ruimte is voor efficiëntiewinsten, en pleit bovendien voor meer ondernemerschap in de zorgsector.
Beckx benoemt ook het onderwijs expliciet: hij zegt achter de ambitie van hogere onderwijskwaliteit te staan, maar vraagt zich af waarom het leerplichtonderwijs in Vlaanderen veel duurder zou zijn dan in andere landen. Specifiek noemt hij het secundair onderwijs als sector waar volgens Voka aanzienlijke efficiëntieverbeteringen mogelijk zijn.
Federale context en sociale zekerheid
Op federaal niveau wijst Voka op de omvang van de sociale zekerheid als grootste uitgavenpost: ongeveer €145 miljard. Binnen die post komt de gezondheidszorg naar voren als een belangrijk onderdeel waarop de aandacht ligt. Voka wil dat beleidsmakers duidelijke keuzes maken en niet terugvallen op algemene, gelijk verdeelde bezuinigingen die volgens de organisatie tot ontevredenheid leiden.
Gevolgen voor kansengelijkheid en onderwijsbeleid
De oproep van Voka raakt direct aan onderwerpen die centraal staan in het onderwijsdebat: kwaliteit, kostenefficiëntie en toegankelijkheid. Besparingsvoorstellen op onderwijs kunnen gevolgen hebben voor lesuren, personeelsbezetting, ondersteunende diensten en voorzieningen voor leerlingen met extra noden. Omdat Voka ook pleit voor particuliere en ondernemende initiatieven in zorg en onderwijs, roept dat vragen op over de mogelijke impact op gelijke kansen voor leerlingen uit verschillende sociaaleconomische achtergronden.
- Vlaamse begroting: onderwijs en welzijn samen ~60 procent
- Federale sanering: opgegeven omvang ~€10 miljard
- Sociale zekerheid: totale post ~€145 miljard
Welke maatregelen uiteindelijk op tafel komen, is aan de regeringen zelf. Voka biedt daarvoor beleidsideeën en een langetermijnvisie op groei, maar de organisatie doet tegelijk een dringende oproep om in de kortetermijnsanering duidelijke keuzes te maken in plaats van algemene kortingen.
| Onderdeel | Genoemde waarde |
|---|---|
| Doelgroei (nu naar 2035) | 1% → 2% |
| Verwachte extra welvaart | €50 miljard |
| Federale sanering (voor de regering) | €10 miljard |
| Sociale zekerheid (federale uitgavenpost) | €145 miljard |
Voor onderwijsredactie blijven twee vragen centraal: op welke concrete posten zouden bezuinigingen terechtkomen, en welke effecten krijgen die op ongelijkheid in kansen en de kwaliteit van het onderwijs? De komende begrotingsonderhandelingen moeten uitwijzen of beleidsmakers de door Voka voorgestelde focus op grote posten overnemen, en hoe zij de balans vinden tussen noodzakelijke besparingen en het borgen van gelijke onderwijskansen.
