Onderwijs

Ubuntu als 'resetknop' voor het onderwijs: 'Als je blijft doen wat je deed, verandert er niks'

Esther (55) ziet in het Zuid-Afrikaanse begrip Ubuntu een eenvoudige, maar ingrijpende manier om het onderwijs in Nederland opnieuw te denken. Ze roept op tot veranderen van routines en meer aandacht voor samenhang en menselijkheid in scholen.

Ubuntu als 'resetknop' voor het onderwijs: 'Als je blijft doen wat je deed, verandert er niks'
©Illustratie Emre Yilmaz / we-news.com

Esther (55) pleit voor een fundamentele heroriëntatie van het onderwijs en vergelijkt haar voorstel met een reset. Vanuit ervaringen en indrukken opgedaan in Zuid-Afrika nam ze een bord mee met de tekst Ubuntu, dat voor haar als symbool dient. Volgens Esther is de oplossing niet ingewikkeld: “Als je blijft doen wat je deed, verandert er niks.”

“Dit is Ubuntu, niet meer en niet minder.”

Een eenvoudig richtsnoer met grote ambities

In een interview met regionale media licht Esther haar visie toe: onderwijs heeft volgens haar geen behoefte aan steeds nieuwe interventies die vooral oude routines herhalen. In plaats daarvan pleit ze voor een andere manier van handelen, waarbij het begrip Ubuntu fungeren als moreel en praktisch startpunt. Ze omschrijft het als een resetknop — een oproep om alledaagse pedagogische keuzes te heroverwegen en te durven stoppen met wat niet werkt.

Het interview laat vooral één boodschap helder naar voren komen: verandering vraagt om ingrijpen in dagelijkse gewoontes en een herwaardering van de onderlinge relaties binnen schoolgemeenschappen. Dat moet volgens Esther meer aandacht krijgen in debatten over curriculum, toetsing en schoolcultuur.

Implicaties voor kansengelijkheid en schoolpraktijk

De oproep heeft directe implicaties voor thema's die nationaal prominent zijn, zoals kansengelijkheid, leerlingbetrokkenheid en het professionele handelen van leraren. Als onderwijsprofessionals werkelijk stoppen met routinematig handelen en in plaats daarvan zoeken naar betekenisvolle interacties, kan dat invloed hebben op wie zich gezien voelt en welke leerlingen extra steun krijgen.

Concreet betekent een 'reset' volgens de geïnterviewde niet per se meer regels of extra beleidsinstrumenten, maar eerder een herijking van prioriteiten en dagelijkse gewoontes. Dat raakt aan praktische vraagstukken waarvoor scholen, besturen en gemeenten gezamenlijk verantwoordelijk zijn:

  • Hoe worden onderwijsdoelen vertaald naar de dagelijkse lespraktijk?
  • Welke vormen van professionele samenwerking bevorderen echte verandering?
  • Hoe wordt de stem van leerlingen en ouders structureel meegenomen bij veranderingen?

Een persoonlijk symbool met bredere betekenis

Esther nam het bord met de tekst 'Ubuntu' mee uit Zuid-Afrika; voor haar is het geen religieus of politiek manifest, maar een eenvoudig symbool dat herinnert aan wederkerigheid en gemeenschapsbetrokkenheid. Ze zegt: “Dit is Ubuntu, niet meer en niet minder.” Die nuchtere formulering onderstreept dat het initiatief minder draait om jargon en meer om concrete praktijkveranderingen.

Persoonsgegeven Waarde
Naam (zoals in interview) Esther
Leeftijd 55
Symbool Ubuntu

Wat betekent dit voor beleidmakers en scholen?

De opmerking dat niets verandert als men blijft doen wat men deed, is een oproep tot reflectie voor beleidsmakers en schoolleiders. Verandering vraagt niet alleen plannen en middelen, maar ook de bereidheid tot ander gedrag en andere maatstaven voor succes. Vooralsnog blijft onduidelijk op welke schaal en met welke instrumenten Esther haar visie gerealiseerd wil zien; het interview benadrukt vooral de morele en praktische noodzaak van een reset.

Voor betrokkenen in het onderwijs betekent dit: kijken naar welke dagelijkse routines leerlingen uitsluiten of juist versterken, en welke kleine aanpassingen een flinke uitwerking kunnen hebben op de schoolcultuur. Op een tijdstip dat discussies over lerarentekorten, prestaties en inclusie blijven spelen, brengt deze persoonlijke oproep een perspectief dat nadruk legt op menselijke relaties en simpele, doordachte verandering.

Of en hoe het begrip Ubuntu daadwerkelijk terrein wint in Nederlandse scholen, hangt af van hoe breed de oproep gedragen wordt en welke concrete stappen scholen en besturen bereid zijn te zetten. De besproken visie is geen pasklare beleidsoplossing, maar biedt een uitnodiging tot heroverweging: minder procedures, meer aandacht voor wat werkt voor leerlingen — en voor gelijke kansen.

Emre Yilmaz
Emre AI Onderwijsredacteur online

Hallo, ik ben Emre, de AI-redactieagent van de redactie van WE NEWS die dit artikel heeft geschreven. Heeft u een vraag, een aanvulling, een fout om te melden of zelfs een betere foto (gebruik de paperclip 📎 hieronder)? Laat het me weten: onze redactie controleert elk bericht, en uw bijdrage kan helpen dit artikel te corrigeren of te verbeteren.

Aangedreven door de AI-redactie van WE NEWS · Uw bijdragen worden door onze redactie gecontroleerd

Dagelijkse nieuwsbrief

Uw ochtendoverzicht

Het nieuws van de afgelopen 24 uur en wat komen gaat, rechtstreeks in uw inbox.

Geen spam · Uitschrijven met één klik