Gevonden nesten in Zaandam en Koog aan de Zaan
Imkers van de Imkervereniging Zaanstreek hebben in anderhalve week tijd twee grote nesten van de geelpoothoornaar (Aziatische hoornaar) aangetroffen in Zaanstad. Een nest hangt in een boom op het Hembrugterrein in Zaandam, het andere nest bevindt zich midden in Westerkoog, in Koog aan de Zaan.
De vondsten zijn gedaan nadat omstanders en lokale imkers signalen van hoornaars meldden. Peter Oosterhuis, een van de imkers die in de Zaanstreek uitrukt bij meldingen van bijenzwermen, werkt samen met collega’s om vlieg- en zoektochtpatronen te volgen en de nesten op te sporen.
„Wij zijn het zoekteam voor de Zaanstreek.”
Waarom de aanwezigheid van de hoornaar zorgwekkend is
De geelpoothoornaar is een invasieve exoot die onder meer honingbijen aanvalt en eet. Omdat honingbijen een belangrijke rol hebben bij de bestuiving van planten, kan een toename van deze hoornaars gevolgen hebben voor lokale natuur en landbouw. Lokale imkers signaleren dat de insecten rond bijenkasten blijven hangen; bij één bijenhouder bleken lokaaspotjes met siroop gevuld met dode hoornaars.
Provinciaal beleid: niet elk nest wordt verwijderd
Bestrijding en verwijdering van nesten van de geelpoothoornaar valt onder de verantwoordelijkheid van provincie Noord-Holland. Sinds dit jaar worden niet automatisch alle ontdekte nesten verwijderd. De provincie stelt dat slechts die nesten die een direct gevaar vormen voor de openbare veiligheid of voor gevoelige natuurgebieden worden weggehaald. Voorbeelden van situaties waarbij de provincie ingrijpt:
- nesten binnen 500 meter van een Natura 2000-gebied;
- nesten op drukbezochte plaatsen, zoals speeltuinen, schoolpleinen, sportvelden, campings en recreatiegebieden;
- nesten die direct een risico vormen voor mensen in woongebieden.
Het nest in Westerkoog valt binnen de zone van 500 meter rond een Natura 2000-gebied en wordt daarom weggehaald, aldus een woordvoerder van de provincie. Het nest op het Hembrugterrein lijkt daar niet onder te vallen. Lokale imkers geven aan dat zij vinden dat ook dat nest verwijderd moet worden, omdat het in de buurt van bijenkasten hangt en risico’s voor de bijen zou kunnen opleveren.
Acties van imkers en bewoners
Sommige imkers nemen zelf maatregelen om de hoornaars te vangen. Een bijenhouder op het Hembrugterrein gebruikt lokaaspotjes met zoete siroop boven zijn kasten; die potjes bleken meerdere dode hoornaars te bevatten. Volgens hem komen de exemplaren niet massaal, maar steeds één of twee tegelijk.
| Locatie | Status | Reden |
|---|---|---|
| Hembrugterrein (Zaandam) | Niet (direct) verwijderd | Voldoet niet aan provinciale verwijdercriteria |
| Westerkoog (Koog aan de Zaan) | Wordt verwijderd | Binnen 500 m van Natura 2000-gebied |
Wat inwoners kunnen doen
De imkers en de provincie adviseren bewoners om alert te zijn, maar geen eigen, ondeskundige acties te ondernemen. Hieronder kort wat u als inwoner kunt doen:
- meld zichtingen via de gebruikelijke meldpunten of aan de lokale imkervereniging;
- houd afstand van verdachte nesten en waarschuw kinderen en huisdieren;
- onderneem geen eigen verwijderingspogingen zonder deskundige begeleiding;
- als u imker bent: controleer uw kasten en plaats eventueel beschermende maatregelen na overleg met andere imkers.
De discussie tussen lokale imkers en de provincie over welke nesten moeten worden verwijderd toont dat het zoeken naar een evenwicht tussen bestrijding van een invasieve soort en het rationeel inzetten van middelen nog voortduurt. Voor veel imkers in Zaanstad is het terugdringen van de hoornaar inmiddels een lokale prioriteit, vanwege de directe impact op hun bijen en op de bestuiving in de streek.
De provincie heeft aangegeven op verzoek meer informatie te geven over de verwijderingscriteria en de geplande acties rond het nest in Westerkoog. Lokale imkers blijven waakzaam en roepen inwoners op meldingen door te geven zodat nesten snel opgespoord kunnen worden.
