In en rond Hommerts vormt zich deze zomer elke avond een spectaculair tafereel: ooievaars zetten bij het vallen van de schemering koers naar hoge uitkijkposten en nemen het ijsbaancomplex in het dorp over. Eén voor één dalen de vogels neer, vaak op lantaarnpalen, torenspitsen of zelfs op de rug van de Johannes de Doperkerk. Voor omwonenden en vogelliefhebbers is het een herkenbaar en indrukwekkend beeld.
Hoeveelheid en verspreiding
Volgens lokale waarnemers en ooievaarkenner Haye Folkertsma uit Boazum is het aantal opvallend groot. In Friesland zijn naar schatting ongeveer 220 broedparen actief dit seizoen. Het gemiddelde aantal jongen per nest ligt dit jaar duidelijk boven de gebruikelijke twee, waardoor het totaal aan jonge ooievaars snel oploopt tot in de honderden.
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Broedparen in Friesland | ~220 |
| Gem. jongen per nest | meer dan 2 |
| Belangrijke locaties | Grou, Dearsum, Lemmer, Woudsend, Hommerts |
Waarom juist dit jaar?
Folkertsma wijst op het bijzondere weerbeeld in het voorjaar als bepalende factor. Het seizoen was afwisselend met regen en zon, maar zonder extreme vorst. Die omstandigheden boden volgens hem volop voedsel voor de vogels en droegen zo bij aan een hoger broedsucces. De concentratie van ooievaars is het duidelijkst zichtbaar in het gebied tussen Grou en Dearsum richting Lemmer en Woudsend, maar ook langs de A32 richting Sneek zijn de vogels opvallend aanwezig — met nesten en grote aantallen op rotondes en lantaarnpalen.
Beelden en geluid
Wie bij schemering naar de ijsbaan van Hommerts gaat, hoort en ziet de vogels duidelijk. Ooievaars landen met uitgespreide vleugels, trekken cirkels boven het terrein en beginnen te klepperen zodra ze neerdalen om hun plek te claimen. Met hun lange poten, zwarte-witte verenkleed en rode snavel vallen ze in het Friese landschap direct op.
"Sjoch dêr giet wer in gelovige",
zegt Folkertsma terwijl een nieuwe vogel koers zet naar de kerktoren. Met zijn telescoop op een statief volgt hij de vogels en benadrukt hij hun imposante verschijning.
Lokale impact en aandachtspunten
De toename van ooievaars levert zowel bewondering als praktische vragen op. Voor omwonenden zijn de vogels een toeristische trekpleister en geven zij dagelijkse, natuurlijke verschijnselen een plek in het straatbeeld. Tegelijk vraagt de concentratie op lantaarnpalen en torens aandacht voor mogelijke overlast en veiligheid — met name op punten langs wegen waar veel vogels op palen zitten.
- Toerisme: meer bezoekers in dorpen waar de vogels zich verzamelen.
- Verkeersveiligheid: zichtbaarheid bij rotondes en lantaarnpalen kan afleiden.
- Natuurbeheer: bescherming van broedgelegenheden en monitoring van populatieontwikkeling.
Praktische informatie voor bewoners en bezoekers
Wie de ooievaars wil bekijken, wordt geadviseerd rekening te houden met de vogels en de omgeving:
- Bekijk de vogels op veilige afstand, zonder nesten te benaderen.
- Parkeer buiten smalle dorpse straten om overlast te voorkomen.
- Houd honden aangelijnd in de buurt van broedplaatsen.
Lokale vogelwachten en natuurorganisaties bieden vaak informatie over de beste plekken en gedragsregels; volg hun aanwijzingen bij excursies of waarnemingsdagen.
Verbinding met Friese identiteit
Voor veel Friezen hoort de natuur bij de cultuur en identiteit van de provincie. Het zien van ooievaars op torenspitsen en lantaarnpalen roept niet alleen verwondering op, maar versterkt ook het gevoel van verbondenheid met het landschap. De huidige populatiegolf onderstreept het succes van natuurherstel en het belang van lokale betrokkenheid bij het behoud van broedgebieden.
Dit uitzonderlijke ooievaarsjaar biedt kansen om publiek en beleid te verbinden: door zorgvuldig beheer en heldere informatie kunnen de vogels veilig en zichtbaar blijven in het Friese landschap, tot vreugde van bewoners en bezoekers.
Foto: ooievaars op de torenspits van de Johannes de Doperkerk in Hommerts. Foto: Niels de Vries
