Stenen op de stoep brengen persoonlijke herinnering terug in Rijswijk
Op verschillende plaatsen in Rijswijk werden vrijdag nieuwe Stolpersteine onthuld. Het zijn kleine messing plaatjes van ongeveer 10 bij 10 centimeter die in het trottoir worden gelegd en de naam, geboortedatum en sterfdatum van een slachtoffer van vervolging dragen. De onthullingen vonden plaats bij onder meer Bilderdijklaan 115 en in en rond Ottoburg, waar verhalen over de betrokkenen werden verteld.
Herdenken niet op afstand, maar in de dagelijkse leefomgeving
Het bijzondere van de Stolpersteine is volgens de lokale werkgroep dat zij niet op een monumentale afstand liggen, maar midden in de wijk — voor de deur van huizen waar mensen ooit woonden. In Rijswijk zijn stenen te vinden in onder meer de Oranjelaan, Prins Hendriklaan, Regentesselaan en op andere plekken in de stad. Sinds 2015 plaatst de werkgroep Stolpersteine in Rijswijk. De meest recente plaatsingen voor deze reeks vonden in september 2026 plaats aan de Haagweg, de Caen van Necklaan en de Huis te Hoornkade.
Research en betrokkenheid van nabestaanden
De werkgroep doet voorafgaand aan iedere plaatsing onderzoek naar het leven van de slachtoffers. Daarbij wordt geprobeerd nabestaanden te vinden, oude verhalen en foto’s te verzamelen en de huidige bewoners van de betreffende woningen bij het proces te betrekken. Voor nabestaanden heeft zo’n steen een persoonlijke betekenis: de naam van een vermoorde voorouder wordt zichtbaar gemaakt op de plek waar diens leven ooit deel uitmaakte van het gewone straatbeeld.
- Vrijdag werden op vijf locaties in Rijswijk in totaal 13 Stolpersteine onthuld.
- Stolpersteine zijn sinds 2015 in Rijswijk geplaatst en liggen verspreid door de stad.
- Recente plaatsingen deze maand vonden plaats aan de Haagweg, Caen van Necklaan en Huis te Hoornkade.
| Locatie | Status/informatie |
|---|---|
| Bilderdijklaan 115 | Onthuld tijdens de ceremonie van vrijdag |
| Haagweg | Onlangs geplaatst (september 2026) |
| Caen van Necklaan | Onlangs geplaatst (september 2026) |
| Huis te Hoornkade | Onlangs geplaatst (september 2026) |
| Oranjelaan / Prins Hendriklaan / Regentesselaan | Bestaande locaties met eerder geplaatste Stolpersteine |
Lokale betekenis en bredere boodschap
De Rijswijkse werkgroep benadrukt dat de stenen niet alleen terugkijken naar individuele tragedies, maar ook een morele boodschap bevatten voor het heden: vrijheid en rechtsstaat zijn geen vanzelfsprekendheden. Door de naam van een slachtoffer te verbinden aan een specifieke plaats in de stad, krijgen voorbijgangers de kans om kort te stilstaan bij de menselijke consequenties van vervolging en terreur.
De onthullingen trokken nabestaanden, betrokken inwoners en gemeentelijke vertegenwoordigers. Tijdens bijeenkomsten in Ottoburg werden levensverhalen gedeeld om de namen op de plaatjes een gezicht te geven. Daarmee functioneert het project zowel als herdenking als als sociaal historisch onderzoek naar wat er in Rijswijk is gebeurd tijdens de oorlog.
Wat betekent het voor Rijswijkers?
Voor omwonenden verandert de straat slechts subtiel: een glinstering van messing tussen straatstenen. Voor nabestaanden en betrokkenen is diezelfde glinstering een zichtbaar teken van erkenning. Voor wie voorbijloopt zonder kennis van de lokale geschiedenis is het een uitnodiging om te vragen en te leren. De plaatsing van de nieuwste reeks stenen onderstreept dat Rijswijk aandacht blijft geven aan haar eigen geschiedenis, met respect voor individuele herinnering en met verantwoordelijkheid voor de publieke ruimte.
De werkgroep Stolpersteine vervolgt het onderzoek en de plaatsingen. Rijswijkers die informatie, foto’s of familieverhalen hebben die kunnen bijdragen aan toekomstig onderzoek worden aangemoedigd contact op te nemen met de werkgroep.
