Herinnering aan Dordtse winkelleven en oorlogsslachtoffers zichtbaar op gevel
In Dordrecht is op het pand Blekersdijk 62 opnieuw de naam Otto Sachs aangebracht. Eigenaar Jeroen Degenaar plaatste onlangs een gevelbord met de naam van de Joodse familie die eind jaren dertig op die locatie een dameshoedenwinkel runde, destijds bekend onder de naam 'Maison Pennock'. De actie is bedoeld als herdenking van Otto en Ella Sachs, die tijdens de Tweede Wereldoorlog uit Gorinchem en eerder uit Dordrecht werden weggevoerd en de oorlog niet overleefden.
De terugplaatsing van de naam ontstond naar eigen zeggen toevallig. Degenaar meldt dat hij net een productieproces had afgerond waarmee hij het bord kon bevestigen, en dat een buurman hem diezelfde week attent maakte op artikelen over de familie Sachs in Gorinchem. De familienaam is daarmee weer zichtbaar in het straatbeeld van Dordrecht, waar de winkel oorspronkelijk was gevestigd.
De familie Sachs uit Gorinchem woonde eerder in Dordrecht. Naast Otto Sachs is op de gevel ook de naam van S.I. Akker vermeld, een familielid dat in de fournituren zat; diens vader werkte eveneens in de dameshoedenbranche. De huidige eigenaar onderhoudt contact met een kleinzoon van Otto en Ella Sachs die in de Verenigde Staten woont. Degenaar zegt dat de kinderen Hannelore en Marianne konden onderduiken, maar dat Otto en Ella zelf niet terugkeerden.
- Adres: Blekersdijk 62, Dordrecht
- Namen op gevel: Otto Sachs en S.I. Akker
- Oorspronkelijke functie pand: dameshoedenwinkel (Maison Pennock)
Verbinding met bredere herdenkingspraktijk
De plaatsing van namen op gevels sluit aan bij andere vormen van herinneringspraktijk rond vernietiging en vervolging in de Tweede Wereldoorlog. Voor Otto en Ella Sachs zijn elders al stolpersteine geplaatst, onder meer in Hagen, de geboorteplaats van Otto. Ook voor andere familieleden van Degenaar zijn in het verleden stolpersteine gelegd op diverse locaties in Nederland, aldus de eigenaar.
De melding in Gorinchem, waar recent aandacht werd gevraagd voor de familie Sachs, maakte plaatsing van de geveltekst in Dordrecht extra zichtbaar. Volgens Degenaar ontstond de actie na afronding van werkzaamheden en het gesprek met zijn buurman over publicaties over de familie. De herplaatsing heeft daarmee een recenter en lokaal momentum gekregen.
"Wat een toeval, deze week heb ik na een vrij lang productieproces een bord op de gevel van ons huis geplaatst ter ere van Otto en Ella Sachs… Wat een toeval!!!"
De terugkeer van de naam op het pand roept bij voorbijgangers en betrokkenen vragen op over omgang met lokale oorlogsverhalen en de zichtbaarheid daarvan in het straatbeeld. Voor Dordrecht betekent het een kleine, concrete toevoeging aan de stadsgeschiedenis: een naam die herinnert aan een winkel en aan mensen die slachtoffer werden van vervolging.
Concrete feiten op een rij
| Feit | Informatie |
|---|---|
| Locatie | Blekersdijk 62, Dordrecht |
| Namen op gevel | Otto Sachs; S.I. Akker |
| Historische functie | Dameshoedenwinkel, bekend als 'Maison Pennock' |
| Huidige eigenaar | Jeroen Degenaar |
| Herdenkingsmaatregelen elders | Stolpersteine geplaatst voor Otto en Ella in Hagen |
De initiatiefnemer geeft aan contact te hebben met familie in het buitenland en eerder betrokken te zijn geweest bij het realiseren van stolpersteine voor verwanten. De plaatsen en de context van die herdenkingen verschillen, maar tonen volgens Degenaar aan dat het persoonlijk en emotioneel geladen kan zijn wanneer namen zichtbaar worden gemaakt in de openbare ruimte.
Voor Dordrecht betekent het kleine gebaar op de gevel dat een hoofdstuk uit het lokale winkelleven opnieuw zichtbaar wordt. Hoe de stad en andere betrokken instanties reageren op deze plaatsing is nog niet bekend; een concrete vervolgactie, zoals informatieborden of een officiële herdenking in Dordrecht, is vooralsnog niet aangekondigd.
Deze lokale ingreep draagt bij aan het bredere narratief van herinnering en verlies in de regio en zet bewoners en bezoekers aan het denken over wie vroeger hier leefde en werkte.
