Ouders van leerlingen op de Eerste Nederlandse Buitenschool (ENBS) in Den Haag zijn in grote onrust nadat de gemeente Rijswijk heeft aangekondigd het leerlingenvervoer naar die school te beëindigen. De ENBS is gespecialiseerd in onderwijs voor kinderen met autisme; voor veel gezinnen uit Rijswijk is de reistijd naar die school ongeveer een halfuur enkele reis. Zonder georganiseerd vervoer dreigen thuiszitters en overbelasting van gezinnen, stellen ouders.
Gemeentelijke verplichting en bezwaar van ouders
Gemeenten zijn wettelijk verplicht voorzieningen te treffen voor leerlingenvervoer wanneer een leerling vanwege zijn beperking niet zelf naar school kan reizen. De ouders kregen volgens zeggen "anderhalve week voor de zomervakantie" een brief van Rijswijk waarin stond dat het vervoer ophoudt en dat in plaats daarvan een vergoeding voor een buskaartje naar de dichtstbijzijnde school met passend onderwijs wordt toegekend.
"Anderhalve week voor de zomervakantie kregen we een brief van de gemeente Rijswijk dat het leerlingenvervoer ophoudt"
Voor ouders zoals Tomas Martini is die vergoeding geen oplossing. Zij benadrukken dat openbaar vervoer vaak ongeschikt is voor kinderen met autisme: gebrek aan vaste routines, onverwachte geluiden of prikkels kunnen leiden tot sterke overprikkeling en gedrag dat volgen van onderwijs onmogelijk maakt. De gevolgen zijn niet alleen praktisch, maar raken ook de leer- en ontwikkelmogelijkheden van de kinderen.
Passend onderwijs en indeling in clusters
De discussie draait volgens de directie van de ENBS om een passage in de wet: gemeenten moeten vervoer vergoeden naar de dichtstbijzijnde school die passend onderwijs biedt. Passend onderwijs wordt mede vormgegeven via een indeling in zogeheten "clusters" die aangeven hoe ernstig de ondersteuningsbehoefte is. De betrokken kinderen vallen volgens de school onder cluster 4, wat wijst op complexe problematiek en specifieke voorzieningen.
De ENBS-directie stelt dat nabijheid niet automatisch gelijkstaat aan passendheid voor deze doelgroep. Ouders en school wijzen erop dat kwalificaties, ervaring en de fysieke en sociale omgeving van de school bepalend zijn voor of een kind kan gedijen en leren.
Concrete bezwaren van ouders
- Reistijd en belasting: Een uur reizen per dag voor jonge kinderen met autisme wordt als onuitvoerbaar ervaren.
- Openbaar vervoer niet passend: Onvoorspelbare situaties en prikkels kunnen leiden tot overprikkeling en gedragsproblemen.
- Vervanging door vergoeding onvoldoende: Een buskaartje naar de dichtstbijzijnde school wordt gezien als niet gelijkwaardig aan speciaal vervoer naar de ENBS.
De school zelf noemt de zaak ‘‘niet verrassend’’ en wijst op interpretatieverschillen in de wettelijke tekst. Voor veel ouders gaat het niet alleen om vervoer, maar om continuïteit van zorg en onderwijs die nauw samenhangt met de expertise van de ENBS.
| Onderdeel | Geclaimde situatie |
|---|---|
| Reistijd | Ongeveer 30 minuten enkele reis tussen Rijswijk en ENBS in Den Haag |
| Clusterindeling | De betrokken leerlingen vallen onder cluster 4 |
| Gemeentelijke maatregel | Stopzetting van georganiseerd leerlingenvervoer; alternatief is vergoeding buskaartje naar dichtstbijzijnde passende school |
Gevolgen en vervolg
Als het vervoer daadwerkelijk stopt, blijven ouders met vragen over de praktische haalbaarheid van het onderwijs voor hun kinderen. Mogelijke gevolgen zijn verdere druk op gezinnen, schoolverzuim of extra begeleiding thuis. De zaak legt een breed spanningsveld bloot: hoe ver reikt de zorgplicht van gemeenten, en hoe wordt in de praktijk bepaald welke school daadwerkelijk passend is voor kinderen met complexere ondersteuningsbehoeften?
De komende weken zal duidelijk moeten worden of Rijswijk het besluit heroverweegt of dat er een nadere regeling volgt. Voor ouders en de ENBS staat veel op het spel: het gaat niet alleen om vervoer, maar om de waarborging van onderwijs en ontwikkeling voor kwetsbare leerlingen.
