In Oosterhout merken vrijwilligers die de stad schoonhouden dat er meer zwerfafval op straat en in de bosjes blijft liggen sinds de gemeente een deel van de openbare afvalbakken uit de binnenstad verwijderde. Dat zegt Ruud Martens, een van de vaste "zappers" — ZwerfAfvalPakkers — die regelmatig met zijn karretje en grijper door de straten rijdt.
Meer volle zakken en rommel in de bosjes
Tijdens een ronde door het centrum toont Martens wat hij tegenkomt: lege blikjes en flesjes, tissues en sigarettenpeuken. Hij wijst op afval dat volgens hem vaak van fastfoodzaken komt. Met zijn Streetmaster Pro-grijper prikt hij stukken afval van de stoep en legt uit dat de hoeveelheid recentelijk is gestegen. Na een eigen telling concludeerde hij dat van de oorspronkelijke 51 afvalbakken er 20 zijn weggehaald.
| Situatie | Aantal |
|---|---|
| Afvalbakken oorspronkelijk | 51 |
| Afgenomen door gemeente | 20 |
| Overgebleven | 31 |
Martens stelt dat het weghalen van bakken niet leidt tot minder afval, maar tot verplaatsing ervan: meer zakken en los afval eindigen langs straatranden en in struikgewas. Hij ziet ook dat mensen restafval in zakken weggooien en die vervolgens in de natuur deponeren.
Communicatie en motivatie achter de maatregel
Volgens Martens heeft hij bij navraag begrepen dat de gemeente redeneert dat veel mensen hun restafval in de openbare bakken deponeren in plaats van in huis aan te bieden aan de daarvoor bestemde containers. De veronderstelling van de gemeente is dat het verwijderen van bakken mensen moet aanspreken op bewuster en fatsoenlijk afvalgedrag.
"Ze gaan er bij de gemeente van uit, heb ik begrepen, dat de mensen bewuster gemaakt moeten gaan worden dat ze het afval daar niet meer kwijt kunnen, maar dat ze het op een fatsoenlijke manier op gaan ruimen."
Martens betwijfelt of die aanpak werkt. Hij zegt dat hij en andere zappers niet zijn betrokken bij het plan en mist die samenwerking. Volgens hem leidt de maatregel juist tot extra werk voor vrijwilligers en tot plekken die moeilijker te onderhouden zijn, zoals bosschages waar mensen afvalzakken dumpen.
- Vrijwilligers melden meer zwerfafval sinds het verwijderen van 20 openbare afvalbakken.
- De gemeente zegt te willen stimuleren dat inwoners afval bij huis aanleveren bij de daarvoor bestemde containers.
- Er is kritiek op het ontbreken van betrokkenheid van lokale vrijwilligers bij het besluit en op de gevolgen voor de netheid van de binnenstad en omliggende groenstroken.
Gevolgen voor schoonmaakwerk en openbare ruimte
De verschuiving van afval naar moeilijker bereikbare plekken betekent voor de zappers meer tijd en moeite. Martens signaleert niet alleen meer rommel op straten maar ook afvalzakken in de bosjes, wat een opruimklus complexer en minder zichtbaar maakt voor gemeentepersoneel en bewoners.
De discussie die uit deze situatie naar voren komt, gaat niet alleen over aantallen bakken maar ook over communicatie en samenwerking. Burgers en vrijwilligers staan dicht bij de praktijk van de openbare ruimte en ervaren direct de gevolgen van wijzigingen in afvalbeleid. Hun observaties voegen praktische kennis toe over waar en hoe afval zich ophoopt.
Of het verwijderen van bakken op de langere termijn het gewenste effect heeft — minder losse restafvalstortingen en meer gebruik van huiscontainers — is nog onduidelijk. Voorlopig staan vrijwilligers als Martens paraat om de zichtbare rommel op te ruimen, terwijl zij tegelijkertijd pleiten voor betere afstemming met de gemeente om onvoorziene neveneffecten te voorkomen.
De gemeente is in deze reportage niet rechtstreeks geciteerd; Martens baseert zich op wat hij bij navraag heeft begrepen over het gemeentelijke motief.
