Zes lokale kinderombudsmannen luiden de noodklok over de positie van kinderen in asielzoekerscentra. Volgens hen lopen ongeveer 20.000 kinderen het risico om vanaf 1 oktober 2026 maandenlang niet dezelfde toegang te hebben tot preventieve jeugdgezondheidszorg als andere kinderen in Nederland. De zorgen volgen op een aanbestedingswijziging waarbij het huidige contract met GGD GHOR afloopt terwijl de nieuwe uitvoerder pas op 1 juni 2027 begint.
Wat staat er te gebeuren?
Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) schreef in 2025 een aanbesteding uit voor de uitvoering van jeugdgezondheidszorg aan kinderen in de asielopvang. De opdracht is gegund aan het samenwerkingsverband Arts en Zorg en Gezondheidszorg Asielzoekers (GZA). Voor de lokale kinderombudsmannen is echter niet helder hoe de zorg tussen de einddatum van het huidige contract en de startdatum van de nieuwe uitvoerder concreet wordt gegarandeerd.
“Deze kinderen verblijven in onze gemeenten en vallen daarmee binnen onze verantwoordelijkheid als lokale kinderombudsmannen om hun rechten en belangen te bewaken.”
In een gezamenlijke brief aan de betrokken ministers vragen de zes kinderombudsmannen om duidelijkheid over wie in de tussenliggende periode verantwoordelijk en aanspreekbaar is en hoe continuïteit, kwaliteit en toegankelijkheid van de zorg worden gewaarborgd.
Waarom is continuïteit zo belangrijk?
De kinderombudsmannen wijzen erop dat kinderen in asielopvang vaak extra kwetsbaar zijn: veel kinderen hebben te maken met trauma, onzekerheid, gezondheidsrisico’s en frequente verhuizingen. Preventieve jeugdgezondheidszorg speelt een cruciale rol bij:
- vaccinaties en het bijhouden van immunisatieschema’s;
- vroegsignalering van ontwikkelings- en gezondheidsproblemen;
- monitoring van groei en ontwikkeling en tijdige doorverwijzing naar specialistische zorg.
Discontinuïteit kan volgens de ombudsmannen niet alleen individuele ontwikkelingskansen schaden, maar ook gevolgen hebben voor de volksgezondheid als vaccinatiegraad en vroege opsporing verslechteren.
Rechten en verantwoordelijkheden
De brief verwijst naar het VN-Kinderrechtenverdrag, dat stelt dat kinderrechten gelden voor alle kinderen, onafhankelijk van afkomst of verblijfsstatus. Daaronder vallen het recht op gezondheid, ontwikkeling, gelijke behandeling en passende bescherming. De kinderombudsmannen vragen de ministers om heldere afspraken over wie tijdens de overgangsperiode verantwoordelijk is, zodat zorgverleners en gemeenten weten waar zij op kunnen vertrouwen.
| Feit | Datum / Aantal |
|---|---|
| Aantal betrokken kinderen | circa 20.000 |
| Einde huidig contract met GGD GHOR | 1 oktober 2026 |
| Start nieuwe uitvoerder (Arts en Zorg & GZA) | 1 juni 2027 |
Vervolg en mogelijke gevolgen
De kinderombudsmannen vragen urgentie van het ministerie en van COA, omdat onduidelijkheid met name kwetsbare kinderen kan treffen. Zonder duidelijke, tijdelijke afspraken ontstond volgens hen het risico dat consulten, vaccinaties en screeningsmomenten uitvallen of onbedoeld worden versnipperd. Ook gemeenten en lokale zorgverleners lopen volgens de brief het risico dat zij geen aanspreekpunt hebben voor coördinatie van zorg.
De kwestie raakt aan bredere vragen over het organiseren van zorg bij beleidswisselingen en aanbestedingen: hoe waarborg je dat publieke gezondheid en kinderrechten niet onder druk komen te staan tijdens overdrachtsperiodes? De kinderombudsmannen vragen betrokken ministers om snel duidelijkheid en concrete garanties voor de tussenperiode.
Voor meer informatie verwijzen de kinderombudsmannen in hun brief naar de relevante documenten rond de aanbesteding van het COA en naar het VN-Kinderrechtenverdrag.
