In de gemeente Súdwest-Fryslân slaan negen musea de handen ineen om eenzaamheid te bestrijden. Onder de noemer Kom fierder! bieden ze vanaf deze week tot en met februari een reeks laagdrempelige activiteiten: van stadswandelingen en historische fietstours tot verhalenmiddagen en gezamenlijke spelletjesmomenten.
Doel: ontmoeting en drempels verlagen
De initiatiefnemers benadrukken dat het accent ligt op ontmoeting. Met gerichte samenwerking willen musea mensen die zich eenzaam voelen of niet snel naar culturele instellingen gaan, over de drempel halen. De activiteiten zijn gratis of hebben een maximale eigen bijdrage van €5.
Het programma is opgezet door de Stichting Samenwerkende Musea Zuidwest Friesland in samenwerking met lokale welzijns- en zorgorganisaties. Partners die betrokken zijn, zijn onder meer Stichting Sociaal Collectief, de regionale bibliotheken, Humanitas, het Leger des Heils en Stichting Met je hart Sneek. Ook huisartsen en verzorgingshuizen worden geïnformeerd over het aanbod, zodat mensen via hun vertrouwde kanalen worden bereikt.
Activiteiten spreiden over dorpen
De musea hebben ieder een eigen invulling. Voorbeelden uit het aanbod zijn:
- Een verhalenmiddag over de Elfstedentocht in Houtstad IJlst.
- Een historische fietstour door Sneek georganiseerd door het Fries Scheepvaartmuseum.
- Een stadswandeling in Workum van Museum Warkums Erfskip.
- Aanschuiven en meespelen in It Tsiispakhûs in Wommels.
Andere deelnemende instellingen die publiekelijk genoemd zijn, zijn het Jopie Huismanmuseum (Workum), Museum Hindeloopen en het Kazemattenmuseum in Kornwerderzand. In totaal zijn er negen musea betrokken.
| Museum | Plaats |
|---|---|
| Houtstad | IJlst |
| Fries Scheepvaartmuseum | Sneek |
| Warkums Erfskip | Workum |
| It Tsiispakhûs | Wommels |
| Jopie Huismanmuseum | Workum |
| Museum Hindeloopen | Hindeloopen |
| Kazemattenmuseum | Kornwerderzand |
Een 'proeftuin' voor nieuwe manieren van benaderen
Directeur en projectvoorzitter Hester Postma van het Fries Scheepvaartmuseum omschreef het initiatief bij de lancering als een experiment: het moet een proeftuin zijn om te kijken welke benaderingswijzen werken om mensen over de drempel te krijgen.
„Best een waagstuk”, erkende directeur Hester Postma bij de lancering. „Wij denken wel dat we laagdrempelig zijn, maar dat hoeft niet zo te zijn.”
Bij de onthulling van het campagnebeeld in Houtstad IJlst waren wethouder Petra van den Akker en diverse vrijwilligers aanwezig. Projectleider Ciska Sterk en coördinator Steffi Edeler benadrukten dat de musea samenwerken met organisaties die zicht hebben op eenzaamheid in verschillende doelgroepen: zowel ouderen als jongeren.
Praktische toegang en verwijzing
Naast het directe aanbod aan activiteiten wordt ook ingezet op verwijzing vanuit bestaande netwerken. Huisartsen, verzorgingshuizen en welzijnswerk krijgen informatie over de programmering, zodat zij patiënten en cliënten kunnen attenderen. De organisatie wijst er daarnaast op dat ook informele uitnodigingen – bijvoorbeeld door buren – veel kunnen betekenen.
Voor wie wil deelnemen: de meeste activiteiten zijn gratis of vragen een eigen bijdrage van maximaal €5. Het programma loopt tot februari; elk museum heeft in die periode eigen data en activiteiten.
Lokale impact en vervolg
Het initiatief zet cultureel erfgoed in als middel tegen sociale isolatie. Voor de musea zelf is het een kans om nieuwe bezoekers te bereiken en hun maatschappelijke rol te versterken. Als de proeftuin succesvol blijkt, ligt er volgens de organisatoren ruimte om het initiatief te verdiepen of uit te breiden, bijvoorbeeld door intensievere samenwerking met zorgpartners of door mobiliteitsarrangementen voor mensen die moeilijk bij de locaties kunnen komen.
Voor inwoners van Súdwest-Fryslân betekent het programma niet alleen een kans op nieuwe ontmoetingen, maar ook een praktische optie om via cultuurparticipatie weer aansluiting te vinden bij de gemeenschap. De komende maanden zullen de musea meten welke activiteiten de meeste deelnemers trekken en welke werkwijzen het beste samenwerken met verwijzende organisaties.
Dit lokale initiatief past in een landelijke beweging waarin cultuurinstellingen vaker maatschappelijke opgaven, zoals eenzaamheid, als onderdeel van hun taak zien. In Súdwest-Fryslân gebeurt dat nu op kleine schaal maar breed gedragen en met betrokken partners uit zorg en welzijn.
