Het Vietnamese Ministerie van Onderwijs en Training heeft departementen in grote steden verzocht te reageren op een ontwerpcirculaire die ingrijpende veranderingen voorstelt in de toelatingsregeling voor het voortgezet onderwijs. In het ontwerp, vastgelegd in officiële brief nr. 4991/BGDĐT-GDPT, staat dat — wanneer toelatingsexamens worden gehouden — kandidaten alleen worden getoetst in wiskunde en literatuur.
Wat verandert er precies?
Volgens artikel 15 van het ontwerp zal het toelatingsexamen voor openbare middelbare scholen voortaan uit twee vakken bestaan: wiskunde en literatuur. Voor toelatingsexamens bij instellingen die een aanlegtest afnemen, omvat het voorstel de vakken wiskunde en Vietnamese taal. De voorgestelde examenduur is duidelijk omschreven: voor literatuur is dat 120 minuten, voor wiskunde varieert de tijd tussen 90 en 120 minuten, afhankelijk van het type toelatingsexamen.
De voorgestelde regeling wijkt af van de huidige regels zoals vastgelegd in circulaire nr. 30/2024/TT-BGDĐT, die van toepassing is op het schooljaar 2026-2027. Onder die circulaire bestaat het toelatingsexamen uit literatuur, wiskunde en een derde vak, dat door het ministerie wordt aangewezen en kan verschillen tussen jaren of regio's.
Reacties en publieke aandacht
Het ontwerp riep direct veel publieke aandacht op. Het ministerie heeft departementen in onder meer Hanoi, Hai Phong en Ho Chi Minh-stad gevraagd het wetsontwerp te bestuderen en hun standpunten door te geven. In het publieke debat speelt de vraag een rol of een beperking tot twee vakken de kansen van leerlingen egaler maakt of juist de druk op prestaties in die twee vakken vergroot.
- Voorstel: toelatingsexamen bestaat uit 2 vakken (wiskunde en literatuur).
- Huidige regeling: examen omvat 3 vakken (literatuur, wiskunde en een derde vak gekozen door het ministerie).
- Examentijden: literatuur 120 minuten; wiskunde 90–120 minuten.
Sommige betrokkenen, waaronder bijlesdocenten en ouders, volgen de discussie nauwgezet omdat veranderingen in examenstof en -vorm consequenties hebben voor voorbereiding, bijlesmarkt en mogelijke selectiviteit van scholen. In de berichtgeving werd genoemd dat een tutor in Hanoi twee jaar geleden al positief stond tegenover het beperken van het toelatingsexamen tot twee vakken; die mening werd aangehaald in de context van het huidige ontwerp.
Belang voor kansengelijkheid en onderwijsbeleid
Voor de onderwijspraktijk en de maatschappelijke discussie is de inzet helder: wijziging van het centrale toelatingskader raakt de wijze waarop scholen selecteren en hoe leerlingen zich orienteren op vervolgonderwijs. Een beperking tot twee vakken kan de voorbereiding versimpelen voor sommige gezinnen, maar kan tegelijk leiden tot meer nadruk op die twee vakken in huiswerk, bijles en schoolprogramma's.
Daarnaast is het nog onduidelijk hoe het voorstel uitwerkt op regionale verschillen: sommige scholen kiezen nu hun derde vak om lokale behoeften of sterke punten van leerlingen te weerspiegelen. Door die mogelijkheid weg te nemen, raakt het voorstel ook de autonomie van scholen en regionale departementen.
Vervolgstappen
Het ministerie heeft een consultatieronde geopend en wacht op opmerkingen van de genoemde departementen en andere belanghebbenden. Pas na verwerking van de ontvangen feedback kan het ontwerp worden aangepast of definitief worden vastgesteld. Tot die tijd blijft de huidige circulaire van kracht voor het schooljaar 2026-2027.
| Aspect | Huidig (circulaire 30/2024) | Voorstel (ontwerp) |
|---|---|---|
| Aantal vakken | 3 | 2 |
| Examenvakken | Literatuur, wiskunde, derde vak | Literatuur, wiskunde |
| Literatuur duur | Niet gespecificeerd in bron | 120 minuten |
| Wiskunde duur | Niet gespecificeerd in bron | 90–120 minuten |
De discussie over dit voorstel is relevant voor leerlingen, ouders, scholen en beleidsmakers. De uiteindelijke beslissing zal bepalend zijn voor de vorm van selectietrajecten in het voortgezet onderwijs in de komende jaren. Als redacteur met aandacht voor kansengelijkheid blijf ik volgen hoe het ministerie ingaat op opmerkingen uit de consultatie en welke effecten dat heeft op voorbereiding en gelijke toegang tot scholen.
