Praktische scholing in Leeuwarden voor mensen die zorgen voor naasten met dementie
In een lokaal van mbo-school Firda in Leeuwarden nam een kleine groep mantelzorgers dinsdag deel aan een workshop over dementie, georganiseerd door de Mantelzorg Academie. De cursus richt zich op zowel zorgprofessionals als naasten en biedt praktische strategieën om om te gaan met veranderingen in gedrag en persoonlijkheid bij mensen met dementie.
Deelnemers deelden persoonlijke ervaringen met uiteenlopende vormen van dementie. Een van hen sprak over de snelle en ingrijpende verandering bij haar zus, die in maart de diagnose frontotemporale dementie (FTD) kreeg en uiteindelijk niet meer thuis kon blijven wonen. Over de gedwongen opname zei zij:
"Dat was best wel heftig"
Ook andere cursisten vertelden over verwarring, achterdocht en onrust bij hun naasten. Sommige deelnemers zijn daarnaast actief als vrijwilliger bij een Odensehuis, een ontmoetingsplek voor mensen met dementie en hun naasten.
Waarom scholing nu belangrijk is
De docent schetste cijfers die de urgentie onderstrepen: er zijn momenteel ongeveer 320.000 mensen met dementie in Nederland; volgens prognoses stijgt dat naar ruim een half miljoen rond 2040. Driekwart van deze groep woont nog thuis en ontvangt zorg van familie of bekenden. Dit vraagt om meer kennis en handvatten voor mantelzorgers, omdat het aantal professionele zorgverleners niet evenredig toeneemt.
| Kengetal | Huidige situatie |
|---|---|
| Aantal mensen met dementie (Ned.) | 320.000 |
| Verwachte omvang rond 2040 | ruim een half miljoen |
Concrete adviezen en werkwijzen
De workshop bood concrete tips voor alledaagse situaties. Een belangrijke methode is het meebewegen met de belevingswereld van degene met dementie, in plaats van corrigeren of stellen op feiten. Een voorbeeld uit de bijeenkomst: wanneer iemand zegt dat de portemonnee kwijt is, vraagt de mantelzorger niet direct naar de portemonnee, maar peilt wat die persoon met het geld wil doen — bijvoorbeeld boodschappen halen — en leidt zo de aandacht af van de zoektocht.
- Meebewegen met de beleving in plaats van corrigeren.
- Afleiden door in te spelen op behoeften, niet op feiten.
- Praktische oefeningen en casuïstiek om vaardigheden te oefenen.
De cursus ging ook in op het omgaan met agressie en onverwacht gedrag. De deelnemers wisselden tips uit, maar ook hun zorgen: het emotionele gewicht van langdurige zorg voor naasten bleek duidelijk aanwezig. De 61-jarige Leeuwardense die vertelde over haar 55-jarige zus, illustreerde dit met een herinnering aan een gezamenlijke vakantie op Vlieland: haar zus reageerde daar plotseling alsof ze het eiland voor het eerst zag en riep enthousiast:
"O, wat mooi is het hier!"
Dergelijke momenten van kinderlijk enthousiasme kunnen tegelijk ontwapenend en ontregelend zijn voor naasten, stelde de docent. De Mantelzorg Academie biedt juist die achtergrondkennis en praktische handvatten om in zulke momenten adequaat te reageren en de eigen draagkracht te beschermen.
Regionale betekenis en vervolg
Dat dergelijke trainingen in Leeuwarden plaatsvinden, onderstreept de lokale belangstelling voor mantelzorgondersteuning in Friesland. Voor mantelzorgers betekent dit toegang tot scholing dicht bij huis en mogelijkheden om ervaringen met andere naasten te delen. De organisatie wijst erop dat scholing niet alleen helpt bij directe cliëntzorg, maar ook bij het voorkomen van overbelasting van mantelzorgers zelf.
Voor veel Leeuwarders is dit relevant: lang niet iedereen die dagelijks zorgt, heeft directe toegang tot professionele begeleiding. Lokale initiatieven zoals de Mantelzorg Academie vullen die leemte gedeeltelijk op en geven praktische instrumenten die meteen toepasbaar zijn in het dagelijks leven.
De bijeenkomst in Firda benadrukte tenslotte dat kennisoverdracht en onderlinge steun onmisbaar zijn bij een zorgvraag die de komende jaren alleen maar groter wordt.
