LEEUWARDEN – Henk Kroes, oud‑voorzitter van de Vereniging De Friesche Elf Steden, is dinsdag op 87‑jarige leeftijd overleden. Dat maakte zijn familie bekend in een persbericht. Kroes was een bepalende figuur binnen de organisatie en stond aan het roer toen in 1997 de voorlopig laatste Elfstedentocht werd aangekondigd.
Een leven gewijd aan de Elfstedentocht
Kroes was jarenlang actief binnen de vereniging; zijn betrokkenheid liep volgens de familie van 1969 tot 2007. In die periode vervulde hij uiteenlopende taken, van organisatorische rollen tot toezicht op het ijs. Zijn naam is onlosmakelijk verbonden met de tochten uit de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw.
Als ijsmeester speelde Kroes een directe rol bij de tochten van 1985 en 1986. Hij was bovendien deelnemer aan de Elfstedentocht van 1963, een editie die deelnemers en organisatie voor zware beproevingen stelde: in de extreem zware tocht van dat jaar haalde minder dan 2 procent van de deelnemers de finish; Kroes moest bij Franeker van het ijs.
‘It giet oan’ en de voorzittersperiode
In 1994 nam Kroes het voorzitterschap van de Vereniging De Friesche Elf Steden over. Drie jaar later, in 1997, kondigde hij de tocht aan met de inmiddels vaak geciteerde woorden “It giet oan”. Die aankondiging markeert voor veel Friezen een onvergetbaar moment.
“Droevig nieuws. Een sympathieke man die veel heeft betekend voor Friesland. Een ware ambassadeur van onze provincie. We zullen hem missen. Veel sterkte voor zijn familie en vrienden.”
De reactie hierboven kwam van Arno Brok, commissaris van de Koning in de provincie Friesland, die op het platform X zijn medeleven uitsprak.
Wat betekende Kroes voor Friesland?
Kroes' invloed reikte verder dan alleen organisatorisch werk. Als gezicht van de vereniging en woordvoerder bij belangrijke momenten, droeg hij bij aan het imago van de Elfstedentocht als icoon van Fries erfgoed. Voor velen staat die tocht symbool voor veerkracht, gemeenschapszin en regionale trots — waarden die Kroes in zijn publieke rol benadrukte.
- Betrokkenheid: actief bij de vereniging van 1969 tot 2007.
- Praktische rol: ijsmeester tijdens belangrijke tochten in 1985 en 1986.
- Leiderschap: voorzitter van 1994; kondigde de tocht van 1997 aan.
Korte tijdlijn
| Jaar | Gebeurtenis |
|---|---|
| 1963 | Deelname aan de Elfstedentocht |
| 1969–2007 | Actief binnen Vereniging De Friesche Elf Steden |
| 1985, 1986 | IJsmester bij de tochten |
| 1994 | Neemt voorzitterschap over |
| 1997 | Kondigt de tocht aan met “It giet oan” |
De genoemde feiten komen uit het persbericht van zijn familie en publieke reacties. Verdere details over de omstandigheden van zijn overlijden werden niet meegedeeld.
Reacties en nalatenschap
De reactie van de commissaris van de Koning geeft de officiële waardering voor Kroes weer: een man die volgens Brok veel voor Friesland heeft betekend en als ambassadeur van de provincie fungeerde. Voor veel Friese inwoners blijven de gebeurtenissen rondom de Elfstedentocht een gemeenschappelijke herinnering; Kroes maakte daarvan deel uit.
De Vereniging De Friesche Elf Steden publiceerde nog geen eigen verklaring in de bron die nu beschikbaar is. De familie gaf het overlijden in een persbericht aan, maar communiceerde in de beschikbare berichtgeving geen verdere informatie over uitvaart of herdenkingsmomenten.
Brede betekenis voor Friese gemeenschappen
De Elfstedentocht is meer dan een schaatsevenement; het is een cultureel fenomeen dat generaties verbindt. Figuren zoals Kroes, die zowel organisatorisch werk verrichten als publiek optreden, spelen een sleutelrol bij het behoud en de beleving van dat erfgoed. Zijn overlijden roept herinneringen op aan die gezamenlijke momenten op het ijs en de verhalen die Friezen elkaar nog steeds vertellen.
Voor nu resteert de dankbaarheid voor decennia inzet binnen de vereniging en de condoleances aan de nabestaanden. Het overlijden van Henk Kroes markeert het verdwijnen van een bekende persoonlijkheid in de moderne geschiedenis van de Elfstedentocht.
