Henk Kroes, een van de bekendste gezichten van de Friese Elfstedencultuur, is overleden op 87-jarige leeftijd. Kroes werd geboren op 1 november 1938 in Terkaple en vervulde gedurende decennia sleutelrollen in organisaties die van groot belang zijn voor het behoud van Friese natuur en tradities.
Decennialange betrokkenheid bij de Elfstedentocht
Kroes was sinds 1969 actief als ijsmeester van de Tocht der Tochten. In die functie keurde hij het ijs goed in belangrijke edities van de Elfstedentocht, waaronder de beruchte tochten van 1985 en 1986. In 1994 werd hij voorzitter van de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden. In totaal was hij 36 jaar bestuurslid van die vereniging.
De Elfstedentocht staat lokaal voor veel meer dan een schaatstocht; het is een cultureel symbool van Fryslân. Tijdens de door Kroes goedgekeurde tochten won Evert van Benthem twee keer, en in 1997 was Henk Angenent winnaar van een van de laatste edities waarvoor Kroes betrokken was in bestuursfuncties.
Organisator en bestuurder in natuur en cultuur
Naast zijn werk rond de Elfstedentocht had Kroes een lange loopbaan bij It Fryske Gea, waar hij jarenlang directeur was. Zijn betrokkenheid bij de Friese samenleving beperkte zich niet tot sport en natuurbeheer: hij was voorzitter van de grote Friezen-reünie Simmer 2000 en speelde vanaf 2010 een belangrijke rol in de totstandkoming van Nijkleaster, de protestantse bezinningsplek in Hilaard. Eerst was hij voorzitter, later bleef hij actief als vrijwilliger.
Gevolgen voor de vereniging
Kroes’ opvolging als voorzitter van de Elfstedenvereniging werd opgepakt door Wiebe Wieling. Wieling omschrijft hoe Kroes hem persoonlijk vroeg het voorzitterschap op zich te nemen en herinnerde zich het directe advies dat erbij hoorde.
„Henk hat my persoanlik frege oft ik dat woe. Wat ik net wer ferjit is dat hy sei datst as foarsitter fan de Alvestêdetocht libbe wurdst. Dyn frijheit bist kwyt. Henk sei: ast dêr net oer kinst, dan moatst it net dwaan.”
De uitspraak illustreert zowel de persoonlijkheid van Kroes als de inzet die het voorzitterschap van de organisatie vergt. Zijn raad en stijl van leiderschap zijn door opvolgers en collega’s als invloedrijk ervaren.
Persoonlijk verlies
In juni verloor Kroes zijn vrouw Swaentsje, met wie hij 63 jaar getrouwd was. Samen kregen zij vier kinderen. Ook op dat persoonlijke vlak was Kroes een bekend figuur in zijn omgeving; zijn betrokkenheid bij lokale initiatieven en vrijwilligerswerk was landelijk en regionaal gewaardeerd.
- Geboorte: 1 november 1938, Terkaple
- Functies: IJsmeester Tocht der Tochten (vanaf 1969), directeur It Fryske Gea, voorzitter Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden (vanaf 1994), voorzitter Simmer 2000
- Bestuurlijke periode: 36 jaar lid van de Elfstedenvereniging
- Betrokkenheid bij Nijkleaster: vanaf 2010, eerst als voorzitter, later als vrijwilliger
- Familie: Weduwnaar sinds juni, vier kinderen
Tijdlijn van betrokkenheid
| Jaar | Gebeurtenis |
|---|---|
| 1938 | Geboorte in Terkaple |
| 1969 | Begint als ijsmeester bij de Tocht der Tochten |
| 1985–1986 | Keurt het ijs voor de Elfstedentochten van die jaren |
| 1994 | Wordt voorzitter van de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden |
| 2010 | Actieve rol bij realisatie Nijkleaster |
Kroes’ overlijden laat een leegte achter binnen meerdere Friese netwerken: natuurbeheer, religieuze bezinning en de schaatstraditie. Lokale organisaties en oud-collega’s zullen in de komende dagen en weken herinneringen en waardering uiten, zo valt te verwachten.
Wie de komende tijd materialen of bijeenkomsten organiseert ter nagedachtenis aan Kroes, zullen die informatie zelf bekendmaken. Dit bericht wordt waar nodig aangevuld met aanvullende reacties en details over afscheidsmomenten.
Correspondent Friesland
