De gemeente Hardenberg voorziet voor 2026 een aanzienlijke meevaller op haar grondexploitaties, maar het college plaatst daar directe beperkingen en zorgen tegenover over de komende jaren. Volgens de geactualiseerde Nota Grondexploitatie 2027, die nog ter vaststelling aan de gemeenteraad wordt voorgelegd, valt het verwachte resultaat ruim €1,8 miljoen hoger uit dan in de jaarrekening 2025.
Winst en vrijval van voorzieningen
"De gemeente Hardenberg verwacht over 2026 ongeveer 3,4 miljoen euro winst uit haar grondexploitaties te kunnen toevoegen aan de algemene reserve."
Het college rekent op een winstafdracht van ongeveer €3,4 miljoen over 2026, maar benadrukt dat dit nog afhankelijk is van de uiteindelijke kosten en opbrengsten. Daarnaast kunnen enkele financiële voorzieningen voor grondexploitaties worden teruggebracht, waardoor extra middelen vrijkomen voor de algemene reserve. Concreet gaat het om terugvloeien van in totaal €141.000, verdeeld over meerdere lopende plannen:
- Gezondheidspark: €71.000
- Centrumplan Hardenberg: €67.000
- Centrumplan Dedemsvaart: €2.000
- De Marke III: €1.000
Meer onzekerheid bij nieuwe bouwlocaties
Ondanks het positieve resultaat voor 2026 waarschuwt het college dat het financieel steeds moeilijker wordt om nieuwe woningbouw- en bedrijvenlocaties rond te krijgen. Diverse factoren drukken de toekomstige opbrengsten:
- hogere kosten voor grondaankopen en voor het bouw- en woonrijp maken van locaties;
- een toename van kleinere kavels en een groter aandeel sociale en betaalbare woningen, die minder grondopbrengsten opleveren;
- risico’s zoals netcongestie en stikstof die projecten kunnen vertragen.
Als gevolg daarvan verwacht de gemeente dat nieuwe grondexploitaties minder winst zullen genereren dan in het verleden. Om risico’s op te vangen stijgt de benodigde financiële buffer met €750.000 naar €2,25 miljoen.
Strategische aankoopruimte vergroten
Het college wil daarnaast de mogelijkheden om snel grond aan te kopen vergroten, zodat de gemeente beter kan inspelen op toekomstige woningbouwbehoefte en andere ontwikkelingen. Het budget voor strategische aankopen moet daarom omhoog van het huidige €4,5 miljoen naar €6 miljoen. Van het bestaande budget is tot nu toe €3,65 miljoen besteed.
| Post | Bedrag |
|---|---|
| Verwachte winstafdracht 2026 | €3,4 miljoen |
| Vrijval voorzieningen (totaal) | €141.000 |
| Benodigde buffer na stijging | €2,25 miljoen |
| Strategisch aankoopbudget (gevraagd) | €6 miljoen |
De voorgestelde verhoging van het strategisch aankoopbudget is bedoeld om de gemeente in staat te stellen snel te handelen als er kansrijke locaties beschikbaar komen. Tegelijkertijd erkent het college dat de realiteit van de grondmarkt verandert: kleinere kavels en meer betaalbare woningen drukken de opbrengsten, terwijl stijgende kosten het verdienvermogen van projecten verminderen.
De nota zal in behandeling worden genomen door de gemeenteraad. Belangrijke vragen voor raadsleden zullen zijn hoe de extra opbrengsten uit 2026 worden ingezet, hoeveel ruimte er blijft voor investeringen in woningbouw en infrastructuur, en hoe de verhoogde risicoreserve en het grotere aankoopbudget zich verhouden tot andere prioriteiten in de begroting.
Voor inwoners betekent de ontwikkeling dat er op korte termijn ruimte lijkt te zijn voor investeringen vanuit de vrijgevallen middelen en de winstafdracht. Tegelijkertijd is het onzeker of dat in de toekomst nog zo zal zijn, nu de financiële druk op nieuwe projecten toeneemt.
