Tijdens Open Monumentendag was het hoofdkantoor van het Europees Octrooibureau (EPO) in Rijswijk voor een dag toegankelijk voor het publiek. Het gebouw aan de Patentlaan, bekend als een slanke glazen ruit in de skyline van de stad, biedt achter de opvallende buitenkant een uitgebreid pakket aan constructieve en installatietechnische oplossingen die essentieel zijn voor het functioneren van het complex.
Uiterlijk en constructie
Het kantoor, dat in 2018 werd geopend en is ontworpen door Ateliers Jean Nouvel in samenwerking met Dam & Partners Architecten, is 107 meter hoog, 156 meter lang en slechts 24,7 meter breed. De constructie combineert grote zichtbare elegantie met zware techniek: zes structurele frames van elk circa 52 ton voeren de horizontale windkrachten af naar de fundering.
De buitenkant bestaat uit twee glazen huiden die samen een tussenruimte vormen. Die holte werkt als een klimaatzone en draagt mee aan het binnenklimaat van het gebouw. Aan die dubbele gevel zijn ongeveer 198 plantenbakken bevestigd met bijna 300 plantensoorten die door de gevel omhoog groeien.
Duurzaamheid en installaties
Het EPO presenteert het complex als een combinatie van architectonische ambitie en duurzame techniek. Op het terrein zijn zonnepanelen geïnstalleerd en er is een ondergronds thermisch opslag- en watervoerend systeem dat bijdraagt aan zowel verwarming als koeling. Regenwater wordt opgevangen en gebruikt voor toiletten en de tuinirrigatie. Deze maatregelen verminderen de vraag naar netstroom en bronwater en maken het gebouw zelfstandiger in zijn voorzieningen.
- Dubbele glaslagen fungeren als klimaatbuffer.
- Ondergrondse systemen voor thermische opslag ondersteunen verwarmings- en koelinstallaties.
- Opgevangen regenwater wordt hergebruikt voor toiletten en tuinen.
Praktische vraagstukken: onderhoud van enorme glasvlakken
Een van de meest concrete vragen van bezoekers tijdens de rondleiding raakte aan het dagelijkse beheer: "Hoe maak je 100.000 vierkante meter glas schoon?" Het EPO lichtte toe dat de gevel twee keer per jaar wordt schoongemaakt en dat elke reinigingscyclus ongeveer drie maanden in beslag neemt. De organisatie onderzoekt bovendien of drones in de toekomst kunnen helpen bij de gevelreiniging — een toepasselijke innovatie voor een instelling die zich bezighoudt met uitvindingen.
Naast de zichtbare en mechanische oplossingen biedt het terrein ook onverwachte stille elementen: onder de aangelegde tuinen liggen voorzieningen voor vleermuizen, aangetroffen bij de aanleg van de buitenruimte. Dat zegt iets over de combinatie van grootschalige architectuur en aandacht voor lokale ecologie.
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Hoogte | 107 meter |
| Lengte | 156 meter |
| Breedte | 24,7 meter |
| Glasoppervlak | 100.000 m² |
| Staalkwantiteit | 10.000 ton |
"De gevel wordt twee keer per jaar schoongemaakt; elke cyclus duurt ongeveer drie maanden."
Voor Rijswijk bewijst de opengestelde locatie hoe een grootkantoor zich in de stedelijke context plaatst: als herkenningspunt in de skyline en als technisch complex met significante onderhouds- en duurzaamheidsopgaven. De presentatie tijdens Open Monumentendag bood bewoners een zeldzame blik op wat van buitenaf vooral een iconisch volume lijkt, maar van binnen een geavanceerd samenspel van architectuur, installatietechniek en landschap is.
Bezoekers kregen inzicht in zowel de esthetische keuzes als de praktische consequenties: de slanke vorm vraagt om zware interne frames, het veelvoud aan glas vraagt om langdurig onderhoud en de ambities op duurzaamheid vereisen geïntegreerde installaties. Voor inwoners van Rijswijk bevestigt het gebouw zijn positie als herkenningspunt en als voorbeeld van hoe moderne kantoorbouw op schaal met lokale omgeving en klimaat kan omgaan.
