In Noord-Holland heeft naar schatting ongeveer een derde van de bewoners van 65 jaar en ouder een verhoogd risico om te vallen. Dat blijkt uit recente cijfers van VeiligheidNL, die samenvallen met de landelijke Valpreventieweek van 28 september tot en met 4 oktober. De organisatie en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) roepen ouderen op hun valrisico te laten testen en aanwijzingen uit het advies serieus te nemen.
Stijgende zorgdruk en hoge kosten
Landelijk belandt gemiddeld elke vier minuten een 65-plusser op de spoedeisende hulp (SEH) na een val; in 78 procent van die gevallen betreft het ernstig letsel. In Noord-Holland valt dit duidelijk te merken: volgens VeiligheidNL hebben naar schatting 191.000 65-plussers in de provincie een verhoogd valrisico, wat overeenkomt met ongeveer een derde van alle 65-plussers in de regio.
De SEH-cijfers laten een oplopende trend zien. In 2025 werden landelijk naar schatting 124.000 SEH-bezoeken geregistreerd na een val onder 65-plussers, tegen 119.000 in 2024. Over de afgelopen tien jaar nam het aantal valongevallen met ernstig letsel met 16 procent toe; de grootste stijging (circa 18 procent) vond plaats in de groep van 65 tot en met 74 jaar.
Voor Noord-Holland verwacht VeiligheidNL voor dit jaar ongeveer 7.900 ziekenhuisopnames na een val van 65-plussers. De geschatte kosten voor medische zorg als gevolg van valongevallen in de provincie bedragen naar schatting €297 miljoen.
Waarom de cijfers zo belangrijk zijn
VeiligheidNL wijst op twee ontwikkelingen die de stijging verklaren: de toename van het aantal ouderen en de groei van de groep met het hoogste valrisico. Ouderen worden niet alleen talrijker; op hogere leeftijd neemt kwetsbaarheid toe, waardoor een val sneller leidt tot ernstig letsel, verlies van zelfstandigheid of blijvende mobiliteitsproblemen.
“Door de dubbele vergrijzing komen er niet alleen meer 65-plussers bij, maar groeit ook de groep met het hoogste valrisico sterk. Dat maakt het extra belangrijk om niet te wachten, maar al vanaf 65 jaar je valrisico te testen en met het advies aan de slag te gaan,”
Dit zegt Rozan van der Veen, expert valpreventie bij VeiligheidNL. Het advies is gericht op vroegtijdig herkennen van risicofactoren en het nemen van gerichte maatregelen, zoals oefentherapie, aanpassingen in huis en medicatiecontrole.
Ervaringen uit de regio
Voor veel ouderen kan de waarschuwing direct herkenbaar zijn. Noord-Hollander Jan (78) is een van de mensen die na twee valpartijen betrokken raakte bij valpreventieprogramma’s. Hij vertelt dat hij door eerdere sportervaringen enigszins wist hoe te reageren bij een val en dat de cursussen technieken en voorzorgsmaatregelen aanbieden die helpen bij balans en zelfvertrouwen.
“Door een beroerte heb ik soms moeite met mijn balans. Hierdoor ben ik twee keer gevallen. Vroeger heb ik veel aan judo gedaan, waardoor ik weet hoe je wel een beetje ‘goed’ moet vallen. Tijdens de valpreventiecursussen leer je dat ook,”
Jan raadt andere ouderen aan om de cursus te volgen en niet te wachten tot een val het leven ingrijpend verandert.
Wat ouderen en mantelzorgers kunnen doen
De Valpreventieweek is bedoeld om bewustzijn te vergroten en praktische stappen te stimuleren. Belangrijke maatregelen die VeiligheidNL aanbeveelt zijn onder meer:
- Laat het valrisico testen (bijvoorbeeld via de landelijke test of bij de huisarts);
- Ga aan de slag met het persoonlijke advies, zoals oefentherapie en krachttraining;
- Controleer medicatie samen met een (huis)arts of apotheker op bijwerkingen die balans beïnvloeden;
- Maak woningen veiliger: verwijder struikelgevaar, verbeter verlichting en overweeg hulpmiddelen;
- Betrek mantelzorgers en lokale organisaties bij preventie en revalidatie.
Ruimere context
Jaarlijks valt in Nederland ongeveer een derde van alle 65-plussers; dit komt neer op circa 1 miljoen mensen. De SEH- en ziekenhuiscijfers vormen slechts een deel van het totale aantal valongevallen, omdat veel incidenten thuis of in de buurt plaatsvinden en niet altijd leiden tot ziekenhuisregistratie. Preventie kan niet alleen menselijk leed besparen, maar ook de maatschappelijke zorglast en hoge kosten verminderen.
Voor ouderen in Noord-Holland betekent dit dat een relatief eenvoudige test en gerichte maatregelen het verschil kunnen maken tussen zelfstandigheid behouden of langdurige revalidatie. In deze Valpreventieweek bieden lokale zorgorganisaties en gemeenten extra aandacht en vaak gratis informatiebijeenkomsten en cursussen aan; inwoners wordt geadviseerd contact op te nemen met hun gemeente of zorgverlener voor lokale mogelijkheden.
De oproep is helder: voorkomen is slimmer dan genezen. Voor veel 65-plussers kan kortdurende inspanning met hulp van professionals grote gevolgen voorkomen.
