De provincie Dien Bien heeft een plan gepresenteerd om het aantal openbare onderwijsinstellingen drastisch te verminderen en te herstructureren. Volgens het voorstel van het organisatiecomité van het provinciaal partijcomité zullen er in de provincie nog 187 openbare onderwijsinstellingen overblijven, een vermindering van 280 eenheden — ongeveer 60% minder dan nu.
Doel en kaders van de reorganisatie
De herstructurering gebeurt volgens vaste principes: kleuterscholen mogen niet worden samengevoegd met scholen voor algemeen onderwijs en scholen voor algemeen onderwijs mogen op hun beurt niet worden gecombineerd met centra voor voortgezet onderwijs. Internaten voor etnische minderheden en gespecialiseerde middelbare scholen blijven buiten de plannen en worden niet aangepast.
Daarnaast geldt dat scholen van hetzelfde niveau binnen één bestuurlijke eenheid op gemeentelijk niveau worden herverdeeld, waarbij de topografie, afstanden en reisomstandigheden van leerlingen expliciet worden meegewogen. In gebieden waar scholen verder dan 30 km uit elkaar liggen, wordt overwogen extra onderwijsvoorzieningen te handhaven om het recht op onderwijs te waarborgen.
Concrete maatregelen en timing
Een belangrijk onderdeel van het plan is de instelling van gecombineerde basis- en middelbare scholen in meerdere grensgemeenten. De provincie stelt 15 van dergelijke gecombineerde scholen voor; van deze groep moeten er 10 in het schooljaar 2026-2027 operationeel zijn. Van vijf scholen is de bouw in maart 2026 gestart, maar deze zullen nog niet direct in gebruik worden genomen in het eerstvolgende schooljaar.
Om de totale klassengrootte en het aantal leerlingen in de provincie gelijk te houden, worden leerlingen binnen hetzelfde gebied verplaatst naar internaten. Daarmee verandert volgens het plan de landelijke capaciteit niet, maar wel de structuur en de wijze van huisvesting en onderwijsaanbod.
- Nieuw totaal scholen: 187
- Vermindering: 280 scholen (ongeveer 60%)
- Combinaties: 15 gecombineerde basis- en middelbare scholen gepland
- Afstandsnorm: extra voorzieningen mogelijk bij >30 km tussen scholen
| Situatie | Aantal |
|---|---|
| Huidig aantal scholen (berekend) | 467 |
| Voorgesteld aantal scholen | 187 |
| Vermindering | 280 |
Gevolgen voor toegankelijkheid en kansengelijkheid
De plannen raken direct aan kwesties van toegankelijkheid. In bergachtige gebieden en grensgemeenten kan samenvoeging van scholen betekenen dat leerlingen verder moeten reizen of vaker in een internaat moeten verblijven. Het behoud van internaten voor etnische minderheden is een expliciete maatregel in het plan, maar tegelijkertijd omvat het voorstel juist verplaatsing van leerlingen naar internaten om klassengrootte en totale leerlingaantallen constant te houden.
Voor ouders en gemeenschappen staan daardoor concrete vragen op tafel: hoe worden vervoers- en huisvestingskosten opgevangen? Welke waarborgen bestaan er voor continuiteit van onderwijs voor kwetsbare groepen? Het plan noemt het criterium van afstand (30 km) en topografie als maatstaf om extra faciliteiten te handhaven, maar laat ruimte voor interpretatie bij de uitvoering op gemeentelijk niveau.
Het besluit om internaten en gespecialiseerde scholen ongemoeid te laten onderstreept dat de provincie voorzichtig wil omgaan met voorzieningen die gericht zijn op etnische minderheden en specifieke opleidingen. Tegelijkertijd verandert de dagelijkse realiteit voor veel leerlingen wanneer lokale basisscholen of middelbare scholen sluiten of samengaan.
Uitvoering en aandachtspunten
De uitvoering van zo'n omvangrijke herstructurering vergt heldere planning en extra aandacht voor sociale gevolgen. Belangrijke aandachtspunten zijn de timing van nieuwbouw en in gebruikname van de gecombineerde scholen, logistieke ondersteuning voor leerlingen die langere afstanden moeten overbruggen, en transparantie richting ouders over plaatsing en opvang in internaten.
De provinciale aanpak illustreert een trend waarin herstructurering en concentratie van onderwijsinstellingen worden ingezet om efficiëntie en samenhang te bevorderen. Voor de praktijk van het onderwijs, zeker in afgelegen en bergachtige gebieden, betekent dat echter een strijd tussen kostenbeheersing en gelijke toegang tot onderwijs. Voor wie het recht op onderwijs in deze regio bewaakt, blijven afstand, vervoer en huisvesting cruciale criteria bij de uitvoering van het plan.
Deze berichtgeving volgt de openbare toelichting van het organisatiecomité van het partijcomité van de provincie Dien Bien zoals verwoord in regionale bronnen.
