Internationale studenten leveren Nederland uiteindelijk geld op voor de schatkist, concludeert het Centraal Planbureau (CPB). Ondanks dat de overheid onderwijs en studiefinanciering voor Europese studenten meebetaalt, wegen de belastingopbrengsten en sociale bijdragen op de langere termijn zwaarder dan de gemaakte kosten. Voor studenten van buiten de Europese Unie geldt dat zij hun opleiding in principe zelf betalen, waardoor hun nettoopbrengst voor de Nederlandse staat nog hoger uitvalt.
Belangrijkste cijfers
Het CPB becijfert dat de gemiddelde overheidsuitgave per student uiteenloopt naar onderwijsniveau: voor een hbo-student is dat ongeveer €32.500, voor een universitaire student ongeveer €20.600. Tegenover deze kosten plaatst het planbureau de opbrengsten uit loonheffing, premies en lagere uitgaven aan zorg en sociale zekerheid in de loop der jaren.
| Type student | Overheidsbijdrage (gem.) | Netto-opbrengst voor schatkist |
|---|---|---|
| Europese hbo-student | €32.500 | ± €13.000 |
| Europese wo-student | €20.600 | ± €82.500 |
| Niet-EU hbo-student | door student betaald | ± €117.000 |
| Niet-EU wo-student | door student betaald | ± €243.000 |
Blijfkans en arbeidsmarkt
Een belangrijke verklaring voor de nettowinst is de zogenaamde blijfkans: afgestudeerde buitenlandse studenten die na hun studie in Nederland blijven werken, betalen belasting en dragen bij aan de sociale zekerheid. Het CPB schat dat ongeveer 1 op de 5 Europese studenten vijf jaar na het behalen van hun diploma nog in Nederland verblijft. Bij studenten van buiten Europa is dat aandeel hoger: ongeveer 2 op de 5.
“Op langere termijn verwachten de onderzoekers van het CPB ‘geen grote effecten op de arbeids- en woningmarkt’,”
Op korte termijn ziet het CPB wel voor- en nadelen. Internationale studenten kunnen een deel van personeelstekorten opvangen, maar zij vergroten ook de vraag naar woningen, wat de krapte op de woningmarkt op korte termijn kan verergeren. Op langere termijn verwacht het planbureau dat de invloed op zowel arbeids- als woningmarkt beperkt blijft. Daarnaast noemt het CPB mogelijke positieve effecten op innovatie en internationale betrekkingen.
Gevolgen voor beleid en onderwijsinstellingen
De bevindingen hebben meerdere implicaties voor landelijke en institutionele beleidskeuzes. Universiteiten en hogescholen trekken internationaal talent aan voor wetenschappelijke kwaliteit en rendement op de lange termijn. Voor beleidsmakers biedt het onderzoek argumenten om de bijdrage van internationale studenten aan de economie mee te wegen in debatten over toelating, huisvesting en arbeidsmarktintegratie.
- Huisvesting: toenemende studentenaantallen vergroten de druk op de woningmarkt; dat vergt investeringen en regionale afstemming.
- Arbeidsmarktbeleid: het benutten van afgestudeerde internationale kenniswerkers vraagt om gerichte verblijfs- en werkregelingen.
- Onderwijsfinanciering: de netto-opbrengst biedt onderbouwing voor het behoud of gerichte uitbreiding van internationale instroom.
Het CPB-onderzoek beperkt zich tot de kwantitatieve balans van kosten en baten. Niet in alle gevallen zijn de maatschappelijke en culturele effecten volledig te vangen in financiële termen. Wel toont de analyse aan dat internationale studenten, met name wie na afloop in Nederland blijven, op termijn een substantiële bijdrage leveren aan de openbare financiën.
Deze bevindingen komen in een periode waarin debat over internationale studentenaantallen, huisvesting en regionale arbeidsmarktontwikkeling leeft. Het onderzoek kan helpen bij het formuleren van een evenwichtige aanpak die rekening houdt met zowel korte- als langetermijneffecten.
