Op zaterdag 10 oktober organiseren de Overijsselacademie en De Museumfabriek in Enschede de eerste editie van Geschiedenis van Overijssel Live. Tijdens deze collegedag behandelen historici, journalisten en podcastmakers een reeks bepalende momenten en thema’s uit de provinciale geschiedenis. Het initiatief speelt in op de groeiende aandacht voor lokale geschiedenis en op de voorbereidingen rond 500 jaar Overijssel (2028).
Program en sprekers
De dag is opgebouwd uit een ochtend- en een middagprogramma. In de ochtend verzorgen onder meer historicus Louis Sicking en historici van de Overijsselacademie lezingen. Sicking plaatst het ontstaan van Overijssel in internationaal perspectief en bespreekt daarin de rol van machtsverhoudingen zoals het Habsburgse Rijk. Hij werkt daarbij onder meer met inzichten uit het recente boek Nederland als provincie, dat hij samen met Jantien Dopper schreef.
In de middag vertellen journalist Rick Nieman en fotograaf/journalist Sacha de Boer over hun boek en podcast De goeroe en de baron, dat de periode behandelt waarin Ommen uitgroeide tot een internationaal spiritueel centrum. Duizenden bezoekers trokken een eeuw geleden naar landgoed Eerde om de spreker Jiddu Krishnamurti te horen.
Ook staan bijdragen gepland van historicus Allard Amelink en Arthur Menko. Zij behandelen de geschiedenis van de Joodse Raad van Twente. Menko is nazaat van de voorzitter van die raad in Enschede en werkte mee aan een zevendelige podcastserie die onderzoekt waarom in Twente relatief veel Joodse bewoners de Tweede Wereldoorlog overleefden in vergelijking met andere delen van Nederland.
Breed scala aan onderwerpen
De dag beslaat een breed palet aan onderwerpen die regionale identiteiten en historische lijnen in Overijssel zichtbaar maken. De Overijsselacademie presenteert tijdens het evenement ook het boek Overijssel in 25 vragen, waarin verschillende regio’s en identiteiten binnen de provincie aan bod komen. Thema’s in het boek zijn onder andere de zogenoemde biergrens door Overijssel, de vraag of Kampen ooit als hoofdstad van Nederland kon fungeren en de carnavalstraditie in Oldenzaal.
- Datum: zaterdag 10 oktober 2026
- Locatie: De Museumfabriek, Enschede
- Sprekers: Louis Sicking, Jantien Dopper, Rick Nieman, Sacha de Boer, Allard Amelink, Arthur Menko
- Onderwerpen: internationale context van Overijssel, spirituele bewegingen rond Eerde, Joodse Raad van Twente, regionale identiteiten
Opzet van de dag
Het ochtendprogramma richt zich op de grotere historische kaders en wordt gedragen door Sicking en de historici van de Overijsselacademie. In de middag staan meer thematische en regionale verhalen op het programma, waaronder de bijdragen van Nieman en De Boer en van Amelink en Menko. Tussen de lezingen door kunnen bezoekers de tentoonstellingen van De Museumfabriek bekijken en zo context en visueel materiaal bij de lezingen vinden.
| Onderdeel | Voornaamste spreker(s) |
|---|---|
| Ochtendprogramma | Louis Sicking; historici Overijsselacademie |
| Middagprogramma | Rick Nieman & Sacha de Boer; Allard Amelink & Arthur Menko |
Waarom dit relevant is
De collegedag sluit aan bij een groeiende belangstelling voor regionale geschiedenis. De laatste jaren verschijnen meer boeken en podcasts over lokale verhalen, en aanknopingspunten zoals het halfjarig tijdbepalende 500-jarig jubileum van Overijssel in 2028 versterken die aandacht. Evenementen als deze bieden ruimte om historische kennis te delen en om te reflecteren op de verschillende identiteiten binnen de provincie.
Door sprekers uit verschillende disciplines — wetenschappers, journalisten en podcastmakers — samen te brengen, ontstaat een gemêleerd programma dat zowel de academische context als populaire vertelvormen belicht. Voor bezoekers biedt het bovendien de mogelijkheid om in korte tijd diverse invalshoeken te horen en zich te verdiepen via de tentoonstellingen van De Museumfabriek.
De organisatoren hebben aangegeven dat de collegedag geen eenmalig initiatief hoeft te blijven; ze willen van Geschiedenis van Overijssel Live een jaarlijks terugkerend evenement maken. Daarmee kan het een vaste ontmoetingsplaats worden voor iedereen die zich interesseert in de geschiedenis en identiteit van Overijssel.
