ทอดเทียนโฮมปีที่ 22 ณ บ้านแม่ยื้อ หนุนสืบสานฮีตสิบสองครองสิบสี่และความเป็นชุมชน

ชุมชนร่วมสืบสานประเพณีอีสานที่บ้านแม่ยื้อ

ชาวบ้านแม่ยื้อ ตำบลหนองไม้กอง อำเภอไทรงาม จังหวัดกำแพงเพชร ร่วมกันจัดงาน ประเพณีทอดเทียนโฮม ต่อเนื่องเป็นปีที่ 22 ณ วัดทีฆายุการาม เพื่อย้ำรากเหง้าทางวัฒนธรรมและความเชื่อของชุมชนในช่วงเข้าพรรษา งานดังกล่าวเน้นการอนุรักษ์ธรรมเนียมปฏิบัติที่เรียกว่า ฮีตสิบสองครองสิบสี่ อันเป็นแนวทางปฏิบัติของชาวอีสานที่สืบทอดมายาวนาน

การจัดงานครั้งนี้มีการรวมตัวของคณะสงฆ์ ผู้นำท้องถิ่น และประชาชนจากหมู่บ้านใกล้เคียงอย่างคับคั่ง โดยนายสุรสิทธิ์ วงศ์วิทยานันท์ หรือที่รู้จักกันในนาม “กำนันตู้” ในฐานะสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดกำแพงเพชร เขต 4 รับหน้าที่เป็นประธานฝ่ายฆราวาส ขณะที่ฝ่ายสงฆ์มีพระครูวชิรคุณพิพัฒน์ ผู้รักษาการเจ้าคณะจังหวัดกำแพงเพชร และเจ้าอาวาสวัดถาวรวัฒนาใต้ ทำหน้าที่เป็นประธานฝ่ายสงฆ์

กิจกรรมประจำงานและความหมายเชิงสังคม

งานทอดเทียนโฮมของบ้านแม่ยื้อประกอบด้วยกิจกรรมหลายรูปแบบที่ไม่เพียงมุ่งไปยังพิธีกรรมทางศาสนา แต่ยังเป็นเวทีของศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น เช่น การ แห่ต้นเงิน ที่จัดขึ้นอย่างประณีต และการขับร้อง สรภัญญะ ทำนองอีสาน ซึ่งช่วยสร้างความบันเทิงและความเป็นหนึ่งเดียวให้กับผู้เข้าร่วม ทั้งนี้กิจกรรมดังกล่าวถือเป็นเครื่องมือสำคัญในการส่งต่อภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมจากรุ่นสู่รุ่น

• พิธีทางศาสนา: ประกอบพิธีทางพุทธศาสนาในช่วงเข้าพรรษา
• ขบวนแห่ต้นเงิน: การตกแต่งและแห่ต้นเงินตามขนบประเพณี
• การขับสรภัญญะ: การขับร้องทำนองอีสานเพื่อความบันเทิงและผูกมิตร

ผู้นำชุมชนมองว่าการรวมตัวกันในโอกาสดังกล่าวมีบทบาทสำคัญทั้งในเชิงศาสนาและเชิงสังคม เพราะเป็นช่วงเวลาที่สร้างความสัมพันธ์ระหว่างหมู่บ้าน กระชับความสามัคคี และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของคนทุกวัย

การขยายงานสู่พื้นที่ใกล้เคียง

นอกจากการจัดที่บ้านแม่ยื้อแล้ว ประเพณีทอดเทียนโฮมยังมีการสลับหมุนเวียนไปจัดในพื้นที่อื่น ๆ ของจังหวัดเพื่อเปิดโอกาสให้ชุมชนต่าง ๆ มีส่วนร่วม องค์ประกอบการหมุนเวียนนี้ช่วยเพิ่มการรับรู้และรักษาการมีส่วนร่วมของชุมชนในวงกว้าง

ตารางดังกล่าวสะท้อนถึงความพยายามของชุมชนในการกระจายโอกาสให้พื้นที่ต่าง ๆ ได้เป็นเจ้าภาพ ทำให้ผู้คนจากหมู่บ้านรอบข้างสามารถเข้าร่วมได้สะดวกขึ้นและรู้สึกเป็นเจ้าของประเพณีร่วมกัน

มรดกเชิงวัฒนธรรมและความท้าทายในอนาคต

การรักษาประเพณีเช่นทอดเทียนโฮมไม่เพียงแต่เป็นการสืบทอดพิธีกรรมทางศาสนา แต่ยังเป็นการเก็บรักษาเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของคนอีสานที่อาศัยอยู่ในภาคกลางตอนเหนือของจังหวัด ทั้งนี้ ความท้าทายในระยะยาวคือการทำอย่างไรให้คนรุ่นใหม่ตระหนักถึงคุณค่าและมีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่อง ทั้งในด้านการเรียนรู้ทำนองเพลงพื้นบ้าน การทำขบวนแห่ และการปฏิบัติพิธีกรรมอย่างถูกต้อง

ผู้จัดงานและผู้นำชุมชนจึงให้ความสำคัญกับการสร้างพื้นที่เรียนรู้ภายในงาน เพื่อเปิดโอกาสให้เยาวชนและประชาชนทั่วไปได้ซึมซับความหมายของฮีตสิบสองครองสิบสี่ และเรียนรู้การปฏิบัติตามวัฒนธรรมที่มีรากฐานลึกซึ้ง

ประเพณีทอดเทียนโฮมที่บ้านแม่ยื้อจึงเป็นตัวอย่างของการรวมพลังชุมชนที่ประสบความสำเร็จในการรักษามรดกภูมิปัญญาท้องถิ่น ขณะเดียวกันยังชวนให้คิดถึงหนทางในการส่งต่อมรดกทางวัฒนธรรมนี้ต่อไปในอนาคต