เมื่อวันที่ 12 ส.ค. พ.ศ. 2569 พล.ต.อ.เสรีพิศุทธ์ เตมียเวส หัวหน้าพรรคเสรีรวมไทย ประกาศผ่านข้อความสาธารณะว่าจะเดินทางไปยังศาลจังหวัดบุรีรัมย์ในวันที่ 17 ส.ค. เพื่อเข้าร่วมการไต่สวนมูลฟ้องคดีที่นายเนวิน ชิดชอบ เป็นโจทก์ฟ้องพล.ต.อ.เสรีพิศุทธ์ในข้อหา หมิ่นประมาทด้วยการโฆษณา และ แจ้งความเท็จ โดยระบุเหตุผลว่าต้องการพบโจทก์และสอบถามเรื่องการคืนที่ดินให้การรถไฟ
ขั้นตอนและความหมายของการไต่สวนมูลฟ้อง
พล.ต.อ.เสรีพิศุทธ์ชี้แจงถึงขั้นตอนการไต่สวนมูลฟ้องว่าโดยปกติเป็นกระบวนการระหว่างศาลกับโจทก์ จำเลยไม่จำเป็นต้องไปศาล แต่สามารถมอบหมายทนายความให้ไปคัดค้านและซักค้านพยานของโจทก์ เมื่อพิจารณาพยานหลักฐานแล้ว ศาลอาจมีคำสั่งดังต่อไปนี้
| ขั้นตอน | ความเป็นไปได้ |
|---|---|
| ไต่สวนมูลฟ้อง | ศาลพิจารณาพยานโจทก์ |
| คำสั่งของศาล | ยกฟ้อง หากคดีไม่มีมูล หรือสั่งคดีมีมูลและนัดสอบคำให้การ/สืบพยาน |
| กรณีคดีมีมูล | จำเลยต้องยื่นหลักทรัพย์ขอประกันตัวจนกว่าการพิจารณาจะสิ้นสุด |
เหตุผลที่เสรีพิศุทธ์ยืนยันจะไปศาล
แม้ตามกฎหมายจำเลยไม่จำเป็นต้องเข้าฟังการไต่สวน พล.ต.อ.เสรีพิศุทธ์ระบุว่าตนจะไปศาลเพื่อมีโอกาสพบกับนายเนวินและสอบถามตรงเกี่ยวกับที่ดินที่เป็นประเด็น โดยย้ำว่าไม่ว่าจะมีอำนาจหรือวาสนามากเพียงใด เรื่องการถือครองต้องสิ้นสุดและที่ดินจะต้องคืนให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในที่สุด
“วันที่ 17 นี้ ผมไม่จำเป็นจะต้องไปศาล แต่ผมก็จะไป เผื่ออาจจะได้พบคุณเนวินที่ศาล จะได้สอบถามเรื่องที่ดินว่าคุณเนวิน จะคืนให้การรถไฟหรือไม่”
ท่าทีต่อการสู้คดีและความเป็นไปได้
พล.ต.อ.เสรีพิศุทธ์ระบุว่าได้เปิดเผยร่องรอยของพยานหลักฐานบางประการแล้ว และประเมินว่าฝ่ายโจทก์อาจไม่เดินทางมาด้วยตัวเอง แต่จะส่งทนายความมายื่นคำร้องขอเลื่อนการพิจารณา ทั้งนี้ พล.ต.อ.เสรีพิศุทธ์เสนอคำถามเชิงการเมืองต่อผู้ที่เกี่ยวข้องว่าใครจะต้องรับผิดชอบหากที่ดินไม่คืนให้การรถไฟ โดยยกชื่อนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเป็นผู้ใกล้ชิดฝ่ายโจทก์ซึ่งอาจถูกพาดพิงในกรณีดังกล่าว
ประเด็นสาธารณะที่ถูกหยิบขึ้นมา
กรณีนี้เชื่อมโยงกับประเด็นที่ดินซึ่งเป็นเรื่องที่สร้างความสนใจในวงสังคมท้องถิ่นและระดับชาติ การที่หัวหน้าพรรคการเมืองประกาศจะไปศาลแม้ไม่จำเป็น และตั้งคำถามต่อการคืนที่ดินให้หน่วยงานรัฐ ย่อมทำให้เรื่องยิ่งมีความหมายทางการเมืองมากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อมีการเอ่ยชื่อบุคคลในตำแหน่งสำคัญ
- วันที่สำคัญ — 12 ส.ค. พ.ศ. 2569 (ประกาศของผู้ถูกกล่าวหา) และนัดไต่สวนวันที่ 17 ส.ค.
- ผู้เกี่ยวข้อง — พล.ต.อ.เสรีพิศุทธ์ เตมียเวส (จำเลยตามคำฟ้อง), นายเนวิน ชิดชอบ (โจทก์)
- ข้อกล่าวหา — หมิ่นประมาทด้วยการโฆษณา และแจ้งความเท็จ
ผลกระทบต่อพื้นที่บุรีรัมย์
เหตุการณ์จะส่งผลต่อบรรยากาศการเมืองท้องถิ่นของจังหวัดบุรีรัมย์ ทั้งในมิติของความเชื่อมั่นต่อการบริหารจัดการทรัพยากรที่ดินและการเมืองระหว่างผู้มีบทบาทในพื้นที่ หากศาลมีคำสั่งคดีมีมูลและนัดสืบพยาน ย่อมเพิ่มความเข้มข้นของการติดตามข่าวในชุมชนท้องถิ่นและสื่อมวลชน
สิ่งที่ต้องจับตามองต่อไป
ในระยะสั้น สื่อและประชาชนควรติดตาม 1) การปรากฏตัวของโจทก์และจำเลยในวันไต่สวน 2) คำสั่งของศาลว่าจะยกฟ้องหรือสั่งรับฟ้องเพื่อเข้าสู่การพิจารณาต่อ และ 3) ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการครอบครองที่ดินที่เป็นหัวใจของข้อโต้แย้งทางการเมืองและกฎหมาย เพื่อให้ความเห็นทางสังคมมีข้อมูลครบถ้วนและตรวจสอบได้
บทสรุปของคดีนี้จะขึ้นอยู่กับการพิจารณาพยานหลักฐานของศาลจังหวัดบุรีรัมย์ และการดำเนินการของทั้งสองฝ่ายหลังจากวันที่ 17 ส.ค. พ.ศ. 2569 เป็นต้นไป