ภาคเอกชนร่วมฟื้นปางช้างเชียงราย สร้างเส้นทางท่องเที่ยวใหม่หลีกเลี่ยงแม่น้ำกก

เครือข่ายท่องเที่ยวระดมกำลังลงพื้นที่

เชียงราย — เมื่อปลายสัปดาห์ที่ผ่านมา ภาคธุรกิจการท่องเที่ยวทั้งในและต่างประเทศ รวมถึงผู้แทนองค์กรการท่องเที่ยว ภาคเอกชน และเจ้าหน้าที่ท้องถิ่น ลงพื้นที่ที่ ปางช้างบ้านกะเหรี่ยงรวมมิตร ริมฝั่งแม่น้ำกก ตำบลแม่ยาว อำเภอเมืองเชียงราย เพื่อหารือแนวทางฟื้นฟูการท่องเที่ยวของชุมชนหลังได้รับผลกระทบต่อเนื่องหลายระลอก

ผู้ร่วมเดินทางประกอบด้วยตัวแทนสมาคม หน่วยงานและบริษัททัวร์จากหลายจังหวัด ได้แก่ นายสัญญาพุฒิ เกิดบัณฑิต (นายกสมาคมส่งเสริมธุรกิจภายในประเทศ), นายกิติพงษ์ วิรุฬห์ศรี (นายกสมาคมสหพันธ์ท่องเที่ยวภาคเหนือ), นายวรวุฒิ วรแสง (กรรมการสภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย) และคณะท่องเที่ยวจากจังหวัดตรัง สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช รวมทั้งผู้ประกอบการท่องเที่ยวในพื้นที่

ปัญหาซ้อนทับ กระทบทั้งเศรษฐกิจและสวัสดิภาพช้าง

ปางช้างบ้านกะเหรี่ยงรวมมิตร ซึ่งเดิมเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงด้านวิถีชีวิตของกลุ่มชาติพันธุ์และกิจกรรมพาช้างลงเล่นน้ำในแม่น้ำกก เผชิญปัญหาต่อเนื่องตั้งแต่การหดหายของนักท่องเที่ยวจากสถานการณ์โควิด-19 การถูกน้ำท่วม และล่าสุดคือปัญหา น้ำแม่น้ำกกปนเปื้อนสารโลหะหนัก ที่ไหลมาจากต้นน้ำทางฝั่งเมียนมา

ผลจากการปนเปื้อนทำให้ชาวบ้านและควาญช้างต้องย้ายช้างออกจากแนวแม่น้ำและหาน้ำสะอาดจากแหล่งอื่น เช่น น้ำประปาภูเขา หรือลำห้วยภายในพื้นที่ เพื่อป้องกันการได้รับสารอันตรายของสัตว์และผู้คน ความเปลี่ยนแปลงดังกล่าวส่งผลทั้งต่อรูปแบบกิจกรรมท่องเที่ยวและรายได้ของครัวเรือนที่พึ่งพาการต้อนรับนักท่องเที่ยว

“คณะมีความตั้งใจที่จะช่วยฟื้นฟูการท่องเที่ยวบ้านกะเหรี่ยงรวมมิตรที่คึกคักอีกครั้ง เพราะเดิมก็ถือเป็นหมุดหมายการท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงในด้านวิถีชีวิตของกลุ่มชาติพันธุ์”

แนวทางปรับรูปแบบท่องเที่ยวเพื่อความปลอดภัยและยั่งยืน

การหารือในพื้นที่มุ่งไปที่การออกแบบเส้นทางท่องเที่ยวใหม่เพื่อหลีกเลี่ยงการนำนักท่องเที่ยวลงเล่นน้ำในแม่น้ำกก โดยเน้นกิจกรรมที่ใช้แหล่งน้ำท้องถิ่นอื่นแทน ทั้งการใช้ลำห้วยในพื้นที่เป็น สปาช้าง เพื่อดูแลสัตว์ การจัดทัวร์เดินป่าเยี่ยมชมธรรมชาติ และการเชื่อมโยงการท่องเที่ยวกับหมู่บ้านกลุ่มชาติพันธุ์ในชุมชน

• เปลี่ยนกิจกรรมจากการลงเล่นแม่น้ำไปสู่การใช้ลำห้วยและน้ำประปาภูเขา
• พัฒนากิจกรรมท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมร่วมกับชาวกะเหรี่ยง อาข่า ม้ง และกลุ่มชาติพันธุ์อื่นในหมู่บ้าน
• ส่งเสริมความร่วมมือของผู้ประกอบการจากต่างจังหวัดเพื่อเพิ่มปริมาณนักท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน

ในการหารือยังมีตัวแทนจากเทศบาลตำบลแม่ยาว ผู้ใหญ่บ้าน กลุ่มแม่บ้านทอผ้า และกลุ่มรถ ATV ร่วมแสดงความกังวลและความต้องการที่จะพัฒนาการท่องเที่ยวที่ปลอดภัยต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อม

ความหวังจากความร่วมมือของเครือข่าย

ผู้ที่ร่วมลงพื้นที่เห็นตรงกันว่าการฟื้นตัวของปางช้างและชุมชนแห่งนี้ต้องอาศัยทั้งการสนับสนุนจากผู้ประกอบการภายนอก การออกแบบผลิตภัณฑ์ท่องเที่ยวที่เคารพวัฒนธรรมชาติพันธุ์ และการดูแลสวัสดิภาพสัตว์อย่างจริงจัง การผนึกกำลังระหว่างสมาคมท่องเที่ยวต่าง ๆ กับชุมชนอาจช่วยให้ปางช้างกลับมาเป็นจุดหมายที่สร้างรายได้และรักษาวิถีชีวิตท้องถิ่นได้

สำหรับชาวบ้านและกลุ่มชาติพันธุ์ในพื้นที่ การเปลี่ยนผ่านครั้งนี้ไม่เพียงแต่เป็นการตอบสนองต่อปัญหาระยะสั้นเท่านั้น แต่ยังเป็นโอกาสในการพัฒนาการท่องเที่ยวที่อาศัยทรัพยากรอย่างระมัดระวังและเป็นธรรมต่อชุมชน เพื่อให้การท่องเที่ยวของเชียงรายยังคงยืนยาวในอนาคต