สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) มีมติชี้มูลความผิดต่อนายชาญ พวงเพ็ชร์ ในขณะที่ดำรงตำแหน่งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดปทุมธานี และผู้เกี่ยวข้อง กรณีการจัดซื้อเครื่องออกกำลังกายกลางแจ้งของ อบจ.ปทุมธานีในช่วงปีงบประมาณ พ.ศ. 2555–2556 ซึ่ง ป.ป.ช. ระบุว่ากระบวนการตั้งงบประมาณ การประเมินราคา และการกำหนดราคากลางไม่เป็นไปตามระเบียบ ส่งผลให้องค์การบริหารส่วนจังหวัดได้รับความเสียหายรวมเป็นเงินสูงถึง 44,574,012 บาท.
ข้อเท็จจริงและขอบเขตการไต่สวน
ตามรายงานการไต่สวน ประเด็นสำคัญของคดีเกี่ยวข้องกับการจัดซื้อเครื่องออกกำลังกายกลางแจ้งจำนวนหลายสัญญาในช่วงสองปีงบประมาณ โดยรวมเป็น 12 สัญญา จำนวนเครื่องรวม 151 ชุด วงเงินจัดซื้อรวมทั้งสิ้น 74,118,500 บาท ป.ป.ช. พบว่า ในขั้นตอนการจัดทำงบประมาณมีการนำราคาที่ไม่ชัดเจนและไม่มีหลักฐานแหล่งที่มาเข้ามาใช้เป็นฐานในการประมาณราคา
ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2555 มีการจัดซื้อเริ่มต้นด้วย 3 สัญญา วงเงินรวมประมาณ 28 ล้านบาท ที่มาของงบประมาณและวิธีการกำหนดราคากลางถูกตั้งคำถาม เนื่องจากไม่มีเอกสารการสืบราคาตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยและมีการนำราคาเดิมมาเทียบโดยไม่คำนึงถึงสเปกที่เปลี่ยนแปลง
ผู้เกี่ยวข้องและบทบาทในการประเมินราคา
ระหว่างการไต่สวน ป.ป.ช.ระบุชื่อผู้เกี่ยวข้องหลายราย รวมถึงเจ้าหน้าที่กองช่างของ อบจ.ปทุมธานี โดยมีการมอบหมายให้ผู้อำนวยการกองช่างในขณะนั้น คือ นายสถาพร วงศ์พานิช มอบหมายให้นายประเทือง กันธสมาส ซึ่งเป็นวิศวกรโยธา เป็นผู้ประเมินราคา อย่างไรก็ดี กระบวนการประเมินราคาไม่ได้มีการสืบราคาพัสดุอย่างเป็นระบบตามระเบียบ และมีการนำราคาที่ใช้ในการจัดซื้อเมื่อปีงบประมาณพ.ศ. 2553–2554 ซึ่งอยู่ที่ประมาณ ชุดละ 500,000 บาท มาใช้เป็นฐานเทียบ ทั้งที่รายละเอียดและคุณลักษณะของเครื่องที่จัดซื้อในปีถัดมามีความแตกต่าง ทำให้ ป.ป.ช. เห็นว่าไม่สามารถนำราคาเก่ามาใช้ประมาณราคาในครั้งนี้ได้โดยตรง
ปัญหาในขั้นตอนการกำหนดราคากลางและการสืบราคา
คณะกรรมการ ป.ป.ช. ระบุว่า ขั้นตอนการกำหนดราคากลางของ อบจ.ปทุมธานีมีข้อบกพร่องหลายประการ ซึ่งรวมถึง:
- ไม่มีเอกสารแสดงที่มาของราคาตามระเบียบกระทรวงมหาดไทย
- ไม่ได้แต่งตั้งคณะกรรมการกำหนดราคากลางเพื่อสืบราคาตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด
- นำราคาจากการจัดซื้อครั้งก่อนโดยไม่พิจารณาความแตกต่างของสเปกและสภาพตลาด
| รายการ | ตัวเลขที่ระบุในรายงาน |
|---|---|
| จำนวนสัญญา | 12 สัญญา |
| จำนวนชุดเครื่อง | 151 ชุด |
| วงเงินจัดซื้อรวม | 74,118,500 บาท |
| ความเสียหายที่ ป.ป.ช.ประเมิน | 44,574,012 บาท |
ความหมายเชิงกฎหมายและผลกระทบ
การมีมติชี้มูลความผิดของ ป.ป.ช. ต่ออดีต นายก อบจ. และผู้เกี่ยวข้อง หมายถึงหน่วยงานต่อต้านการทุจริตเห็นว่ามีมูลว่ากระบวนการใช้อำนาจหรือการบริหารจัดการงบประมาณไม่เป็นไปตามหลักธรรมาภิบาล ซึ่งอาจนำไปสู่การฟ้องร้องทางอาญาและการเรียกเงินคืนต่อหน่วยงานต่อไป ทั้งนี้ ผลกระทบไม่เพียงแต่เรื่องตัวเงิน แต่ยังส่งผลต่อความเชื่อมั่นของประชาชนต่อหน่วยงานท้องถิ่น
ประเด็นที่ต้องติดตาม
คดีนี้ยังมีรายละเอียดด้านกระบวนการทางปกครองและทางอาญาที่จะต้องถูกดำเนินการต่อไป รวมถึงการพิจารณาความรับผิดชอบของเจ้าหน้าที่ผู้เกี่ยวข้องและการเยียวยาเพื่อเรียกคืนความเสียหายให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
สำหรับประชาชนที่ติดตาม อยากให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเปิดเผยข้อมูลการดำเนินการต่อไปอย่างชัดเจน เพื่อสร้างความโปร่งใสและป้องกันเหตุการณ์ลักษณะเดียวกันเกิดขึ้นอีกในอนาคต
