สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) มีมติชี้มูลความผิดต่อนาย ชาญ พวงเพ็ชร์ อดีตนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) ปทุมธานี และผู้เกี่ยวข้อง กรณีจัดซื้อเครื่องออกกำลังกายในปีงบประมาณ พ.ศ. 2555–2556 ซึ่งปรากฏพฤติการณ์ว่ากำหนดราคาจัดซื้อสูงกว่าราคาตลาด ส่งผลให้องค์การบริหารส่วนจังหวัดได้รับความเสียหายเป็นจำนวนมาก
สรุปผลการไต่สวนและมูลค่าความเสียหาย
จากการไต่สวน ป.ป.ช.พบข้อเท็จจริงว่าโครงการดังกล่าวถูกบรรจุในแผนพัฒนาสามปีและข้อบัญญัติงบประมาณประจำปี โดยไม่มีเอกสารอ้างอิงแหล่งที่มาของราคาตามระเบียบที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ยังไม่ปรากฏการสืบราคาพัสดุหรือแต่งตั้งคณะกรรมการกำหนดราคากลางตามข้อกำหนดของกระทรวงมหาดไทย
นายสุรพงษ์ อินทรถาวร เลขาธิการ ป.ป.ช. เปิดเผยว่าการสอบสวนพบว่ามีการจัดซื้อในราคาที่สูงกว่าราคาตลาดอย่างมีนัยสำคัญ
ตัวเลขที่ปรากฏในสำนวนมีดังนี้
| รายการ | ตัวเลข |
|---|---|
| จำนวนสัญญา | 12 สัญญา |
| จำนวนชุดเครื่องออกกำลังกายที่จัดซื้อ | 151 ชุด |
| วงเงินที่ อบจ.จ่าย | 74,118,500 บาท |
| ราคากลาง/ราคาตลาดโดยประมาณ | ประมาณ 195,658.86 บาท/ชุด |
| ความเสียหายที่ ป.ป.ช.ประเมิน | 44,574,012 บาท |
ข้อเท็จจริงเชิงพฤติการณ์
รายงานการไต่สวนระบุว่าขั้นตอนการจัดทำราคาประมาณการใช้ราคาที่เคยจัดซื้อในอดีตเป็นตัวตั้ง โดยผู้เกี่ยวข้อง ได้แก่ นาย สถาพร วงศ์พานิช ผู้อำนวยการกองช่าง ขณะนั้น และนาย ประเทือง กันธสมาส วิศวกรโยธา เป็นผู้ประมาณราคา แต่การนำราคาจากการจัดซื้อในปีงบประมาณก่อนหน้า (ประมาณชุดละ 500,000 บาท) มาเป็นราคาประมาณการนั้น ไม่สอดคล้องกับรายละเอียดคุณลักษณะของพัสดุที่ต้องการ และไม่มีการสืบราคาตามหนังสือสั่งการของกระทรวงมหาดไทย
จากการตรวจสอบของสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) เมื่อเปรียบเทียบราคาจากผู้จำหน่ายในพื้นที่และจังหวัดใกล้เคียงพบว่าราคากลางที่แท้จริงต่ำกว่าจำนวนเงินที่ อบจ.จ่าย จึงประเมินว่ามีความเสียหายเกิดขึ้นตามมูลค่าที่ ป.ป.ช.ระบุไว้
ขั้นตอนทางกฎหมายที่ตามมา
ตามมติของคณะกรรมการ ป.ป.ช. สำนวนคดีได้ถูกส่งต่อไปยังอัยการสูงสุดเพื่อพิจารณาสั่งฟ้องในคดีอาญาตามประมวลกฎหมายอาญา ข้อหาที่เกี่ยวข้อง และยังได้มีการแจ้งให้คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) รับทราบเพื่อพิจารณาข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องกับการดำรงตำแหน่งทางการเมืองของผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง
- คดีนี้เป็นตัวอย่างกรณีที่การขาดเอกสารอ้างอิงราคาและการไม่ปฏิบัติตามระเบียบการจัดซื้อจัดจ้างอาจนำไปสู่ความผิดทางอาญา
- ผู้เกี่ยวข้องทั้งในฝั่งผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ฝ่ายช่างถูกระบุชื่อในการไต่สวน
- มูลค่าความเสียหายที่ ป.ป.ช.ประเมินมีน้ำหนักต่อการดำเนินคดีต่ออัยการ
ผลกระทบต่อท้องถิ่นและการจัดงบประมาณ
การที่หน่วยงานท้องถิ่นต้องจ่ายเงินเกินกว่าราคาตลาดย่อมส่งผลกระทบต่องบประมาณที่จะนำไปใช้สำหรับโครงการบริการสาธารณะอื่น ๆ ประชาชนในจังหวัดซึ่งเป็นแหล่งที่มาของรายได้เหล่านี้จึงอาจได้รับผลโดยตรง ทั้งในแง่คุณภาพของการให้บริการและความเชื่อมั่นต่อการบริหารจัดการของหน่วยงานท้องถิ่น
ขณะนี้คดีอยู่ในกระบวนการทางอัยการและต่อไปอาจเข้าสู่ศาล ซึ่งจะเป็นขั้นตอนสำคัญในการวินิจฉัยความรับผิดชอบทางอาญาของผู้เกี่ยวข้อง ป.ป.ช.และหน่วยงานตรวจสอบที่เกี่ยวข้องยังคงเป็นผู้ให้ข้อมูลต่อสาธารณะเพื่อความโปร่งใสในการดำเนินคดีต่อไป
