กรมลงพื้นที่ประเมินสภาพจิตหลังเหตุการณ์ความรุนแรง
เมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2569 กรมสุขภาพจิตลงพื้นที่โรงเรียนเทพศิรินทร์ จังหวัดนนทบุรี ในวันแรกที่สถานศึกษากลับมาเปิดการเรียนการสอนแบบ On‑site หลังจากที่โรงเรียนต้องปรับไปใช้รูปแบบออนไลน์ชั่วคราวเนื่องจากเหตุการณ์ความรุนแรงภายในโรงเรียน การลงพื้นที่ครั้งนี้เป็นการประเมินและจัดระบบการดูแลสภาพจิตของนักเรียนควบคู่ไปกับมาตรการรักษาความปลอดภัยของสถานศึกษา
จากการคัดกรองที่ดำเนินการในช่วงก่อนและระหว่างการกลับมาเรียนมีการประเมินนักเรียนทั้งหมดรวม 3,096 คน ซึ่งมีการจัดระดับผลการประเมินตามความต้องการการดูแลเป็น 3 ระดับ เพื่อให้การช่วยเหลือเป็นไปอย่างตรงจุดและต่อเนื่อง
มาตรการดูแลจิตใจและบริการเชิงระบบ
กรมสุขภาพจิตเน้นสร้างระบบการดูแลที่ต่อเนื่องไม่ใช่เพียงการให้ความช่วยเหลือชั่วคราว โดยกำหนดแนวทางการทำงานร่วมกับบุคลากรทางการศึกษาและทีมผู้เชี่ยวชาญ ดังนี้
- การประเมินสภาพจิตขั้นต้นโดยครูที่ปรึกษา เพื่อคัดกรองนักเรียนทั่วไป
- กิจกรรมกลุ่มเพื่อส่งเสริมความรู้สึกปลอดภัยและฟื้นฟูทางใจสำหรับกลุ่มเป้าหมาย
- การให้คำปรึกษารายบุคคลโดยผู้เชี่ยวชาญกับนักเรียนที่ต้องการการดูแลเฉพาะราย
- การพัฒนาหลักสูตรและเพิ่มทักษะบุคลากรทางการศึกษาในการดูแลด้านจิตใจ
- การเชื่อมโยงกับระบบบริการสุขภาพจิตชุมชนสำหรับการส่งต่อและติดตามผล
การจำแนกระดับการดูแล
ระบบการวินิจฉัยแบ่งนักเรียนเป็น 3 กลุ่มเพื่อนำไปสู่การจัดการดูแลอย่างเป็นระบบ ได้แก่
| ระดับ | ลักษณะ | แนวทางการดูแล |
|---|---|---|
| กลุ่มปกติ | สามารถเรียนและใช้ชีวิตได้ตามปกติ | ส่งเสริมสุขภาพจิต ติดตามสม่ำเสมอ |
| กลุ่มเสี่ยง | มีสัญญาณความเครียดหรือปัญหา จึงต้องติดตามอย่างใกล้ชิด | ติดตามโดยครูที่ปรึกษาและมีกิจกรรมสนับสนุน |
| กลุ่มเสี่ยงสูง | มีความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพจิตที่รุนแรงหรือเฉียบพลัน | ให้การดูแลเฉพาะรายโดยทีมผู้เชี่ยวชาญ และส่งต่อบริการรักษา |
การพัฒนาระบบระยะยาวและเครื่องมือดิจิทัล
กรมสุขภาพจิตยังระบุว่า การดำเนินงานไม่ควรจำกัดเวลาเพียงช่วงหลังเหตุการณ์ แต่ต้องขับเคลื่อนในระยะยาว โดยขยายการใช้ระบบดูแลสุขภาพจิตในโรงเรียนซึ่งมีองค์ประกอบทั้งการเฝ้าระวัง การคัดกรอง และการค้นหานักเรียนที่ต้องการการช่วยเหลือ การประยุกต์ใช้เครื่องมือดิจิทัลของระบบโรงเรียนช่วยให้การติดตามและส่งต่อเป็นระบบมากขึ้น
การเสริมศักยภาพบุคลากรและการป้องกันปัญหาเชิงระบบ
นอกจากการดูแลนักเรียนแล้ว กรมวางแผนจัดหลักสูตรฝึกอบรมทั้งการดูแลสุขภาพจิตนักเรียนและทักษะการให้คำปรึกษาเบื้องต้นแก่ครูและบุคลากรในสถานศึกษา เพื่อให้สามารถรับมือและดูแลนักเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมขับเคลื่อนกิจกรรมที่ช่วยเสริมสร้างความเข้มแข็งทางใจและป้องกันการกลั่นแกล้งในโรงเรียน
ผลกระทบต่อการเรียนและความปลอดภัยของโรงเรียน
การดำเนินมาตรการด้านจิตใจควบคู่กับการรักษาความปลอดภัยภายในโรงเรียนมีความสำคัญต่อการฟื้นฟูสภาพการเรียนการสอนและความเชื่อมั่นของผู้ปกครอง โดยการตรวจคัดกรอง การตั้งจุดรักษาความปลอดภัย และการมีทีมผู้เชี่ยวชาญพร้อมให้คำปรึกษา เป็นส่วนหนึ่งของการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการกลับเข้าสู่โรงเรียนของนักเรียนทุกคน
ในระยะต่อไปผู้ปกครองและชุมชนยังต้องมีบทบาทร่วมกับสถานศึกษาและหน่วยงานสาธารณสุขจิต เพื่อให้การติดตามและการฟื้นฟูเป็นไปอย่างต่อเนื่องและครอบคลุม ทั้งนี้ การให้ความสำคัญกับการดูแลด้านจิตใจของเยาวชนถือเป็นกุญแจสำคัญในการลดผลกระทบรุนแรงระยะยาวและส่งเสริมการเรียนรู้ที่ปลอดภัยภายในโรงเรียน
หมายเหตุ: ข้อมูลการประเมินและแนวทางการดูแลอ้างอิงจากการรายงานของกรมสุขภาพจิตที่ลงพื้นที่โรงเรียนเทพศิรินทร์ นนทบุรี ในวันเปิดเรียน On‑site