13 สิงหาคม พ.ศ. 2569 ที่รัฐสภา คณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี พ.ศ. 2570 ได้ตั้งข้อสังเกตต่อแผนการใช้งบประมาณของกระทรวงสาธารณสุขและหน่วยงานในกำกับ ประเด็นสำคัญมุ่งไปที่โครงการก่อสร้างและการจัดสรรงบประจำปี ซึ่งอาจก่อให้เกิด ภาระผูกพันในปีงบประมาณ 2573 รวมกว่า 1,386 ล้านบาท หากการตั้งงบในปีแรกไม่สอดคล้องกับแผนระยะยาว
คำถามเรื่องสภาพคล่องและความเหมาะสมของการตั้งงบ
น.ส.วทันยา บุนนาค กรรมาธิการฯ หยิบยกข้อกังวลเกี่ยวกับสภาพคล่องของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) และการจัดสรรงบของกรมการแพทย์ เช่น โครงการก่อสร้างโรงพยาบาลด้านโรคผิวหนังที่จังหวัดบุรีรัมย์ วงเงิน 577 ล้านบาท ซึ่งในปีงบ 2568 ตั้งงบไว้ที่ 0 บาท แต่ปรากฏการตั้งงบเพิ่มเป็น 259 ล้านบาท ในปีงบ 2570 ทำให้เกิดคำถามว่าการแบ่งตั้งงบแบบกระโดดจะสร้างภาระผูกพันมากขึ้นในปีถัดไปหรือไม่
“อยากทราบว่ากรมได้พิจารณาความเหมาะสมของการจัดทำงบประมาณตรงนี้อย่างไร โดยเฉพาะอย่างยิ่งไปถึงปี 73 ในแง่ของความสามารถ หรือการตั้งงบประมาณ กรมมั่นใจหรือไม่ว่าจะสามารถตั้งงบประมาณในเรื่องของค่าก่อสร้างเหล่านี้ได้อย่างที่ควรจะเป็น”
คำถามดังกล่าวสะท้อนความกังวลเกี่ยวกับการบริหารจัดการงบประมาณของกระทรวง หากการตั้งงบในปีแรกต่ำมาก จะทำให้ต้องรับภาระผูกพันสูงขึ้นในปีถัดๆ ไป ส่งผลกระทบต่อการจัดสรรงบสำหรับโครงการอื่น ๆ ของกรม
ตัวอย่างโครงการที่ถูกตั้งคำถาม
- โรงพยาบาลผิวหนัง จ.บุรีรัมย์ วงเงิน 577 ล้านบาท (ปี 2568 ตั้งงบ 0 บาท → ปี 2570 ตั้งงบ 259 ล้านบาท)
- ศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพ จ.ขอนแก่น วงเงิน 488 ล้านบาท (ปี 2570 ตั้งงบ 0 บาท → ภาระคงค้างในปี 2571 อยู่ที่ 162 ล้านบาท)
- อาคารทันตกรรม สถาบันบริการทันตกรรม วงเงิน 620 ล้านบาท (ปีแรกตั้งงบเพียง 23 ล้านบาท)
น.ส.วทันยาเน้นว่าการตั้งงบในสัดส่วนที่เล็กในช่วงปีแรก ส่งผลให้ภาระผูกพันที่จะต้องรับผิดชอบในปีงบประมาณ 2573 รวมกันแล้วสูงถึง 1,386 ล้านบาท ซึ่งเป็นสัดส่วนที่เพิ่มขึ้นเป็นเท่าตัวเมื่อเทียบกับภาระในปี 2570
ผลกระทบต่อแผนงานและการให้บริการ
กรรมาธิการตั้งคำถามต่อความสอดคล้องระหว่างการลงทุนก่อสร้างอาคารใหม่กับแผนงานด้านสุขภาพอื่น ๆ โดยหากงบประมาณถูกผูกพันหนักในโครงการก่อสร้าง อาจจำเป็นต้องปรับลดงบสำหรับแผนงานที่เป็นบริการหลัก เช่น โครงการส่งเสริมสุขภาวะและบริการชุมชน ซึ่งจะมีผลต่อการเข้าถึงบริการของประชาชน
ข้อมูลสรุปงบประมาณโครงการ (ตัวอย่าง)
| โครงการ | วงเงินรวม (ล้านบาท) | การตั้งงบปีแรก | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| รพ.ผิวหนัง จ.บุรีรัมย์ | 577 | ปี 2568 = 0, ปี 2570 = 259 | ตั้งงบกระโดด |
| ศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพ จ.ขอนแก่น | 488 | ปี 2570 = 0 | ภาระคงค้างปี 2571 = 162 |
| อาคารทันตกรรม | 620 | ปีแรกตั้ง 23 | ภาระผูกพันรวมปี 2573 เพิ่ม |
ข้อมูลข้างต้นเป็นตัวอย่างที่กรรมาธิการใช้ในการตั้งข้อสังเกตต่อกระบวนการจัดทำงบฯ โดยไม่ได้เป็นการกล่าวถึงรายละเอียดสัญญาหรือแผนการดำเนินงานเชิงเทคนิคของแต่ละโครงการ
การตั้งคำถามยังเชื่อมโยงกับประเด็นงบประมาณของหน่วยงานอื่น ๆ ภายในกระทรวง ทั้งระบบดิจิทัลและการจัดสรรบุคลากรระดับอาสาสมัคร ที่กรรมาธิการกังวลเรื่องความซ้ำซ้อนและการบูรณาการระหว่างหน่วยงาน ซึ่งหากไม่มีการชี้แจงที่ชัดเจน อาจเกิดปัญหาการใช้งบประมาณที่ไม่ประหยัดและมีประสิทธิภาพ
กรรมาธิการเรียกร้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องชี้แจงแผนงบประมาณระยะยาว พร้อมแสดงการประเมินความสามารถในการจัดสรรงบเพื่อหลีกเลี่ยงการสร้างภาระผูกพันหนักในอนาคต ทั้งนี้ที่ประชุมยังเปิดช่องให้มีการตรวจสอบรายละเอียดเพิ่มเติมก่อนการพิจารณาในวาระถัดไป
