กมธ.การศาสนาลงพื้นที่ระยอง หารือแนวทางยกระดับวัฒนธรรมสู่มูลค่าเชิงเศรษฐกิจ

คณะกรรมาธิการการศาสนา คุณธรรม จริยธรรม และศิลปวัฒนธรรม ของวุฒิสภา ลงพื้นที่จังหวัดระยองเมื่อวันที่ 17 กันยายน เพื่อศึกษาข้อมูลและรับฟังข้อเสนอเชิงนโยบายในการส่งเสริมศาสนา การอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม และการพัฒนาเชิงสร้างสรรค์ที่สามารถสร้างมูลค่าให้กับท้องถิ่น

เป้าหมายการลงพื้นที่และผู้เข้าร่วม

การลงพื้นที่เริ่มต้นด้วยการประชุมรับฟังความเห็นที่ห้องประชุมศาลากลางจังหวัด โดยมีผู้แทนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้ข้อมูล วัฒนธรรมจังหวัดระยอง และสภาวัฒนธรรมจังหวัดเข้าร่วม ก่อนที่คณะจะเดินทางไปเยี่ยมวัดสำคัญของจังหวัดเพื่อศึกษาสภาพโบราณสถานและหารือร่วมกับผู้นำสงฆ์ในพื้นที่

• หัวหน้าคณะ: นางเอมอร ศรีกงพาน ประธานกรรมาธิการการศาสนา
• ผู้ร่วมคณะ: นายนิทัศน์ อารีย์วงศ์สกุล (เลขานุการ), นายพิสุทธิ์ ทรัพย์วิจิตร (กรรมาธิการและที่ปรึกษา)
• ผู้ให้การต้อนรับ: วัฒนธรรมจังหวัดระยอง และประธานสภาวัฒนธรรมจังหวัด
• สถานที่ศึกษาดูงาน: ศาลากลางจังหวัด และวัดป่าประดู่ (วัดสำคัญ/วัดประจำอารามหลวง)

ประเด็นที่ติดตามเพื่อการขับเคลื่อน

คณะกรรมาธิการให้ความสำคัญกับการบูรณาการระหว่างส่วนราชการ ท้องถิ่น วัด และชุมชน เพื่อขับเคลื่อนจังหวัดให้เป็นพื้นที่ที่มีคุณธรรมและสามารถต่อยอดศิลปวัฒนธรรมสู่การสร้างมูลค่าอย่างยั่งยืน โดยการหารือครอบคลุมเรื่องการอนุรักษ์โบราณสถาน การสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นให้แก่เด็กและเยาวชน การส่งเสริม Soft Power และเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ตลอดจนข้อจำกัดด้านกฎหมายและงบประมาณ

ในที่ประชุมมีการเน้นถึงความแตกต่างระหว่างการบริหารจัดการวัดขนาดใหญ่ซึ่งมักมีระบบบัญชีที่ชัดเจน กับวัดขนาดเล็กที่ยังขาดความเข้าใจเรื่องบัญชีรายรับ–รายจ่าย ซึ่งอาจส่งผลต่อความโปร่งใสและการบริหารทรัพยากรของวัด

“การศึกษาวันนี้มุ่งเน้นการส่งเสริมศาสนา คุณธรรม และจริยธรรม พร้อมการอนุรักษ์และสืบสานศิลปวัฒนธรรม รวมทั้งการดูแลศาสนสถาน โบราณสถาน และโบราณวัตถุ เพื่อสร้างมูลค่าและการพัฒนาที่ยั่งยืน” — ข้อความจากนางเอมอร

ข้อเสนอเชิงปฏิบัติและข้อกังวล

คณะกรรมาธิการให้ข้อเสนอเกี่ยวกับการจัดระบบบัญชีของวัด โดยเฉพาะวัดขนาดเล็ก ซึ่งอาจขาดความรู้ในการจัดทำบัญชีรายรับ–รายจ่ายอย่างเป็นระบบ ทั้งนี้มีแนวคิดให้สถานศึกษาหรือหน่วยงานที่มีความเชี่ยวชาญเข้าไปช่วยให้ความรู้และติดตามการดำเนินการ เพื่อลดความเสี่ยงจากปัญหาการทุจริตที่อาจกระทบความศรัทธาของประชาชน

“วัดขนาดใหญ่ไม่ค่อยกังวลเรื่องระบบบริหาร แต่กังวลวัดขนาดเล็กที่อาจยังไม่เข้าใจบัญชีรายรับ–รายจ่าย ซึ่งคณะกรรมาธิการกำลังประสานให้หน่วยงานที่เหมาะสมเข้าไปช่วย” — ข้อความจากนายนิทัศน์ อารีย์วงศ์สกุล

คณะฯ ยังชี้ว่าแม้จะมีข่าวกรณีทุจริตเกี่ยวกับเงินวัดในช่วงที่ผ่านมา ซึ่งอาจทำให้ความศรัทธาของประชาชนได้รับผลกระทบบ้าง แต่ศาสนาในภาพรวมไม่น่าจะเสื่อมถอย เนื่องจากประชาชนยังสามารถแยกแยะระหว่างปัญหาของบุคคลกับสถาบันได้

ผลสะท้อนต่อท้องถิ่นและแนวทางต่อไป

การประชุมครั้งนี้สะท้อนความพยายามของหน่วยงานระดับประเทศในการหาแนวทางสนับสนุนการอนุรักษ์และพัฒนาศิลปวัฒนธรรมของจังหวัดระยองให้เชื่อมโยงกับเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ซึ่งหากดำเนินการได้จริง จะมีผลดังนี้

• เพิ่มความมั่นคงในการดูแลศาสนสถานและโบราณสถานผ่านการประสานงานระหว่างหน่วยงาน
• เสริมทักษะและความโปร่งใสด้านการเงินให้กับวัดขนาดเล็กผ่านการอบรมและระบบบัญชี
• ต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่เยาวชนและเชื่อมโยงสู่การสร้างรายได้ผ่าน Soft Power และกิจกรรมเศรษฐกิจสร้างสรรค์

การลงพื้นที่ครั้งนี้เป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการตรวจสอบและจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อขับเคลื่อนงานด้านศาสนาและวัฒนธรรมในจังหวัดระยอง โดยความสำเร็จจะขึ้นอยู่กับการประสานงานที่ต่อเนื่อง การจัดสรรงบประมาณที่เพียงพอ และการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่นอย่างแท้จริง

ด้านการติดตามผล คาดว่าคณะกรรมาธิการจะรวบรวมข้อเสนอจากพื้นที่เพื่อนำไปพิจารณาและเสนอในระดับที่เกี่ยวข้องต่อไป ทั้งนี้การให้ความรู้ด้านการบริหารจัดการวัดและการสร้างความโปร่งใสเป็นหนึ่งในมาตรการสำคัญที่คาดว่าจะช่วยฟื้นฟูความเชื่อมั่นของประชาชนได้ในระยะยาว