วันที่ 25 กันยายน ที่อาคารศูนย์นวัตกรรมไออาร์พีซี อำเภอเมือง จังหวัดระยอง สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย (สศร.) ร่วมกับหน่วยงานจังหวัด องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง แถลงความพร้อมจัดงานมหกรรมศิลปะร่วมสมัยนานาชาติ Thailand Biennale, Rayong 2027 โดยเปิดตัวทีมผู้อำนวยการฝ่ายศิลป์และภัณฑารักษ์เพื่อขับเคลื่อนโครงการตั้งแต่ต้น
กรอบเวลาและเป้าหมายของงาน
ตามแถลงการณ์ งานครั้งที่ 5 นี้จะจัดขึ้นเป็นระยะเวลา 5 เดือน เริ่มตั้งแต่เดือนธันวาคม พ.ศ. 2570 ถึงเมษายน พ.ศ. 2571 มีเป้าหมายเปิดมิติใหม่ของศิลปะร่วมสมัย พร้อมเผยแพร่วัฒนธรรมและอัตลักษณ์ของภาคตะวันออกสู่สาธารณชนทั้งในและต่างประเทศ จังหวัดระยองชูแนวคิดการสร้างสมดุลระหว่าง อุตสาหกรรม และ สิ่งแวดล้อม ผ่านการเชื่อมโยงศิลปะกับชุมชนและวิถีชีวิตท้องถิ่น
บุคลากรหลักของโครงการ
ในการคัดเลือกผู้บริหารงานศิลป์ครั้งนี้ สศร.ประกาศแต่งตั้งให้ นายจิระเดช และ นางพรพิไล มีมาลัย ทำหน้าที่เป็นผู้อำนวยการฝ่ายศิลป์ ขณะที่ภัณฑารักษ์โครงการประกอบด้วย เอมิลี ชิน-เจี๋ย ลี, เกชยาดา ซิเรการ์ และ ชูคิ อิมะมุระ ทีมงานดังกล่าวจะร่วมกับหน่วยงานต่างๆ ลงพื้นที่ศึกษาศักยภาพและบริบทท้องถิ่นก่อนขั้นตอนการคัดเลือกศิลปิน
“สิน-สมุทร กระแส”
แนวคิดหลักของการจัดงานกำหนดเป็นคำชี้นำเดียวกันว่า “สิน-สมุทร กระแส” ซึ่งมุ่งสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างทรัพยากรทะเล ทรัพยากรสิน (ทรัพยากรจากแผ่นดินและกิจกรรมอุตสาหกรรม) และกระแสการเปลี่ยนผ่านทั้งด้านสังคมและสิ่งแวดล้อม ทั้งนี้แนวคิดดังกล่าวถูกอธิบายเพิ่มเติมว่าเป็นการขยายขอบเขตเรื่องเล่าให้เชื่อมโยงท้องถิ่นกับความเป็นสากล ผ่านการทำงานร่วมกับชุมชนและการสร้างระบบนิเวศทางวัฒนธรรม
การทำงานร่วมกับพื้นที่และชุมชน
สศร.ระบุว่า ผู้อำนวยการฝ่ายศิลป์และภัณฑารักษ์จะลงพื้นที่จังหวัดระยองเพื่อศึกษาความพร้อมของสถานที่ อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม วิถีชีวิต และปัจจัยพื้นฐานทางสิ่งแวดล้อม ก่อนจะคัดเลือกศิลปินและเริ่มกระบวนการสร้างสรรค์ผลงาน โดยให้ความสำคัญกับการทำงานที่สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ เพื่อให้ผลงานแสดงถึงความเชื่อมโยงระหว่างชุมชน อุตสาหกรรมและธรรมชาติ
- ระยะเวลาจัดงาน: ธันวาคม พ.ศ. 2570 – เมษายน พ.ศ. 2571 (5 เดือน)
- ผู้อำนวยการฝ่ายศิลป์: นายจิระเดช, นางพรพิไล มีมาลัย
- ภัณฑารักษ์: เอมิลี ชิน-เจี๋ย ลี, เกชยาดา ซิเรการ์, ชูคิ อิมะมุระ
ความสำคัญทางเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อมของจังหวัด
การเลือกระยองเป็นเจ้าภาพสะท้อนศักยภาพด้านโครงสร้างพื้นฐานและประสบการณ์การจัดงานระดับนานาชาติของจังหวัด โดยคาดหวังว่าการจัด Biennale จะส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงศิลปะ เพิ่มช่องทางการสร้างรายได้ให้กับธุรกิจท้องถิ่น และเปิดพื้นที่การสนทนาเกี่ยวกับการจัดการผลกระทบสิ่งแวดล้อมจากกิจกรรมอุตสาหกรรม อย่างไรก็ดี ความท้าทายสำคัญคือการบริหารสมดุลระหว่างการพัฒนาเศรษฐกิจและการรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม เพื่อไม่ให้กิจกรรมที่มาพร้อมกับงานขนาดใหญ่กระทบต่อทรัพยากรท้องถิ่น
แนวทางปฏิบัติสำหรับประชาชนและผู้เกี่ยวข้อง
สศร.และจังหวัดระยองได้เน้นย้ำว่าการเตรียมงานจะทำอย่างเปิดเผยและร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐและเอกชน ตลอดจนชุมชนท้องถิ่น โดยขั้นตอนสำคัญเช่นการลงพื้นที่ศึกษาสถานที่ การมีส่วนร่วมของศิลปินและเครือข่ายวัฒนธรรม และการตระหนักถึงมาตรการด้านสิ่งแวดล้อม จะเป็นตัวกำหนดรูปแบบการจัดแสดงและกิจกรรมต่างๆ
สำหรับผู้สนใจติดตามความคืบหน้า สศร.จะประกาศรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับการรับสมัครศิลปิน การคัดเลือกผลงาน สถานที่จัดแสดง และกิจกรรมเวิร์กช็อปต่างๆ ในระยะถัดไป ซึ่งจะเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับหน่วยงานท้องถิ่น ผู้ประกอบการด้านการท่องเที่ยว และประชาชนทั่วไปที่ต้องการมีส่วนร่วมหรือใช้ประโยชน์จากโอกาสทางเศรษฐกิจและวัฒนธรรมที่งานจะนำมา
การประกาศทีมผู้อำนวยการฝ่ายศิลป์และภัณฑารักษ์ในครั้งนี้ถือเป็นจุดเริ่มต้นของกระบวนการที่ต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างหลายฝ่าย หากการจัดงานสามารถสอดประสานศิลปะกับการพัฒนาอย่างยั่งยืนได้จริง ระยองอาจเดินหน้าเป็นมากกว่าเมืองอุตสาหกรรม แต่ขยับเข้าสู่ตำแหน่งเมืองแห่งศิลปะที่เชื่อมโยงกับสิ่งแวดล้อมและชุมชนได้อย่างชัดเจน
