มติ ครม.และขั้นตอนถัดไป
เมื่อวันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2569 คณะรัฐมนตรีได้ให้ความเห็นชอบในหลักการร่างกฎกระทรวงเพื่อกำหนดค่าธรรมเนียมการใช้ยานยนต์บนสะพานมิตรภาพแห่งที่ 5 ระหว่างจังหวัด บึงกาฬ ของไทยกับเมือง บอลิคำไซ ของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ตามที่กระทรวงคมนาคมเสนอ เพื่อให้สามารถนำร่างไปให้สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณาข้อกฎหมายและดำเนินการตามขั้นตอนต่อไปได้
การกำหนดอัตราค่าธรรมเนียมในครั้งนี้เป็นการจัดระบบการเก็บค่าบริการสำหรับผู้ใช้สะพานตามประเภทของยานพาหนะ โดยมีช่วงอัตราตั้งแต่หลักสิบถึงหลายร้อยบาท ซึ่งครอบคลุมรถยนต์นั่ง รถโดยสารและรถบรรทุกหลายประเภท
อัตราค่าธรรมเนียมตามประเภทยานพาหนะ
| ประเภทยานพาหนะ | อัตราค่าธรรมเนียม (บาท) |
|---|---|
| รถยนต์นั่งไม่เกิน 7 ที่นั่ง | 50 |
| รถโดยสารขนาดเล็ก (เกิน 7 แต่ไม่เกิน 12 ที่นั่ง) | 100 |
| รถโดยสารขนาดกลาง (เกิน 12 แต่ไม่เกิน 24 ที่นั่ง) | 150 |
| รถโดยสารขนาดใหญ่ (เกิน 24 ที่นั่ง) | 200 |
| รถบรรทุก 4 ล้อ | 50 |
| รถบรรทุก 6 ล้อ | 250 |
| รถบรรทุก 10 ล้อ | 350 |
| รถบรรทุกเกิน 10 ล้อ | 500 |
การยกเว้นและการบูรณาการระหว่างประเทศ
ร่างกฎระบุกรณียกเว้นค่าธรรมเนียมไว้บางประการเพื่ออำนวยความสะดวกในการเดินรถระหว่างประเทศและการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ โดยมีสาระสำคัญดังนี้
- ยกเว้นค่าธรรมเนียมสำหรับรถโดยสารประจำทางระหว่างประเทศที่ให้บริการในเส้นทางระหว่าง บึงกาฬ–บอลิคำไซ และในเส้นทางตรงกันข้าม
- ยกเว้นรถของเจ้าหน้าที่ของรัฐทั้งสองประเทศ โดยกำหนดจำนวนสูงสุดไว้ที่ฝ่ายละ50 คัน ตามรูปแบบบัตรยกเว้นที่ทั้งสองฝ่ายตกลงร่วมกัน
การกำหนดเรื่องการยกเว้นและการออกแบบรูปแบบบัตรจะต้องเป็นไปตามที่เจ้าหน้าที่ของไทยและลาวตกลงร่วมกัน เพื่อให้การบังคับใช้มีความชัดเจนและไม่เป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติหน้าที่หรือการให้บริการขนส่งสาธารณะระหว่างประเทศ
ผลกระทบต่อประชาชนและภาคธุรกิจท้องถิ่น
การกำหนดอัตราค่าธรรมเนียมจะมีผลต่อผู้ใช้สะพานหลายกลุ่ม ได้แก่ ผู้ขับขี่รถยนต์นั่ง ผู้ประกอบการรถโดยสารระหว่างประเทศ และผู้ประกอบการขนส่งสินค้าที่ใช้เส้นทางข้ามพรมแดน โดยเฉพาะผู้ประกอบการขนส่งที่ใช้รถบรรทุกขนาดใหญ่ ซึ่งอัตราสูงสุดคือ 500 บาท สำหรับรถบรรทุกเกิน 10 ล้อ อาจส่งผลต่อต้นทุนการขนส่งและราคาสินค้าที่เคลื่อนย้ายข้ามพรมแดน
สำหรับประชาชนทั่วไปที่ใช้สะพานเพื่อการเดินทาง ท่องเที่ยว หรือเยี่ยมญาติในฝั่งลาว อัตราเริ่มต้นที่ 50 บาท สำหรับรถยนต์นั่ง อาจถือว่าเป็นค่าใช้จ่ายที่จับต้องได้ แต่ผู้ที่ใช้เป็นประจำอาจต้องคำนวณค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นจากเดิม
บริบทท้องถิ่นและความคาดหวัง
สะพานมิตรภาพแห่งที่ 5 ถูกมองว่าเป็นเส้นทางสำคัญในการส่งเสริมการค้า การท่องเที่ยว และความสัมพันธ์ทวิภาคีระหว่างจังหวัดบึงกาฬกับพื้นที่ชายแดนของลาว การมีกรอบการเก็บค่าธรรมเนียมที่ชัดเจนช่วยให้มีแหล่งรายได้สำหรับการบำรุงรักษาและบริหารจัดการโครงสร้างพื้นฐาน แต่ในขณะเดียวกันชุมชนและผู้ประกอบการต้องการความชัดเจนเรื่องมาตรการบรรเทาผลกระทบ โดยเฉพาะการกำหนดมาตรการช่วยเหลือสำหรับผู้ประกอบการรายย่อยและการพิจารณาอัตราค่าโดยสารสาธารณะ
สิ่งที่ต้องติดตาม
ขั้นตอนต่อไปร่างกฎกระทรวงจะถูกส่งให้สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณา เมื่อผ่านกระบวนการแล้วจะต้องประกาศในราชกิจจานุเบกษาและกำหนดวันเริ่มบังคับใช้ ซึ่งหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กระทรวงคมนาคมและหน่วยงานท้องถิ่นในบึงกาฬ จะต้องร่วมประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนและผู้ประกอบการรับทราบอย่างแพร่หลาย
สำหรับผู้ขับขี่และผู้ประกอบการที่ใช้เส้นทางควรติดตามประกาศทางราชการเพื่อทราบรายละเอียดขั้นสุดท้ายของร่างกฎ รวมทั้งเงื่อนไขการยกเว้นและรูปแบบบัตรที่ใช้ยืนยันสิทธิตามข้อตกลงทวิภาคี