เมื่อวันที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2569 เทศบาลนครเชียงใหม่เดินหน้าทดลองมาตรการใหม่เพื่อจัดการปัญหานกพิราบบริเวณกำแพงเมืองและลานประตูท่าแพ แลนด์มาร์กสำคัญใจกลางเมืองที่มีนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและต่างประเทศมาเยือนตลอดปี โดยครั้งนี้เทศบาลนำอุปกรณ์รูปแบบเหยี่ยวที่ควบคุมด้วยระบบวิทยุบังคับมาใช้งานในพื้นที่เป็นรอบแรก
เหตุผลและเป้าหมายของการทดลอง
ปัญหานกพิราบทำให้ลานประตูท่าแพมีมูลนกและเศษอาหาร กระทบต่อความสะอาด สุขอนามัย และความปลอดภัยของนักท่องเที่ยว เทศบาลฯ ระบุว่าการทดลองครั้งนี้มุ่งหมายให้พื้นที่มีสภาพแวดล้อมดีขึ้นและคงไว้ซึ่งภาพลักษณ์แหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม
วิธีการและการปฏิบัติ
มาตรการเชิงปฏิบัติที่เทศบาลนครเชียงใหม่ใช้นอกจากการทดสอบอุปกรณ์เหยี่ยววิทยุบังคับแล้ว ยังมีการกระจายเจ้าหน้าที่ลงพื้นที่ถือป้ายประชาสัมพันธ์เป็นภาษาต่าง ๆ เพื่อรณรงค์ให้นักท่องเที่ยวปฏิบัติตามกฎของลานประตูท่าแพอย่างเคร่งครัด
- ห้ามให้อาหารนกบริเวณลานประตูท่าแพ
- ห้ามบ้วนน้ำลายในพื้นที่
- ห้ามดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์บริเวณดังกล่าว
- ห้ามสูบบุหรี่ในพื้นที่ลานประตูท่าแพ
ผลการทดลองเบื้องต้นและการประเมิน
จากข้อมูลของเทศบาล ระบุว่าหลังยกระดับมาตรการคุมการให้อาหารนก จำนวนฝูงนกพิราบลดลงอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะหลังห้ามจำหน่ายอาหารนกในพื้นที่ อย่างไรก็ดี เทศบาลยังคงทดสอบสมรรถนะของตัวเหยี่ยววิทยุบังคับเพิ่มเติมเพื่อปรับปรุงให้เหมาะสมกับการใช้งานจริง
"ที่ผ่านมาทางเทศบาลเข้มงวดมาตรการห้ามจำหน่ายอาหารนก รวมถึงห้ามไม่ให้นักท่องเที่ยวนำขนมหรืออาหารมาล่อนกพิราบ เพื่อถ่ายภาพอย่างเด็ดขาด ซึ่งมาตรการดังกล่าวส่งผลให้จำนวนฝูงนกพิราบ บริเวณลานประตูท่าแพลดลงไปแล้วกว่าร้อยละ 90"
ข้อความดังกล่าวสะท้อนความพยายามของหน่วยงานในการเปลี่ยนวัฒนธรรมการให้อาหารสัตว์ในพื้นที่ท่องเที่ยวที่มีปัญหา โดยเทศบาลเตรียมนำผลการทดลองมาเป็นข้อมูลพัฒนาอุปกรณ์เหยี่ยววิทยุบังคับต่อไป
ความเห็นด้านชุมชนและผลกระทบท่องเที่ยว
การคืนความสะอาดแก่ลานประตูท่าแพมีผลเชิงบวกต่อการท่องเที่ยว นักท่องเที่ยวจะได้รับประสบการณ์ที่ปลอดภัยและถูกสุขลักษณะมากขึ้น ขณะเดียวกันชาวบ้านในย่านกำแพงเมืองก็ได้ประโยชน์จากพื้นที่ที่เรียบร้อย สะอาด และลดกลิ่นมูลนกที่ส่งผลต่อการค้าปลีกและร้านอาหารบริเวณนั้น
ข้อจำกัดและแนวทางในอนาคต
แม้อุปกรณ์เหยี่ยววิทยุบังคับจะให้ผลเบื้องต้นที่น่าพอใจ แต่ต้องมีการปรับปรุงทั้งเรื่องเสียง รูปลักษณ์ และวิธีการใช้งาน เพื่อให้เกิดผลระยะยาวโดยไม่ก่อให้เกิดความรบกวนต่อประชาชนและสัตว์อื่น ๆ นอกจากนี้ การรณรงค์ป้องปรามพฤติกรรมให้อาหารนกจากนักท่องเที่ยวยังคงเป็นหัวใจสำคัญของการแก้ปัญหา
| มาตรการ | สถานะ/ผลเบื้องต้น |
|---|---|
| ห้ามจำหน่ายอาหารนก | ส่งผลให้จำนวนฝูงลดลงกว่า ร้อยละ 90 |
| รณรงค์นักท่องเที่ยวหลายภาษา | เจ้าหน้าที่ลงพื้นที่แจกป้ายและประชาสัมพันธ์ |
| ทดลองเหยี่ยววิทยุบังคับ | ทดสอบเบื้องต้น พบว่าทำให้นกหวาดกลัว ต้องพัฒนาเพิ่มเติม |
สำหรับผู้มาเยือนและผู้ประกอบการท้องถิ่น สิ่งสำคัญคือการให้ความร่วมมือปฏิบัติตามมาตรการของเทศบาล เพื่อให้ลานประตูท่าแพยังคงเป็นพื้นที่ที่น่าเที่ยวและสะอาด โดยในระยะต่อไปเทศบาลนครเชียงใหม่จะติดตามผลการทดลองและประกาศแนวปฏิบัติแบบเป็นทางการหากมียุทธศาสตร์ใหม่ ๆ ที่นำมาใช้จริง
การจัดการปัญหานกพิราบที่กำแพงเมืองเป็นตัวอย่างของการผสมผสานมาตรการทางเทคนิคและการจัดการพฤติกรรมของผู้คน หากทำได้ครบถ้วน พื้นที่ท่องเที่ยวย่านนี้จะกลับมาสง่างามและถูกสุขอนามัยดังที่ชาวเชียงใหม่และนักท่องเที่ยวปรารถนา
ชัยวัฒน์ ทองดี
ผู้สื่อข่าวประจำจังหวัดเชียงใหม่, WE NEWS
