Op zaterdag 12 september staat in Spijkenisse de stem van vroeger centraal. De Oudheidkamer Spijkenisse doet mee aan de landelijke Open Monumentendag en heeft dit jaar gekozen voor het thema De Dorpsomroeper. Bezoekers kunnen zich laten informeren aan de hand van de vaste maquette en voorwerpen uit de collectie en horen over bekende plekken en beroepen uit de lokale geschiedenis.
Maquette en monumenten uitgelicht
In de expositie in De Boekenberg wordt onder meer aandacht besteed aan de Dorpskerk, het gemaal, de molen en andere markante gebouwen die het beeld van Spijkenisse in de afgelopen eeuw bepaalden. Vrijwilligers van de Oudheidkamer vertellen de geschiedenis vanuit hun vaste ruimte op de begane grond en nodigen bezoekers uit om eigen herinneringen en documenten te tonen.
- Datum: zaterdag 12 september (Open Monumentendag).
- Locatie: Oudheidkamer, begane grond van De Boekenberg.
- Publiekstijden reguliere openstelling: elke dinsdag en zaterdag van 11.00 tot 16.00 uur.
De dorpsomroeper: stem van het dorp
De expositie belicht de rol van de dorpsomroeper in een tijd waarin veel moderne communicatiemiddelen nog ontbraken. Zoals de Oudheidkamer documenteert, liepen de dorpsomroepers met een bel door de straten van Spijkenisse en verkondigden zij bij het luiden het laatste lokale nieuws.
"In een tijd dat er nog geen TV, radio, huis-aan-huis krant of internet was, werden de inwoners van Spijkenisse door de Dorpsomroeper voorzien van het plaatselijke, laatste nieuws."
Het beeld van die functie is nog zichtbaar bij het Marktplein: daar staat sinds 1988 een bronzen standbeeld van de dorpsomroeper, gemaakt door kunstenaar Ad Braat. Het beeld is een initiatief van de Stichting Oud en Nieuw Spijkenisse en markeert een van de plekken waar de omroeper destijds zijn verhaal deed.
Drie dorpsomroepers en herinneringen
Volgende namen komen in de presentatie terug als de voor zover bekende opvolgers in functie:
| Naam | Opmerking |
|---|---|
| Aart van der Meijde | Bekende dorpsomroeper; nazaat verzorgt een verklede ronde tijdens de Open Monumentendag. |
| Aart Kabbedijk | Opgenomen in de historische overlevering van de Oudheidkamer. |
| Barend Smits | Laatste dorpsomroeper; overleed in 1957, waarna de functie uit het straatbeeld verdween. |
Tijdens de Open Monumentendag zal een nazaat van dorpsomroeper Aart van der Meijde een verklede ronde lopen en verhalen vertellen, aldus de Oudheidkamer. Bezoekers krijgen op die manier een levend beeld van hoe nieuws en mededelingen vroeger werden verspreid.
Oproep: breng foto’s en verhalen
De vrijwilligers van de Oudheidkamer roepen inwoners van Spijkenisse op om historisch materiaal en anekdotes te brengen. Wie foto’s, documenten of verhalen heeft over de dorpsomroepers of andere lokale gebruiken, kan die op dinsdag of zaterdag komen laten zien tussen 11.00 en 16.00 uur. De organisatie benadrukt dat men graag zowel informatie deelt als in ontvangst neemt; de collectie en de maquette fungeren als vertrekpunt voor nieuwe bijdragen.
De presentatie met de maquette geeft een tijdsbeeld vanaf de eind jaren 30 en bevat boeken en gebruiksvoorwerpen die het dagelijks leven in die periode illustreren. Vrijwilligers van de Oudheidkamer staan klaar om achtergrond te geven en in gesprek te gaan met bezoekers over eigen herinneringen aan het dorp.
Voor Spijkenisse heeft de activiteit twee kanten: het is enerzijds een terugblik op communicatie en samenleven in een kleinere samenleving, anderzijds een praktische oproep om nog bestaande kennis en beelden te verzamelen en vast te houden. Voor bewoners is dit een gelegenheid om lokale geschiedenis concreet te maken en over te dragen aan volgende generaties.
