De Raad van State heeft alle bezwaren tegen de bouw van een militair radarstation in het Gelderse dorp Herwijnen verworpen. Met die uitspraak is volgens bronnen het laatste grote juridische obstakel voor de realisatie van de installatie weggenomen, waarmee Defensie de werkzaamheden kan voortzetten.
Aard van de vergunningen en bezwaren
Omwonenden en de gemeente West Betuwe waren in beroep gegaan tegen de komst van de radar. De bezwaarmakers hadden verschillende zorgen geuit: mogelijke geluidsoverlast, vermeende gezondheidsrisico’s door straling en aantasting van de woon- en leefomgeving. De Raad van State concludeert dat het kabinet voldoende heeft onderbouwd waarom Herwijnen als locatie is gekozen en dat er geen aantoonbaar risico voor de volksgezondheid bestaat.
Wat voor radar komt er?
Defensie wil op de locatie een zogenoemde Smart-L-radar plaatsen. Deze installatie dient ter bewaking van het luchtruim en kan onder meer drones detecteren. Op dezelfde locatie stond al eerder een radarinstallatie van de luchtverkeersleiding, wat bij de afwegingen voor de keuze van de plek meegewogen is.
Juridische en bestuurlijke geschiedenis
De Tweede Kamer heeft in 2022 ingestemd met het plan voor de radarlocatie in Herwijnen. De bouwactiviteiten begonnen in oktober vorig jaar, maar liepen niet zonder bezwaar. Defensie startte met voorbereidende werkzaamheden terwijl nog niet alle benodigde vergunningen waren verleend. Als reactie legde de gemeente West Betuwe een bouwstop op en dreigde met een dwangsom.
Het geschil draaide onder meer om een ontbrekende vergunning voor het tijdelijk verbreden van de weg naar het bouwterrein. Volgens Defensie was die maatregel nodig om bouwmateriaal veilig aan te voeren. De gemeente verleende uiteindelijk die vergunning alsnog, waarna de werkzaamheden konden worden hervat.
Belangrijkste zorgen van tegenstanders
- Angst voor geluidsoverlast tijdens bouw en exploitatie.
- Bezorgdheid over mogelijke gezondheidsrisico’s door straling.
- Impact op woon- en leefomgeving en lokale landschappelijke waarden.
| Jaar | Gebeurtenis |
|---|---|
| 2022 | Tweede Kamer stemt in met radarplannen voor Herwijnen |
| Oktober vorig jaar | Defensie start eerste werkzaamheden |
| Direct daarna | Gemeente legt bouwstop op en dreigt met dwangsom |
| Vervolgens | Vergunning voor tijdelijke wegverbreding verleend; werkzaamheden hervat |
| Recent | Raad van State wijst bezwaren af; bouw kan doorgaan |
Reacties en lokale betekenis
In Herwijnen bestaat al jaren verzet tegen de komst van de radar. Voor veel bewoners gaat het om de directe leefomgeving: ritme van het dorp, zichtlijnen in het landschap en de ervaren veiligheid rondom hun woningen. De uitspraak van de Raad van State zal de sfeer in het dorp niet meteen veranderen; proces- en gevoelsoverwegingen blijven bestaan, ook nu juridische wegen voor bezwaar grotendeels zijn afgesloten.
Voor Defensie betekent de uitspraak dat de geplande installatie met minder juridische onzekerheid gerealiseerd kan worden. Voor de omgeving blijft het van belang dat alle bouw- en operationele activiteiten transparant en zorgvuldig worden uitgevoerd, en dat omwonenden adequaat worden geïnformeerd over werkzaamheden en eventuele vervolgonderzoeken naar gezondheid en milieu.
Wat nu?
Met de uitspraak is het laatste grote juridische obstakel weggenomen. Dat impliceert dat de resterende praktische en administratieve stappen op detailniveau uitgevoerd moeten worden, waarna de bouw en inbedrijfstelling van de Smart-L-radar kunnen worden afgerond volgens de geldende plannen en vergunningen.
Voor inwoners en belanghebbenden in en rondom Herwijnen blijft het belangrijk om de communicatie van zowel Defensie als de gemeente West Betuwe te volgen, zodat vragen over hinder, planning en toezicht tijdig beantwoord worden.
Ik houd de ontwikkelingen in de regio nauwlettend in de gaten en rapporteer over relevante vervolgstappen en reacties vanuit het dorp en de gemeente.
