De herstelwerkzaamheden in de Natura 2000-gebieden Springendal en Dal van de Mosbeek zijn deze week hervat, ook al heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State geoordeeld dat het Provinciaal Inpassingsplan (PIP) op enkele onderdelen beter moet worden onderbouwd. Vijf partijen hadden beroep ingesteld tegen het plan; één beroep is afgewezen, voor de overige vier volgt een tussenuitspraak.
Werkzaamheden blijven doorgaan
De provincie stelt dat de uitspraak zich richt op de onderbouwing van delen van het plan, maar niet op de lopende uitvoering van natuurherstel. De werkzaamheden zijn dus niet opgeschort. Volgens de provincie gaat het vooral om technische en beleidsmatige preciseringen die binnen een gestelde termijn moeten worden uitgewerkt.
“De uitspraak raakt de onderbouwing van een aantal onderdelen van het plan, niet de uitvoering die nu loopt.”
De Raad van State geeft de provincie maximaal 26 weken om bepaalde punten beter te motiveren of het plan aan te passen. Tot die tijd kunnen de herstelwerkzaamheden worden voortgezet, terwijl de provincie de gevraagde aanvullende stukken voorbereidt.
Waar draait de discussie om?
In de kern gaat het om de uitvoerbaarheid en toetsing van maatregelen die moeten voorkomen dat landbouwactiviteiten het natuurgebied schaden. Een van de belangrijkste onderwerpen is de toepassing van evenwichtsbemesting. Daarbij mogen boeren in theorie zoveel meststoffen gebruiken als ze aan de bodem onttrekken via geoogst of geweid product, met als doel uitspoeling van stikstof en fosfaat naar natuur te verminderen.
De provincie noemt meerdere onderdelen waar meer onderbouwing van wordt gevraagd:
- de praktische uitvoerbaarheid van evenwichtsbemesting;
- de financiële vergoeding voor boeren die deelnemen;
- de termijn waarbinnen bestaand gebruik beëindigd moet worden;
- de precieze formulering van enkele maatregelen en planregels.
| Onderwerp | Wat moet worden uitgewerkt |
|---|---|
| Evenwichtsbemesting | Toetsing van uitvoerbaarheid en effect op stikstofuitspoeling |
| Vergoeding | Financiële regeling en onderbouwing van kosten en compensatie |
| Termijnen bestaand gebruik | Wanneer en hoe bestaand gebruik moet stoppen of worden aangepast |
| Planregels | Formulering en juridische toepasbaarheid van maatregelen |
Achtergrond: evenwichtsbemesting als maatregel
Evenwichtsbemesting is bedoeld om de uitstoot van meststoffen terug te dringen door balans te zoeken tussen wat op het land wordt gebracht en wat eraf gehaald wordt. In de praktijk betekent dit dat de hoeveelheid stikstof en fosfaat die via maaien of begrazing van het perceel verdwijnt, wordt aangevuld, zonder extra overschot dat kan uitspoelen naar nabijgelegen natuur.
De provincie wijst op een eerdere proef bij het Natura 2000-gebied Boetelerveld in Overijssel. Daaruit, zo stelt de provincie, zou blijken dat de uitspoeling van meststoffen naar natuurgebied bijna tot nul kan worden teruggebracht wanneer evenwichtsbemesting goed wordt toegepast. De Raad van State ziet echter nog vragen over de toepasbaarheid en financiering van zo’n maatregel in de context van het PIP voor Springendal en Dal van de Mosbeek.
Wat betekent dit voor boeren en omwonenden?
Voor agrariërs in de directe omgeving betekent de uitspraak dat er onzekerheid blijft over exacte regels en eventuele vergoedingen. Zij kunnen in de tussentijd deelnemen aan lopende herstelmaatregelen, maar weten nog niet volledig welke eisen op termijn definitief in het plan worden vastgelegd.
Voor omwonenden en natuurbeschermers is van belang dat de fysieke herstelwerkzaamheden doorgaan. De provincie benadrukt dat het doel blijft: de natuurwaarden in deze kwetsbare gebieden versterken en verdere stikstofschade beperken.
Volgende stappen
De provincie werkt aan aanvullende onderbouwing en, waar nodig, aan aanpassingen in het PIP. Binnen de gestelde termijn van 26 weken moeten de gevraagde stukken aan de Raad van State worden voorgelegd. Afhankelijk van de uitkomst kan dat leiden tot bijgestelde regels of een ongewijzigd doorgaan van het plan nadat de motivering is versterkt.
Voorlopig blijft het terrein waar herstel plaatsvindt geopend voor werkzaamheden. Belanghebbenden zoals landbouworganisaties en natuurverenigingen volgen de procedure nauwgezet en kunnen mogelijk gebruikmaken van bestuurlijke of juridische middelen zolang de procedure loopt.
Als correspondent besteed ik aandacht aan de gevolgen voor landgebruik en natuurbeheer in Overijssel en houd ik contact met betrokken partijen om te volgen hoe de provincie de aanvullende onderbouwing vormgeeft.
