De politie heeft dinsdagmiddag de demonstratie van klimaatactivisten van Extinction Rebellion (XR) op de Utrechtsebaan in Den Haag beëindigd. Rond 14.00 uur begonnen tientallen actievoerders de toegang tot de A12 te blokkeren; kort daarna greep het lokale gezag in en werden mensen weggevoerd en aangehouden.
Actie, ingrijpen en vervoer
De activisten stonden volgens de politie op de rechterrijbaan net voor de tunnelbak van de Utrechtsebaan en belemmerden zo het verkeer naar de snelweg richting Utrecht. Omdat de demonstratie niet bij de gemeente was aangekondigd, gaf burgemeester Jan van Zanen een "onmiddellijk bevel tot ontruiming" nadat hij van de actie op de hoogte werd gesteld. Omstreeks 15.15 uur riep de politie de aanwezigen op zelf te vertrekken; wie dat niet deed, zou worden aangehouden.
Zo'n veertig personen weigerden te vertrekken. Zij werden aangehouden en met bussen naar het stadion van ADO Den Haag vervoerd. Volgens een politiewoordvoerder zijn hun gegevens genoteerd en zijn de betrokkenen daarna weer vrijgelaten.
Achtergrond en reacties
Een woordvoerder van Extinction Rebellion zei dat men had nagedacht over het doorgaan van de demonstratie na het dodelijke ongeluk op de A59 bij Heesch op de vrijdag ervoor. Sommige activisten zouden daardoor hebben afgezegd. Tegelijkertijd benadrukte de woordvoerder het belang van de klimaatissue en wees zij op het gekozen locatiekenmerk: niet op de autosnelweg zelf, maar bij een zebrapad op een weggedeelte met een maximale snelheid van 50 km/uur.
"We zijn de weg op gegaan bij een zebrapad. Op een stuk waar de maximale snelheid 50 kilometer per uur is."
De woordvoerder erkende het verdriet over het eerdere ongeluk en zei dat activisten hun medeleven betuigden met de nabestaanden. Op beelden van een livestream waren diverse activisten te zien die hun medeleven uitspraken.
Gevolgen voor verkeer en eerdere acties
Tijdens de blokkade werd veel gehoor gegeven aan toeterende automobilisten; sommige weggebruikers probeerden de blokkade te omzeilen door over stoepen en middenbermen te rijden of tegen het verkeer in te gaan. Rijkswaterstaat gaf later aan dat de rijbaan richting Utrecht weer was vrijgegeven en dat bestuurders de A12 weer konden oprijden.
Extinction Rebellion voerde eerder, op 8 augustus, eveneens een ongeplande blokkade van de A12 in Den Haag uit. Bij die eerdere actie werden volgens berichten 45 actievoerders gearresteerd.
- Tijd: start rond 14.00 uur, oproep tot vertrek om 15.15 uur
- Aantal betrokkenen: ongeveer 40 personen die weigerden te vertrekken
- Vervoer en afhandeling: gearresteerden met bus naar stadion van ADO Den Haag; gegevens genoteerd en daarna vrijgelaten
| Datum | Aantal gearresteerd / aangehouden | Locatie |
|---|---|---|
| 8 augustus | 45 | A12, Den Haag |
| 15 augustus | circa 40 | Utrechtsebaan / toegang A12, Den Haag |
Beschrijving van afwegingen
Extinction Rebellion gaf aan dat er intern discussie was over het al dan niet voortzetten van de actie in het licht van het dodelijke ongeval op de A59. Toch koos de organisatie ervoor het protest te laten doorgaan vanwege het urgente karakter van de klimaatcrisis. Tegelijkertijd benadrukten sommige deelnemers dat zij vanwege het ongeluk hadden besloten niet deel te nemen.
De inzet van de politie en het directe bevel tot ontruiming van de burgemeester laten zien dat het lokale gezag ongeplande snelwegbetalingen snel wil beëindigen, zeker wanneer veiligheid en doorstroming in het geding zijn. De politie heeft gehandeld volgens de reguliere procedure: oproep tot vrijwillige verwijdering, gevolgd door aanhouding van degenen die weigerden te vertrekken.
De zaak wordt door betrokken instanties verder administratief verwerkt. Een nadere reactie van de gemeente Den Haag of van de politie over eventuele vervolgmaatregelen, boetes of strafrechtelijke stappen voor de betrokkenen lag op het moment van berichtgeving nog niet voor.
