Tientallen activisten van Extinction Rebellion (XR) hebben maandagmiddag de toegang tot de A12 bij de Utrechtsebaan in Den Haag geblokkeerd. De groep stond volgens een livestream van XR net voor de tunnelbak en belemmerde vanaf ongeveer 14.00 uur het verkeer dat de snelweg wilde oprijden vanuit het centrum van de stad. De actie was niet vooraf bij de gemeente aangekondigd.
Verloop van de actie en reactie van de gemeente
De woordvoerder van XR gaf aan dat er intern is nagedacht over het door laten gaan van de demonstratie na het dodelijke verkeersongeval op de A59 bij Heesch op vrijdag. Sommige activisten zouden besloten hebben niet deel te nemen uit schrik over het ongeluk; anderen benadrukten dat de klimaatcrisis volgens hen te urgent is om het protest uit te stellen. De organisatie wees er ook op dat de blokkade plaatsvond bij een zebrapad op een stuk weg met een maximumsnelheid van 50 km/u.
"We hebben best wel over nagedacht of we de demonstratie door wilden laten gaan... Maar de klimaatcrisis is te belangrijk."
Burgemeester Jan van Zanen van Den Haag reageerde door een "onmiddellijk bevel tot ontruiming" te geven zodra hij over de demonstratie werd geïnformeerd. De gemeente waarschuwde dat actievoerders moesten vertrekken of zouden worden aangehouden.
Handhaving en gevolgen voor het verkeer
Op beelden van de livestream was te zien dat automobilisten massaal toeterden en dat sommige bestuurders probeerden de blokkade te omzeilen door over het voetpad of de middenberm te rijden, of door tegen het verkeer in te gaan. Rond 14.15 uur verplaatste het grootste deel van de groep zich naar de Boslaan, waar de politie hen voor de tunnelbak van de Utrechtsebaan tegenhield en spandoeken werden uitgerold.
Rond 14.30 uur arriveerden meerdere arrestantenbussen van de politie bij de locatie. Volgens later berichten heeft de politie de demonstratie beëindigd; betrokkenen werden naar bussen geleid en enkelen werden door agenten gedragen omdat zij niet vrijwillig meewerkten.
- Start blokkade: circa 14.00 uur, rechterrijbaan voor tunnelbak Utrechtsebaan
- Verplaatsing naar Boslaan: circa 14.15 uur
- Politie ter plaatse en arrestantenbussen: circa 14.30 uur
- Burgemeester gaf een onmiddellijk ontruimingsbevel
| Tijd | Gebeurtenis |
|---|---|
| ~14.00 uur | Activisten blokkeren toegang A12 bij Utrechtsebaan |
| ~14.15 uur | Groot deel verplaatst naar Boslaan; politie houdt hen tegen |
| ~14.30 uur | Arrestantenbussen arriveren; handhaving intensifieert |
Rechtsorde, verkeersveiligheid en maatschappelijke reacties
De blokkade leidde tot hinder voor weggebruikers en potentieel gevaarlijke situaties, doordat sommige bestuurders een alternatieve route over voetpaden of tegen de rijrichting kozen. Dergelijke acties zetten politie en gemeentelijke handhaving onder druk om snel te reageren om de doorstroming en veiligheid te herstellen.
XR benadrukte in de livestream medeleven met de nabestaanden van het fatale ongeluk op de A59 en zei dat enkele deelnemers vanwege dat ongeval hadden afgehaakt. Tegelijk gaf de groep aan dat het eigenlijke protest op een deel van de weg gebeurde waar de snelheid begrensd is, wat volgens hen de risico's voor omstanders zou verminderen.
De inzet van arrestantenbussen en het ontruimingsbevel tonen dat de gemeente en politie gekozen hebben voor afdwingen van de openbare orde. Welke vervolgstappen, zoals bekeuringen of aanhoudingen met strafrechtelijke consequenties, volgen is op basis van de beschikbare informatie nog niet bekend.
De actie van XR past in een reeks protesten van klimaatactivisten die in het verleden ook snelwegen of andere infrastructuur hebben gebruikt om aandacht te vragen voor het klimaat. Dergelijke tactieken leiden herhaaldelijk tot discussie over de verhouding tussen het beschermen van de vrijheid van meningsuiting en het waarborgen van verkeersveiligheid en openbare orde.
De gemeente en de politie geven in spoedcommunicaties doorgaans later meer details over eventuele aanhoudingen en verkeersmaatregelen. Voor weggebruikers is het advies om actuele berichtgeving van Rijkswaterstaat en lokale autoriteiten te volgen bij hinder op rijkswegen.
