Het lichaam van de voor genocide veroordeelde oud-generaal Ratko Mladić is vrijdagmiddag overgedragen aan zijn familie op Rotterdam The Hague Airport en vervolgens per regeringsvliegtuig naar Servië vervoerd, melden Servische media en het gerechtelijk orgaan dat het Joegoslaviëtribunaal opvolgt. Mladić overleed vorige week donderdag op 84-jarige leeftijd terwijl hij zijn celstraf in Nederland uitzat.
Overdracht en repatriëring
Het Restmechanisme in Den Haag, het orgaan dat lopende zaken van het voormalige Joegoslaviëtribunaal afhandelt, bevestigde dat het lichaam rond 15.00 uur is overgedragen aan familieleden op het vliegveld. De overbrenging naar Belgrado gebeurde per regeringsvliegtuig; bij de vlucht waren naar Servische media berichten zijn zoon Darko Mladić en de Servische minister van Justitie Nenad Vujić aanwezig.
In Servië is de kist volgens berichten gedekt met de Servische vlag en het lichaam overgebracht naar een militair ziekenhuis. De datum en vorm van de uitvaart zijn nog niet definitief bevestigd: berichten noemen mogelijk komende maandag, maar die planning is op dit moment niet officieel bevestigd.
Rechtszaak en historische context
Ratko Mladić werd door het Joegoslaviëtribunaal schuldig bevonden aan genocide en andere oorlogsmisdaden voor zijn rol tijdens de Bosnische oorlog in de jaren negentig. Onder zijn commando vielen in Srebrenica meer dan 8000 moslimmannen en -jongens, een massamoord die internationaal als genocide is erkend. Zijn veroordeling en detentie waren onderwerp van langdurige internationale procedures; hij zat zijn straf uit in Nederland.
Politieke en diplomatieke reacties
De aankomst van het lichaam heeft de aandacht van Europese instellingen getrokken. De Europese Unie heeft kritisch gereageerd op berichten dat Servië Mladić een staatsbegrafenis met militaire eer zou willen geven. Eurocommissaris Marta Kos stelde dat het niet past bij lidstaten van de EU om oorlogsmisdadigers te eren; zij benadrukte daarmee het spanningsveld waarin Servië zich bevindt als kandidaat-lidstaat.
President Aleksandar Vučić van Servië heeft naar verluidt al aangekondigd dat tienduizenden mensen worden verwacht bij de begrafenis. Die verwachting, zoals gemeld in de Servische media, kan intern voor grote publieke mobilisatie zorgen en internationaal voor verdere controverse over de omgang met het erfgoed van de conflictperiode in de Balkans.
Gevolgen en aandachtspunten
- Juridische afronding: de overdracht markeert de feitelijke afronding van een langdurig tribunale proces waarbij Nederland als detentieplaats betrokken was.
- Diplomatieke spanning: plannen voor een staatsbegrafenis roepen kritiek op binnen de EU en kunnen de Euro-integratie van Servië bemoeilijken.
- Publieke herinnering: grootschalige publieke manifestaties bij de uitvaart kunnen de verdeling in de Servische samenleving blootleggen en regionale spanningen nieuw leven inblazen.
| Moment | Locatie |
|---|---|
| Overlijden | Vorige week donderdag (in detentie in Nederland) |
| Overdracht aan familie | Rotterdam The Hague Airport, rond 15.00 uur |
| Vervoer naar Servië | Per regeringsvliegtuig naar Belgrado |
Voor Nederland heeft de kwestie vooral procedurele betekenis: de overdracht van het lichaam vond plaats via de daarvoor gebruikelijke kanalen en met medewerking van het Restmechanisme. Tegelijkertijd zet de zaak Nederland in een bredere geopolitieke context: het land was gastheer van de detentie van een internationaal veroordeelde figuur en speelde daarmee een rol in de internationale rechtsorde die terugkeert in media- en politiek debat.
De komende dagen zullen uitwijzen welke ceremonie Servië voor Mladić zal organiseren en welke repercussies die keuze heeft voor de betrekkingen met de EU en de buurlanden. Voor veel slachtoffers en nabestaanden van de oorlog in Bosnië blijft het oordeel over Mladić onverminderd zwaarwegend; zijn dood en de manier waarop daarmee publiek wordt omgegaan, blijven deel van een onverwerkt verleden.
