Strengere regels voor terrassen in historisch straatbeeld
De gemeente Leeuwarden wil met een nieuw Beeldkwaliteitsplan het straatbeeld van de Nieuwestad terugbrengen in lijn met het beschermd stadsgezicht. Pro-wethouder Evert Stellingwerf presenteerde het plan deze week en benadrukte het belang van vrij zicht op de historische gevels en het water.
"De Nieuwestad hoort bij het beschermd stadsgezicht. Het is belangrijk dat je daar vrij zicht hebt op de historische gevels en het water"
Stellingwerf gaf aan dat het vrije doorzicht op veel plekken nu ontbreekt. Het gemeentebestuur wil met het plan een meer nettere en transparante inrichting van terrassen afdwingen, vergelijkbaar met eerdere ingrepen op de Eewal en het Gouverneursplein. Die locaties dienden als voorbeeld voor de beoogde uitstraling en kwaliteit.
Herinrichting en handhaving: wat verandert er?
De noordelijke Nieuwestad wordt vanaf eind oktober heringericht. De planning is dat de werkzaamheden in het voorjaar van 2027 zijn opgeleverd. Na die oplevering verwacht de gemeente striktere naleving van regels rond terrassen. Tot nu toe werd op onderdelen weinig handhaving toegepast, naar eigen zeggen mede ontstaan tijdens de coronaperiode toen veel horecazaken tijdelijk meer terrasruimte kregen.
Concrete maatregelen en gevolgen voor ondernemers:
- Er komt een overgangsperiode van drie jaar zodat ondernemers de tijd hebben om nieuw terrasmateriaal aan te schaffen en aan te passen aan de nieuwe voorschriften.
- De hoeken van de vergunde terrasruimte worden na herinrichting gemarkeerd met metalen pinnen, zodat discussie over omvang wordt beperkt.
- De gemeente vergroot de vergunde terrasoppervlakte in totaal met 65 vierkante meter, op verzoek van ondernemers.
- Bestaande verboden zoals schermen en parasols op de pijpen worden aangescherpt; in de praktijk kwamen die wel voor.
Vergelijking met andere steden en motivatie
Als inspiratie verwees de gemeente naar voorbeelden in historische steden zoals Gent en Brugge, en er werden foto’s gebruikt van Groningen, waar op en rond de Grote Markt geen schermen te zien zijn. Stellingwerf stelt dat ruimtelijke kwaliteit de stad aantrekkelijker maakt, wat op zijn beurt ook gunstig is voor de ondernemers zelf.
Stand van zaken en procedure
De gemeenteraad moet het Beeldkwaliteitsplan nog officieel goedkeuren. Een belangrijk deel van de regels in het plan geldt volgens de gemeente al, maar de afgelopen jaren werd er niet strikt op gehandhaafd. Bij de herinrichting is ook gekeken naar veilige routes voor hulpdiensten.
| Onderdeel | Inhoud |
|---|---|
| Herinrichting noordelijke Nieuwestad | Start eind oktober, oplevering voorjaar 2027 |
| Overgangsperiode | 3 jaar voor aanpassing door ondernemers |
| Extra vergunde oppervlakte | 65 m² totaal, op verzoek ondernemers |
| Markering terrassen | Metalen pinnen ter vaststelling hoeken |
Wat betekent dit voor Leeuwarden?
Voor bewoners en bezoekers betekent het plan een stadsschoon dat dichter aansluit op het beschermde karakter van de binnenstad. Voor horecaondernemers brengt het zowel verplichtingen als duidelijkheid: er komt extra ruimte, maar ook strengere eisen ten aanzien van uitstraling en opstelling van terrasmateriaal. Daarnaast sluit de nadruk op betere handhaving aan bij bredere ambities om kwaliteit en beleefbaarheid van het stadscentrum te vergroten.
Het voorstel stuit mogelijk op praktische vragen van ondernemers die recent hebben geïnvesteerd of die hun terrassen tijdelijk uitbreidden in coronatijd. De overgangsregeling van drie jaar probeert die zorgen te adresseren, maar het debat over handhaving en inrichting zal ongetwijfeld terugkeren in de raad en in de gesprekken met ondernemers.
Als Leeuwarden zetten we daarmee een stap richting een consequenter en historisch verantwoorder straatbeeld. De komende maanden zullen cruciaal zijn voor de definitieve vorm van het plan en de uitvoering, en daarmee voor de uitstraling van één van onze belangrijkste grachtenwanden.
