Wat begon als een tekening in de klas is in Leeuwarden werkelijkheid geworden. Het ontwerp van leerling Milou van SBO Aquamarijn is door kunstenaars van Writers Block op een echte prullenbak aangebracht en krijgt daarmee een vaste plek in de openbare ruimte. De onthulling is het laatste onderdeel van de jaarlijkse actieweek Himmelwike 2026, waarin dit jaar ruim 1.800 leerlingen van 20 scholen en integrale kindcentra in de gemeente deelnamen aan het opruimen van zwerfafval.
Jongeren en bewustwording centraal
De Himmelwike is uitgegroeid tot meer dan een schoonmaakactie. De gemeente Leeuwarden gaf leerlingen de opdracht om na te denken over hoe je mensen stimuleert hun afval in een prullenbak te deponeren. Uit tientallen, naar eigen zeggen honderden inzendingen werden vier winnende ontwerpen gekozen. Die zijn door kunstenaars omgezet naar werkelijke prullenbakdecoraties.
- Winnaars: Milou (SBO Aquamarijn), Elrike (Gielguorde Mantgum), Sabine (IKC Middelsee) en Rebecca (IKC Eestroom).
- Aantal deelnemers: circa 1.800 leerlingen.
- Aantal scholen/IKC's: 20.
- Uiteindelijke plaatsing: vier prullenbakken — twee op schoolpleinen en twee in de openbare ruimte.
Lokale betrokkenheid en educatie
Met de ontwerpwedstrijd wilde de gemeente bewuste betrokkenheid stimuleren. Wethouder Julie Bruijnincx onderstreepte het belang van actieve deelname van kinderen: zij kunnen direct zien hoe kleine acties het straatbeeld verbeteren en zo bijdragen aan een nettere woonomgeving.
“Kinderen laten tijdens de Himmelwike zien dat zij zich betrokken voelen bij hun omgeving. Door zelf aan de slag te gaan én mee te denken over oplossingen, ontdekken zij dat ook kleine acties een groot verschil kunnen maken.”
Door leerlingen te betrekken bij zowel opruimacties als ontwerpkeuzes, zoekt de gemeente een combinatie van praktijkervaring en creatief meedenken. De prullenbakken dienen niet alleen als functionele forens voor afval; ze fungeren ook als visuele herinnering in buurt en op schoolpleinen.
Wat betekent dit voor Leeuwarden?
De zichtbare aanwezigheid van ontwerpen van jongeren in de openbare ruimte heeft meerdere effecten. Ten eerste versterkt het de verbinding tussen scholen en buurtbewoners: leerlingen dragen actief bij aan hun leefomgeving en dat wordt openbaar zichtbaar. Ten tweede ondersteunt het lokale educatieprogramma’s over milieu en gedrag, omdat kinderen zien dat hun ideeën serieus genomen worden en in de praktijk terugkomen.
| Onderdeel | Gegeven |
|---|---|
| Aantal deelnemende leerlingen | 1.800 |
| Aantal deelnemende scholen/IKC's | 20 |
| Aantal geselecteerde ontwerpen | 4 |
| Plaatsing prullenbakken | 2 op schoolpleinen, 2 in openbare ruimte |
De zichtbare inzet past in een breder streven van de gemeente om zwerfafval terug te dringen en bewoners bewust te maken van de taak die iedereen heeft in het schoonhouden van buurt en stad. De combinatie van schoonmaakactie en creatieve ontwerpopdracht is bedoeld om gedrag te veranderen op de lange termijn: niet alleen opruimen, maar ook voorkomen.
Voor de betrokken scholen betekent de realisatie van een ontwerp op straat een stimulans om milieu-educatie voort te zetten en ouders en omwonenden te betrekken bij lokale initiatieven. Voor bewoners is het een concrete herinnering aan het belang van een schone openbare ruimte en het werk dat lokale jongeren daarbij doen.
De gemeente heeft aangekondigd dat de Himmelwike ook in toekomstige jaren zal terugkeren, met vergelijkbare combinaties van opruimacties en participatieprojecten. De vier prullenbakken zijn daarmee niet alleen decoratie, maar ook blijvende aansporingen: afval hoort in de prullenbak — een boodschap die nu letterlijk op straat zichtbaar is gemaakt door Leeuwarder leerlingen.
