Koninklijk bezoek aan historische synagoge in hart van Den Haag
Koning Willem‑Alexander bracht dinsdag een bezoek aan de Liberaal‑Joodse Gemeente Beth Jehoeda aan de Prinsessegracht in Den Haag. In de bijna driehonderd jaar oude synagoge, waar de gemeente samenkomt, voerde de koning gesprekken met drie generaties rabbijnen, sprak hij met jongeren, oudere leden en Joodse expats en kreeg hij een rondleiding door het gebouw.
Het bezoek richtte zich op meerdere thema's die voor de gemeente actueel zijn: de betekenis van Joodse identiteit in de 21e eeuw, de positie van progressief jodendom en zorgen over de persoonlijke en maatschappelijke veiligheid van Joodse Hagenaars.
Drie generaties rabbijnen en het geluid van de kinderen
Het gesprek met rabbijnen stond centraal tijdens het bezoek. Onder hen waren rabbijn Marianne van Praag, die in het gesprek benadrukte dat zij Joods leven wil vormgeven dat past bij deze tijd en dat Joden trots en zelfvertrouwen moeten hebben over hun identiteit. De jongere rabbijn Asjer Waterman noemde het een bijzondere tijd om rabbijn te zijn. Ook rabbijn Awraham Soetendorp nam deel aan het gesprek; bij aankomst begroette de koning hem hartelijk.
"Joods zijn is niet alleen synagoge," zei rabbijn Marianne van Praag tijdens het gesprek.
Bij de ontvangst werd de koning door een groep kinderen toegezongen met een Hebreeuws lied. De kinderen vertelden dat zij wekelijks naar de synagoge komen en soms ook op feestdagen. Willem‑Alexander vroeg waar zij naar school gingen en of zij daar discussies hadden over hun Joodse achtergrond. Op de vraag of zulke gesprekken plaatsvinden, antwoordden de kinderen volgens de gemeente: "soms."
Zorgen over antisemitisme en veiligheid
Tijdens het bezoek kwamen ook concrete zorgen over antisemitisme en de beleving van veiligheid aan de orde. Gemeenteleden, zowel jong als oud, deelden hun ervaringen en angsten met de koning. De zorgen beslaan zowel persoonlijke veiligheid als de bredere maatschappelijke acceptatie en ruimte om Joods leven openlijk te beleven in Nederland.
De synagoge van Beth Jehoeda en haar geschiedenis vormden het decor van die gesprekken. De gemeente telt ongeveer driehonderd huishoudens en is in 1930 opgericht. Volgens de Rijksvoorlichtingsdienst is Beth Jehoeda de oudste liberaal‑Joodse gemeente van Nederland.
| Feit | Gegevens |
|---|---|
| Aantal huishoudens | ~300 |
| Oprichtingsjaar gemeente | 1930 |
| Gebouw oorspronkelijk gebouwd | 1726 |
| Hervatting gebruik na WOII (herwijding) | 1976 (herwijding in aanwezigheid van koningin Juliana) |
Historie en lokale betekenis
De synagoge aan de Prinsessegracht dateert uit 1726 en werd oorspronkelijk gebouwd voor Portugese Joden die zich in Den Haag vestigden. Na de Tweede Wereldoorlog stond het gebouw enige tijd leeg; in 1976 werd het, in aanwezigheid van koningin Juliana, opnieuw ingewijd voor gebruik door Beth Jehoeda.
Het bezoek van de koning legt een verbinding tussen de lange geschiedenis van de plek en actuele vragen over identiteit en veiligheid in de stad. Voor veel Haagse Joden heeft Beth Jehoeda niet alleen een religieuze, maar ook een sociale en culturele functie.
Wat betekent dit voor Den Haag?
De bijeenkomst onderstreept dat lokale religieuze gemeenschappen in Den Haag aandacht vragen voor zowel hun toekomstbestendigheid als voor hun veiligheid. Het gesprek met de koning kan bijdragen aan meer zichtbaarheid van die kwesties op nationaal niveau, terwijl de gemeente zelf blijft inzetten op toegankelijkheid en eigentijds Joods leven.
- Belangrijkste gesprekspartners: rabbijnen Marianne van Praag, Asjer Waterman en Awraham Soetendorp.
- Belangrijke thema's: identiteit, progressief jodendom en veiligheid tegen antisemitisme.
- Context: synagoge uit 1726; gemeente opgericht 1930; ongeveer 300 huishoudens.
Het bezoek maakte zichtbaar dat religieuze en historische plekken in Den Haag relatieve rustpunten zijn waar hedendaagse zorgen worden besproken. Voor de gemeente zelf blijft de uitdaging om Joods leven aantrekkelijk en veilig te houden voor huidige en toekomstige generaties.
