Uniek erfgoed tijdelijk verbonden aan Dordtse Leefwerf
Het historische schip Baquet Dumas ligt vanaf deze week bij De Leefwerf in Dordrecht. Eigenaar is de Carlien Adriaens Stichting; de bedoeling is dat het vaartuig behouden wordt en tegelijkertijd gebruikt wordt als leer- en werkproject voor jongeren uit de regio. Het schip blijft in ieder geval een jaar in Dordrecht zodat onderzoek en plannen voor de toekomst kunnen worden ontwikkeld.
Het vaartuig behoort tot een zeldzame groep: er zijn nog maar drie schepen van dit type die in het water liggen en varend gehouden kunnen worden. Volgens betrokkenen biedt dat Dordrecht een kans om erfgoed te tonen en scholing te verbinden aan praktische werkzaamheden.
“Het is een stukje Europese geschiedenis,” zegt Elio Barone van Stichting De Leefwerf. “Het is noodzakelijk dat jongeren het oppakken.”
Scholen en praktijkopdrachten
Stichting Carlien Adriaens wil jongeren betrekken bij het behoud van zulke schepen. Han Visser van de stichting wijst erop dat Dordrecht al ervaring heeft met dit soort samenwerkingen. Yuverta is genoemd als voorbeeld: leerlingen werkten eerder bij De Leefwerf aan een bootje en verzorgden daarin onder meer de bies.
Voor het nu aangemeerde schip kunnen verschillende onderwijsopdrachten worden uitgegeven. Mogelijke werkzaamheden die in de berichtgeving genoemd worden, betreffen:
- praktische restauratiewerkzaamheden en onderhoud;
- ontwerpen voor toegankelijkheid en veiligheid van het schip;
- projecten op mediagebied: promotie en presentatie van het erfgoed;
- ontwerpopdrachten waarbij leerlingen echt voor een externe opdrachtgever werken.
Door leerlingen en studenten bij zulke opdrachten te betrekken, ontstaat volgens betrokkenen niet alleen vakkennis, maar ook bewustwording rond cultureel erfgoed dat met handen is gemaakt en dat anders makkelijk vergeten wordt.
Historische context en betekenis
Het type schip waar de Baquet Dumas bij hoort, vindt zijn oorsprong rond 1840. Destijds werden in Engeland al smalle schepen gebruikt voor transport over kanalen; dat idee werd overgenomen in de zuidelijke Nederlanden om vooral kolen naar stedelijke centra te vervoeren. Het huidige schip zelf is, hoewel historisch, jonger dan die eerste exemplaren: met 108 jaar is het van een latere generatie binnen die traditie.
Barone benadrukt dat het schip mensen en vakmanschap vertegenwoordigt van generaties die allang overleden zijn. Het behoud van zo’n vaartuig vraagt daarom om overdracht van kennis: zonder jongeren die het oppakken, dreigt verlies van expertise en van het fysieke erfgoed.
Planperiode en vervolgstappen
De komende twaalf maanden gebruikt de Carlien Adriaens Stichting de ligplaats in Dordrecht voor onderzoek. Dat moet helderheid geven over wat er met het schip mogelijk is — behoud in varende staat, restauratie, inzet als educatief project of een combinatie daarvan. De Leefwerf gaat in die periode samen met scholen en de stichting verkennen welke vormen van samenwerking realistisch en haalbaar zijn.
| Kenmerk | Gegeven |
|---|---|
| Eigendom | Carlien Adriaens Stichting |
| Ligplaats | De Leefwerf, Dordrecht |
| Minimale ligduur | 1 jaar |
| Leeftijd schip | 108 jaar |
Voor Dordrecht betekent de komst van de Baquet Dumas concreet: meer mogelijkheden voor praktijkonderwijs, uitbreiding van het maritiem-erfgoedaanbod en kansen om bezoekers te trekken die geïnteresseerd zijn in scheepvaartgeschiedenis. Tegelijk is het een uitdaging om de continuïteit van onderhoud en financiering veilig te stellen, iets waar de betrokken stichtingen de komende maanden onderzoek naar moeten doen.
De samenwerking tussen erfgoedorganisatie en onderwijsinstellingen is volgens de betrokkenen cruciaal: alleen zo blijft kennis over traditionele scheepsbouw en -onderhoud beschikbaar voor de volgende generaties. Voor Dordrecht betekent dat: niet lullen, maar doen — handen uit de mouwen op de kade.
