Muurschilderingen geven vogels een plaats in Haarlem
Op verschillende plekken in Haarlem zijn de afgelopen weken opvallende, metershoge muurschilderingen van vogels verschenen. De werken zijn van straatkunstenaar en vogelaar Joost Zwanenburg en tonen soorten die bewoners in de regio ook in het echt kunnen tegenkomen: van de zeekoet tot de roerdomp, en van de ransuil tot de grote bonte specht.
Zwanenburg werkt tegenwoordig regelmatig in opdracht. Een van de projecten bevindt zich bij het Vogelhospitaal in Haarlem Noord, waar hij een zeekoet op een gevel schildert. Het hospitaal draagt vogels aan die via de dierenambulance binnenkomen; inspiratie voor de kunstenaar uit de praktijk.
Lokale soorten, groot formaat
De muurschilderingen geven bewoners een directe kennismaking met vogels die zij misschien alleen van naam kenden. Bij de Roerdompstraat staat bijvoorbeeld een indrukwekkende afbeelding van de roerdomp, een kleine geelbruine reigerachtige soort die in het nabije Hekslootpolder voorkomt. Volgens Zwanenburg wisten veel bewoners niet precies hoe die vogel eruitzag; de muurschildering verandert dat.
"Je denkt misschien, een zeekoet heeft niet zoveel kleur, maar ik heb toch zeker al twaalf kleuren gebruikt."
De kunstenaar noemt ook een praktisch verhaal bij de zeekoet: aangespoelde exemplaren vindt hij vaak bij de pier van IJmuiden; die vogels worden door de dierenambulance naar het hospitaal in Haarlem gebracht. Zwanenburg combineert zijn liefde voor vogels met zijn werk als kunstenaar en kiest vooral soorten die in de directe omgeving van Haarlem te zien zijn.
Van illegale letters naar opdrachtwerk
Zwanenburg zegt dat hij de tijd van het illegaal zetten van letters achter zich heeft gelaten. Waar hij vroeger misschien zonder opdracht werkte, schildert hij nu met toestemming en namens opdrachtgevers zoals gemeenten en instellingen. Dat verandert de juridische status van het werk en vergroot de kans dat de muurschilderingen behouden blijven en goed onderhouden worden.
- Locaties genoemd: Vogelhospitaal (Haarlem Noord), Roerdompstraat (uitkijkend op Hekslootpolder).
- Soorten in beeld: zeekoet, roerdomp, ransuil, vink, grote bonte specht.
- Techniek en kleur: de zeekoet kreeg volgens de maker meer dan tien kleuren, ondanks een ogenschijnlijk eenduidig verenkleed.
Wat betekent het voor de stad?
De muurschilderingen doen meer dan een muur opfleuren: ze fungeren als informatie- en herkenningspunt, verbinden stad en natuur en nodigen uit tot kijken en vragen. Voor bewoners die minder vaak naar natuurgebieden gaan zijn de afbeeldingen een laagdrempelige manier om meer te leren over lokale fauna. Voor organisaties als het Vogelhospitaal biedt kunst ook een manier om aandacht te vragen voor hun werk met gewonde en zieke vogels.
| Vogel | Vermelde locatie |
|---|---|
| Zeekoet | Vogelhospitaal, Haarlem Noord (inspiratie: pier van IJmuiden) |
| Roerdomp | Roerdompstraat (in het zicht van Hekslootpolder) |
| Ransuil, Vink, Grote Bonte Specht | Verspreid in de openbare ruimte van Haarlem |
De muurschilderingen zijn een voorbeeld van hoe lokale initiatieven kunst en natuur kunnen samenbrengen. Ze trekken de aandacht, schaven aan het straatbeeld en kunnen leiden tot meer begrip voor vogels die in en rondom Haarlem leven. Voor wie nieuwsgierig is: veel van de schilderingen zijn op straatniveau zichtbaar en lenen zich voor een korte wandeling of fietstocht langs de locaties.
