Het is één jaar geleden dat de 17-jarige Lisa uit Abcoude werd vermoord. Haar dood was voor de Haagse Danique de Jong de directe aanleiding om de landelijke campagne Wij eisen de nacht op te starten. Volgens de initiatiefneemster is de aandacht voor veiligheid van vrouwen sindsdien niet structureel toegenomen en blijft het onderwerp "broodnodig" op de publieke agenda.
Lokale voorbeelden: het Spookpad bij Zoeterwoude
In Zoeterwoude-Dorp, waar vorig jaar een actietocht plaatsvond, ervaren inwoners dat de situatie op sommige plekken weinig veranderd is. Een groep fietste vorig jaar over het donkere en afgelegen pad tussen het dorp en Leiden, dat door bewoners vaak het Spookpad wordt genoemd. Organisatrice Bianca Choufour noemde het toen een slecht verlichtte weg die bekendstaat om regelmatige onveilige incidenten.
Bewoners geven een gemengd beeld van de situatie. Terwijl de gemeente op sommige trajecten aanwijzingen heeft geplaatst welke fietspaden inmiddels verlicht zijn, voelt de route voor een deel van de gebruikers nog altijd onveilig. Daarbij speelt volgens inwoners ook de afsluiting van een deel van de verbinding tussen Zoeterwoude en Leiden, waardoor omfietsen nodig is en de route minder prettig is geworden.
"Het blijft een donker pad,"
Deze woorden werden in het verslag gebruikt door een bewoner die de route volgend op weg was naar Leiden. Andere bewoners zeggen te begrijpen waarom er aandacht voor de route wordt gevraagd, maar ervaren zelf niet altijd directe impact van de eerdere acties: "Ik merk eigenlijk weinig verschil met vorig jaar," aldus een fietser in het verslag.
Wat de campagne doet en waar zorgen blijven
Wij eisen de nacht op is opgezet om structureel aandacht te vragen voor veilige nachtroutes en het algemeen veiligheidsgevoel van vrouwen in openbare ruimten. De initiatiefneemster stelt dat de maatschappelijke aandacht sinds het begin van de campagne niet constant is gebleven en dat problemen op straat, zoals slecht verlichte of afgelegen paden, nog steeds voorkomen.
De lokale situatie bij Zoeterwoude-Dorp illustreert twee terugkerende knelpunten die in het rapportageverslag naar voren komen:
- onvoldoende verlichting op bepaalde fietsroutes;
- afsluitingen en omleidingen die veilige alternatieve routes ontoegankelijk of onaantrekkelijk maken;
- een blijvend gevoel van onveiligheid bij met name alleenreizende vrouwen.
Hoewel op sommige trajecten is aangegeven welke routes nu wel verlicht zijn, leidt dat niet automatisch tot meer vertrouwen bij alle gebruikers. Voor een aantal inwoners blijft de voorkeur bestaan om bepaalde delen van de route niet alleen te gebruiken.
| Situatie vorig jaar | Situatie nu |
|---|---|
| Donkere, afgelegen fietspaden met reputatie van incidenten | Op sommige paden is nu aangegeven welke delen verlicht zijn; delen blijven donker |
| Publieke aandacht na dood van Lisa | Aandacht volgens initiatiefnemer niet structureel toegenomen |
De campagne richt zich op het terugwinnen van veilige nachten voor vrouwen en het zichtbaar houden van het onderwerp in politiek en publieke ruimte. Lokale actiebijeenkomsten en fietstochten moeten zowel bewustzijn vergroten als druk houden op gemeenten om maatregelen te nemen.
Gevolgen voor beleid en lokaal bestuur
Het verslag benadrukt dat verandering op straat vaak een combinatie van verlichting, infrastructuur en beheer vereist. Wanneer afsluitingen leiden tot omleidingen, kan dat de veiligheidsbeleving verslechteren. Voor gemeenten betekent dit dat oplossingen niet alleen technisch van aard zijn, maar ook in overleg met bewoners en met aandacht voor gebruikspatronen ontwikkeld moeten worden.
De landelijke campagne en lokale initiatieven zoals in Zoeterwoude tonen dat zorgen over de veiligheid van vrouwen blijven spelen, ook nadat een zaak landelijk aandacht kreeg. Volgens betrokkenen is blijvende aandacht nodig om concrete verbeteringen door te voeren en het vertrouwen van gebruikers terug te winnen.
De actie 'Wij eisen de nacht op' zet komende week opnieuw lokale en landelijke activiteiten in om deze punten onder de aandacht van beleidsmakers en het publiek te brengen.
