De bekende sluis in Doesburg, die de Oude IJssel met de Geldersche IJssel verbindt, staat momenteel vrijwel droog aan de zijde richting de grote IJssel. De lage waterstand belemmert al maanden de doorvaart en heeft directe gevolgen voor zowel de beroepsvaart als de pleziervaart in de regio.
Wat gebeurt er bij de sluis?
Door de afgenomen waterhoogte zijn de sluisdeuren gesloten en blijft er alleen water staan in het deel van de Oude IJssel richting Doetinchem. Het zichtbare effect is ingrijpend: waar normaal water tot aan de kade staat, is nu op veel plekken de rivierbodem zichtbaar en stroomt de Oude IJssel op sommige stukken slechts als een smalle, ondiepe stroom.
Sluiswachter Henrie Ploeg, die al ongeveer twintig jaar bij de sluis werkt, noemt de situatie uitzonderlijk. Volgens hem zakt het water nog steeds en blijven grote schepen uit. “Dit is uitzonderlijk en het water zakt nog steeds,” zegt Ploeg.
“Kleinere vrachtboten zouden nog wel kunnen maar dat doet niemand. Want normaal kun je dan 1000 ton laden en nu maar 250 ton.”
Effecten voor de binnenvaart en recreatie
De lage waterstand betekent dat vrachtschepen van 55 meter of langer al enige tijd niet kunnen passeren. Dat heeft twee directe gevolgen: scheepvaartbedrijven moeten hun lading beperken of andere routes zoeken, en de economische inzet van schepen daalt fors. Volgens Ploeg daalt de laadcapaciteit in sommige gevallen van ongeveer 1.000 ton naar 250 ton.
Ook de recreatieve scheepvaart is vrijwel afwezig. Pleziervaartuigen blijven weg uit angst voor schade bij het passeren van ondiepe gedeelten; de sluis en de aangrenzende oevers tonen daardoor een ongewoon rustig beeld.
Druk op Container Terminal Doesburg
De situatie raakt ook logistieke activiteiten in Doesburg. De Container Terminal Doesburg verwerkt normaal gesproken zo’n 45.000 containers per jaar. Ook daar zijn al effecten merkbaar: binnenvaartschepen die de terminal aandoen kunnen minder diepgang benutten en moeten minder lading meenemen.
Woordvoerder Guus van Groningen van de terminal bevestigt dat de lage waterstanden leiden tot aanpassingen in de scheepvaartplanning en de belading van binnenvaartschepen. Concrete oplossingen zijn volgens hem op dit moment complex en kostenintensief.
Lokale gevolgen en risico’s
De droogte in de rivier kan verschillende nadelige gevolgen hebben:
- Vermindering van vervoerscapaciteit voor de binnenvaart;
- Economie rondom overslagpunten en terminals staat onder druk;
- Grotere kans op schade aan schepen bij ondiepe passages;
- Afname van recreatieve activiteit en bijbehorende inkomsten voor lokale horeca en toerisme;
- Mogelijke gevolgen voor ecologie en vismigratie in de rivier.
Mogelijke vervolgstappen
Volgens betrokkenen is de situatie voorlopig afhankelijk van weersomstandigheden in het stroomgebied: aanvoer van water uit hoger gelegen of Duitse gebieden kan op korte termijn verlichting brengen. Als die aanvoer uitblijft, moeten andere maatregelen overwogen worden, variërend van tijdelijke logistieke omleggingen tot het inzetten van alternatieve vormen van transport.
Lokale en regionale partijen volgen de situatie nauwgezet. De sluiswachter en terminalexploitant geven aan voorbereid te zijn op operationele aanpassingen, maar benadrukken dat veel afhangt van het weer en de wateraanvoer uit aangrenzende delen van het stroomstelsel.
Breder perspectief
De Lage Rijnoever en zijrivieren ervaren de laatste jaren vaker periodes met lagere waterstanden. Dat roept vragen op over de robuustheid van de logistieke infrastructuur die sterk leunt op bevaarbare binnenwateren. Voor het lokale bedrijfsleven betekent dit dat flexibiliteit in vervoer en opslag belangrijker wordt, zeker in droge zomers.
Voor inwoners en bezoekers van Doesburg levert de bijna-drogende sluis vooral een opvallend beeld op: wat normaal een druk vaartraject is, oogt nu verlaten en kwetsbaar. Voor nu blijft de situatie afhankelijk van natte herfstbuien of speciale afvoeren elders in het watersysteem.
