Milas kıyılarında üç yılı aşkın süredir devam eden Posidonia oceanica (deniz çayırı) Koruma ve Rehabilitasyonu Projesi akademik final raporuyla net veriler ortaya koydu. Yeniköy Kemerköy Enerji öncülüğünde, Doğu Akdeniz Üniversitesi ile Muğla İl Tarım Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen çalışmada transplantasyon ve implantasyon teknikleri uygulandı; saha izleme sonuçları ise bölge ölçeğinde umut verici bulundu.
Uygulama kapsamı ve başarı oranları
Rapora göre, yaklaşık 8 hektarlık rehabilitasyon alanında yürütülen çalışmalarda, 200’den fazla deniz çayırı öbeği yeni yaşam alanlarına taşındı ve bunların yüzde 90’ının sağlıklı şekilde yaşamını sürdürdüğü belirlendi. Ayrıca implantasyon yöntemiyle deniz tabanına yerleştirilen 1.300 fidenin yüzde 70’i sağlıklı gelişimini devam ettiriyor.
İzleme ve yöntem
Proje ekibi, transplantasyon ve implantasyon uygulamalarının farklı derinliklerdeki etkinliğini ölçmek için uzun dönemli izleme protokolleri geliştirdi. Raporda, saha gözlemleri; klorofil analizleri, büyüme ve sağlık parametreleri ile desteklenerek, her bir öbeğin ve fidenin numaralandırıldığı bir takip sistemi kullanıldığı bilgisi yer aldı.
"Her bir öbeği ve fideyi numaralandırdık, yüzlerce saat dalış gerçekleştirdik... Elde ettiğimiz veriler, geliştirdiğimiz yöntemlerin sahada uygulanabilir olduğunu gösterdi," diyor Doğu Akdeniz Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Burak Ali Çiçek.
Doç. Dr. Çiçek’in aktardığı izleme yaklaşımı, raporda restorasyon çalışmalarının değerlendirilmesinde kullanılabilecek teknik altyapı olarak tanımlandı. Bu altyapı, Milas örneğinin Akdeniz’in diğer kıyılarında da uygulanabilir bir model sunduğunu işaret ediyor.
Yerel ve bölgesel etkiler
Deniz çayırları; kıyı erozyonunu önleme, balıkçılık için yavru habitatı sağlama ve deniz suyunun karbon tutulumu gibi ekosistem hizmetleri sunuyor. Milas kıyılarında elde edilen rehabilitasyon başarısı, bu hizmetlerin korunması ve iyileştirilmesi açısından doğrudan sonuçlar doğurabilir. Raporda yer alan bulgular, restorasyon çalışmalarının sürdürülebilir turizm, balıkçılık ve kıyı yönetimi politikalarında referans teşkil edebilecek nitelikte olarak değerlendirildi.
- Taşınan öbek sayısı: 200’den fazla
- Rehabilitasyon alanı: Yaklaşık 8 hektar
- Transplantasyon başarı oranı: %90
- İmplantasyon (fide) başarı oranı: %70 (1.300 fide)
Yeniköy Kemerköy Enerji yöneticileri de projenin şeffaf, uzun vadeli ve bilimsel yaklaşımla yürütülmesinin önemine vurgu yaptı. Şirket temsilcileri, elde edilen sonuçların paydaşlar tarafından izlenebilir olmasına önem verdiklerini belirtti.
Milas için ne anlama geliyor?
Milas yerel yönetimleri, sivil toplum ve işletmeler açısından bu sonuçlar iki önemli kapıyı aralıyor: Birincisi, başarılı bir restorasyon modelinin yerel uygulamalara entegre edilmesiyle kıyıların doğal dayanıklılığının artırılması; ikincisi, bilimsel verilerle desteklenen uygulamaların turizm ve balıkçılık gibi ekonomik sektörlerde sürdürülebilirliğe katkı sunması. Raporda ayrıca, uzun dönem takiplerin sürdürülmesinin ve yöntemlerin farklı sahalara aktarılmasının kritik olduğu vurgulanıyor.
| Öğe | Değer |
|---|---|
| Rehabilitasyon alanı | ~8 hektar |
| Taşınan öbek sayısı | 200+ |
| Transplantasyon başarı | %90 |
| İmplantasyon (fide) | 1.300 fidan, %70 başarı |
Akademik raporun sonuçları, Milas kıyılarında koruma ve restore çalışmalarının hem bilimsel hem de uygulamalı düzeyde somut kazanımlar ürettiğini gösteriyor. Bölge paydaşlarının bu verileri politika ve uygulamaya dönüştürmesi, önümüzdeki dönemde kıyı yönetiminde etkili adımların atılmasına zemin hazırlayabilir.
