สรุปภารกิจที่สมุทรปราการ
วันที่ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2569 ที่ห้องประชุมนครเขื่อนขันธ์ โรงพยาบาลบางจาก จังหวัดสมุทรปราการ นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข เดินทางมาเพื่อนำร่องการขับเคลื่อนนโยบาย Net Zero MOPH โดยมีผู้บริหารกระทรวงสาธารณสุข เจ้าหน้าที่ในพื้นที่ และผู้แทนภาคร่วมให้การต้อนรับ
เป้าหมายเชิงนโยบายและผลประโยชน์
กระทรวงสาธารณสุขประกาศเป้าหมายการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของหน่วยงานในสังกัดอย่างเป็นขั้นเป็นตอน ได้แก่ การลดร้อยละ25ภายในปี พ.ศ. 2573 ร้อยละ50ภายในปี พ.ศ. 2578 และมุ่งสู่การเป็นศูนย์การปล่อยสุทธิ หรือ Net Zero ภายในปี พ.ศ. 2593 การเดินหน้าครั้งนี้เน้นไปที่โรงพยาบาลซึ่งเป็นหน่วยงานที่มีการใช้พลังงานและทรัพยากรสูง โดยตั้งเป้าจะมีโรงพยาบาลจำนวน100 แห่งได้รับการรับรองคาร์บอนเครดิตตามมาตรฐานของประเทศไทย (T-VER) ภายในปี พ.ศ. 2569 คาดว่าจะสร้างคาร์บอนเครดิตได้ราว2,881 เครดิตต่อปี
บทบาทของเขตสุขภาพที่ 6 และตัวอย่างในพื้นที่
เขตสุขภาพที่ 6 ซึ่งครอบคลุมจังหวัดในภาคตะวันออกและรวมถึงสมุทรปราการ เป็นกลุ่มพื้นที่ที่มีการเตรียมความพร้อม โดยมีโรงพยาบาลในเขตนี้จำนวน40 แห่งที่พร้อมเข้าร่วมโครงการ T-VER ภายในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2569 ได้นำร่องด้วยโรงพยาบาลบางบ่อที่ได้ขึ้นทะเบียนโครงการเรียบร้อยแล้ว
| ประเด็น | ข้อมูล |
|---|---|
| เป้ารับรอง T-VER (ทั่วประเทศ) | 100 แห่ง ภายใน พ.ศ. 2569 |
| คาดการณ์คาร์บอนเครดิต | ประมาณ 2,881 เครดิตต่อปี |
| โรงพยาบาลพร้อมในเขตสุขภาพที่ 6 | 40 แห่ง ภายใน ต.ค. พ.ศ. 2569 |
| ตัวอย่าง รพ.บางบ่อ | ลดได้ 267 tCO2eq ต่อปี |
มาตรการและเทคโนโลยีที่ใช้งาน
แนวทางที่นำมาใช้ประกอบด้วยการติดตั้งระบบพลังงานทดแทน เช่น โซลาร์เซลล์ เพื่อทดแทนการใช้พลังงานจากเชื้อเพลิง การบริหารจัดการเวชภัณฑ์และยาด้วยระบบดิจิทัล รวมถึงการติดตามการปล่อยคาร์บอนจากการใช้ยาและเวชภัณฑ์แบบเรียลไทม์ผ่านระบบที่ชื่อว่า LANCET MED ZERO ระบบนี้ช่วยให้หน่วยงานสามารถติดตาม ป้องกันการหมดอายุของเวชภัณฑ์ และวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อคาดการความต้องการล่วงหน้าได้
เสียงจากผู้บริหาร
“เฉพาะเขตสุขภาพที่ 6 ... มีโรงพยาบาล 40 แห่ง ที่พร้อมดำเนินการภายในเดือนตุลาคมนี้ โดยมีต้นแบบคือ โรงพยาบาลบางบ่อ ซึ่งขึ้นทะเบียนโครงการ T-VER แล้ว สามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกด้วยการใช้พลังงานสะอาดจากการติดตั้งโซลาร์เซลล์ สร้างคาร์บอนเครดิตรวมได้ 267 tCO2eq ต่อปี”
ผลกระทบต่อการบริหารและชุมชนท้องถิ่น
การที่โรงพยาบาลได้รับการรับรองคาร์บอนเครดิตไม่เพียงแต่เป็นการลดปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเท่านั้น แต่ยังมีผลทางการเงิน เนื่องจากคาร์บอนเครดิตสามารถเป็นแหล่งรายได้เสริมสำหรับหน่วยงาน สถานพยาบาลที่ลงทุนในระบบพลังงานสะอาดและการจัดการทรัพยากรอย่างเป็นระบบจึงอาจสามารถลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานและการจัดการเวชภัณฑ์ระยะยาว
ปัจจัยที่ต้องติดตาม
โครงการนี้มีความท้าทายในด้านการขยายผลไปยังโรงพยาบาลจำนวนมาก ทั้งในด้านงบประมาณ การบริหารจัดการระบบใหม่ และการฝึกอบรมบุคลากรให้ใช้เทคโนโลยีอย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้งการบูรณาการข้อมูลระหว่างหน่วยงานเพื่อการตรวจสอบและรายงานการลดการปล่อยก๊าซจึงเป็นอีกเรื่องที่ต้องติดตามความคืบหน้า
- เป้าหมายระดับชาติของกระทรวงสาธารณสุข: ลดการปล่อยก๊าซร้อยละ 25 ภายใน พ.ศ. 2573, ร้อยละ 50 ภายใน พ.ศ. 2578 และ Net Zero ภายใน พ.ศ. 2593
- การนำร่องในเขตสุขภาพที่ 6: โรงพยาบาล 40 แห่ง พร้อมเข้าร่วม T-VER ภายใน ต.ค. พ.ศ. 2569
- ตัวอย่างปฏิบัติการ: โรงพยาบาลบางบ่อ ลดได้ 267 tCO2eq ต่อปี และใช้ระบบติดตามแบบเรียลไทม์
ข้อสังเกตเชิงนโยบาย
การเดินหน้าไปสู่ Net Zero ของภาคสาธารณสุขสะท้อนการเชื่อมโยงระหว่างนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมและการให้บริการสาธารณสุขอย่างชัดเจน หากแผนการนี้ขยายผลได้อย่างเป็นรูปธรรม จะเป็นตัวอย่างของการลดภาระสิ่งแวดล้อมของหน่วยงานรัฐที่มีการใช้พลังงานสูง และยังสร้างแรงจูงใจให้หน่วยงานอื่น ๆ ดำเนินการตามได้
สำหรับผู้ที่ติดตาม ควรเฝ้าดูการรายงานผลเป็นระยะ ทั้งจำนวนโรงพยาบาลที่ได้รับการรับรอง รายได้จากคาร์บอนเครดิต และการลดการใช้พลังงานจริงในภาพรวมของระบบสาธารณสุข
