วันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2569 จังหวัดสมุทรสงครามเปิดทดสอบเส้นทางท่องเที่ยวเชิงชุมชนในชื่อเส้นทาง “กินตามน้ำ : น้ำจืด” โดยมี นายชยชัย แสงอินทร์ ผู้ว่าราชการจังหวัดนำคณะหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและสื่อมวลชนร่วมเดินทาง เพื่อนำร่องแนวทางการท่องเที่ยวที่ยึดวิถีคนท้องถิ่นเป็นหัวใจหลัก มุ่งให้รายได้กระจายกลับสู่ชุมชนและลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
เส้นทางและกิจกรรมเชิงการเรียนรู้
กิจกรรมเริ่มจากการรวมตัว ณ วัดบางวันทอง ก่อนคณะจะเดินทางเข้าสู่อาณาบริเวณชุมชนริมคลองแควอ้อม ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ยังคงมีสวนผลไม้เก่าแก่และวิถีชีวิตริมคลองให้ศึกษา ต่อด้วยการเข้าร่วมเวิร์กช็อปกับกลุ่มแม่บ้านเกษตรบางวันทอง เพื่อลงมือทำขนมไทยพื้นบ้านและปรุงอาหารจากวัตถุดิบในพื้นที่
การจัดเส้นทางตั้งใจให้ผู้มาเยือนได้เห็นกระบวนการตั้งแต่ต้นทางจนถึงเมนูบนโต๊ะอาหาร ทั้งการเรียนรู้การปลูกและดูแลสวนผลไม้แบบดั้งเดิม รวมถึงการลงเรือล่องคลองเพื่อสัมผัสสภาพชุมชนริมน้ำ วัดเก่าแก่ และวิถีประมงน้ำจืดที่ยังดำรงอยู่
การมีส่วนร่วมของชุมชนและการเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น
หนึ่งในจุดเด่นของเส้นทางคือการให้ผู้มาเยือนได้มีส่วนร่วมลงมือทำจริง เช่น การทำขนมวงทอง ณ ศูนย์เรียนรู้ตำบลบางสะแก ซึ่งเป็นกิจกรรมที่ผู้ว่าราชการจังหวัดได้เข้าร่วมปฏิบัติด้วยตนเอง กระบวนการนี้ครอบคลุมตั้งแต่การเตรียมส่วนผสม การขึ้นรูป จนถึงการทอดและการคลุกน้ำตาลตามวิธีของชาวบ้าน
“จังหวัดสมุทรสงครามมีความโดดเด่นจากความเป็น ‘เมืองสามน้ำ’ ทั้งน้ำจืด น้ำกร่อย และน้ำเค็ม… การนำสิ่งเหล่านี้มาร้อยเรียงเป็นเส้นทางท่องเที่ยว จะช่วยให้นักท่องเที่ยวได้รู้จักสมุทรสงครามลึกกว่าการมาเพียงจุดเดียว” — นายชยชัย แสงอินทร์
เป้าหมายด้านความยั่งยืนและผลกระทบต่อท้องถิ่น
โครงการนี้เป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนการท่องเที่ยวยั่งยืนของจังหวัด โดยย้ำการลดขยะและลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนจากการท่องเที่ยวผ่านการจัดกิจกรรมที่เน้นทรัพยากรท้องถิ่น การใช้วัตถุดิบที่หาได้ในพื้นที่ และการส่งเสริมการบริการที่ดูแลรักษาสภาพแวดล้อมของชุมชน
ในมุมชุมชน กระบวนการนี้เปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการรายย่อย กลุ่มแม่บ้าน และผู้รักษาภูมิปัญญาท้องถิ่นได้เป็นเจ้าของประสบการณ์การท่องเที่ยว สามารถสร้างรายได้จากการให้บริการเป็นไกด์ชุมชน ขายผลิตภัณฑ์พื้นบ้าน และเปิดเวิร์กช็อปให้ผู้มาเยือน
- จุดเริ่มต้น: วัดบางวันทอง
- กิจกรรมเด่น: เวิร์กช็อปทำขนมไทยกับกลุ่มแม่บ้าน, ล่องเรือเรียนรู้วิถีชุมชน
- จุดหมายสำคัญ: ศูนย์เรียนรู้ตำบลบางสะแก (ส้มแก้ว)
| สถานที่ | ประสบการณ์หลัก |
|---|---|
| วัดบางวันทอง | จุดรวมและเริ่มต้นเส้นทาง |
| คลองแควอ้อม | ล่องเรือศึกษาเกษตรริมคลองและวิถีชุมชน |
| ศูนย์เรียนรู้ตำบลบางสะแก (ส้มแก้ว) | เวิร์กช็อปขนมพื้นบ้านและการสาธิตภูมิปัญญาท้องถิ่น |
ความท้าทายและสิ่งที่ต้องติดตาม
แม้แนวคิดจะมุ่งไปที่การกระจายผลประโยชน์สู่ชุมชน แต่การยกระดับสู่การเป็นแหล่งท่องเที่ยวคุณภาพย่อมต้องมีการวางระบบทั้งการจัดการขยะ การรักษาสภาพแวดล้อมทางน้ำ และการพัฒนาศักยภาพผู้ให้บริการภายในชุมชน ขณะเดียวกัน การประสานระหว่างหน่วยงานภาครัฐ เอกชน และชุมชนท้องถิ่นจะเป็นปัจจัยสำคัญต่อความยั่งยืนของเส้นทาง
สำหรับผู้สนใจ โครงการนี้เป็นการเปิดประตูให้ชาวสมุทรสงครามร่วมแสดงภูมิปัญญาและส่งต่อประสบการณ์ตรงจากชุมชนสู่ผู้มาเยือน ซึ่งหากบริหารจัดการได้ดีจะช่วยสร้างรายได้และรักษาเอกลักษณ์ท้องถิ่นไว้ได้อย่างยั่งยืน
ทีมข่าวท่องเที่ยวจังหวัดสมุทรสงครามจะติดตามความคืบหน้าในการผลักดันเส้นทางนี้ต่อไป ทั้งด้านการรับรองคุณภาพ ประสิทธิภาพการจัดการขยะ และมาตรการส่งเสริมความเข้มแข็งของผู้เกี่ยวข้องในพื้นที่