กม.เร่งสอบกรณี ‘ดินแจกฟรี’ พบเบาะสลับทิ้งกากอุตสาหกรรมในปราจีนบุรี-สระแก้ว

กรณีการนำดินที่ประกาศแจกฟรีในพื้นที่ภาคตะวันออกถูกตั้งข้อสังเกตว่าอาจมีการปนเปื้อนหรือเป็นกากของเสียจากโรงงานอุตสาหกรรม ส่งผลให้กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมสั่งให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งตรวจสอบอย่างครบวงจรโดยให้ความสำคัญกับต้นทาง การขนส่ง และพื้นที่ปลายทางเพื่อป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพประชาชนและทรัพยากรสิ่งแวดล้อม

คำสั่งจากส่วนกลางและการขยายผลการตรวจสอบ

เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2569 กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมีคำสั่งให้กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) ติดตามกรณีข้อมูลในสื่อสังคมออนไลน์ที่ชี้ช่องการนำ "ดินแจกฟรี" ไปใช้ในพื้นที่ภาคตะวันออก หลังพบเบาะแสการลักลอบนำกากของเสียจากโรงงานมาทิ้ง ทั้งในจังหวัดปราจีนบุรีและจังหวัดสระแก้ว การตรวจสอบได้รับการกำชับให้ครอบคลุมตั้งแต่แหล่งที่มา เส้นทางการขนส่ง จนถึงพื้นที่ที่รับดินดังกล่าว

การดำเนินการในพื้นที่ที่เกี่ยวข้อง

จากการตรวจสอบของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องพบการลักลอบทิ้งกากของเสียในหลายจุดของจังหวัดปราจีนบุรี ขณะเดียวกันมีรายงานการนำเศษสายไฟและขยะอุตสาหกรรมไปทิ้งในพื้นที่ป่าสงวนของอำเภอต่าง ๆ เจ้าหน้าที่ป่าไม้และหน่วยงานท้องถิ่นได้ลงพื้นที่ ร่วมกันอายัดสิ่งของ เครื่องจักร และสั่งให้หยุดประกอบกิจการในบางแห่ง เพื่อใช้เป็นพยานหลักฐานในการดำเนินคดี

ผลกระทบที่ต้องติดตาม

หน่วยงานเตือนว่าการนำกากของเสียมาทิ้งหรืออาศัยการแจกจ่ายดินฟรีเป็นช่องทางอาจก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อทั้ง สุขภาพประชาชน และ สิ่งแวดล้อม ได้แก่ การปนเปื้อนของดิน แหล่งน้ำใต้ดิน และระบบนิเวศในผืนป่า ซึ่งหากตรวจพบสารอันตรายจะต้องมีมาตรการระบาย ดำเนินการบำบัด และฟื้นฟูต่อไป

ความร่วมมือของหน่วยงานท้องถิ่น

ในระดับพื้นที่ สำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้ที่ 9 สาขาปราจีนบุรีได้รับมอบหมายให้แจ้งความดำเนินคดีกรณีการทิ้งกากของเสียในเขตป่าสงวนแห่งชาติ ขณะเดียวกันองค์การบริหารส่วนตำบลและอำเภอที่เกี่ยวข้องได้ประสานเข้าตรวจสอบและดำเนินการควบคุมพื้นที่ตามบทบาท รวมถึงสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดที่เข้าตรวจสอบการประกอบกิจการที่อาจไม่ได้รับอนุญาต

จุดที่ตรวจพบและการดำเนินคดี (สรุป)

ข้อเรียกร้องและคำเตือน

เจ้าหน้าที่สาธารณสุขและหน่วยงานสิ่งแวดล้อมเตือนประชาชนให้ระมัดระวังการรับดินแจกฟรีมาใช้ในที่ดินหรือพื้นที่เกษตรหากไม่มั่นใจแหล่งที่มา โดยขอให้สอบถามข้อมูลจากหน่วยงานท้องถิ่นหรือรอผลการตรวจวิเคราะห์ก่อนนำไปใช้ เพื่อป้องกันความเสี่ยงต่อสุขภาพและผลผลิตทางการเกษตร

"ดินแจกฟรี"

คำว่า "ดินแจกฟรี" ที่ปรากฏในสื่อสังคมออนไลน์เป็นสัญญาณเตือนให้หน่วยงานลงพื้นที่ตรวจสอบอย่างเป็นรูปธรรม เพราะหากมีการลักลอบนำกากของเสียอุตสาหกรรมมาอาศัยช่องทางดังกล่าวจะกลายเป็นปัญหาเชิงพื้นที่ที่ต้องแก้ไขทั้งในมิติการบังคับใช้กฎหมายและการเยียวยาผลกระทบ

แนวทางต่อไป

กรมควบคุมมลพิษจะต้องติดตามการสอบสวนต้นทางการจัดการของเสียของโรงงาน พร้อมทั้งตรวจสอบเส้นทางการขนส่งและผู้รับดินปลายทาง เพื่อหาพยานหลักฐานเชิงประจักษ์ไปสู่การดำเนินคดีตามกฎหมาย ส่วนหน่วยงานท้องถิ่นต้องเพิ่มการตรวจตราและประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนไม่รับวัตถุหรือของเสียที่ไม่ทราบที่มา

เรื่องนี้ยังต้องติดตามต่อถึงผลการตรวจวิเคราะห์ดินและการดำเนินคดีของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้แน่ใจว่าพื้นที่ที่ถูกนำกากของเสียไปทิ้งจะได้รับการฟื้นฟูและประชาชนได้รับความคุ้มครองจากความเสี่ยงด้านสุขภาพในระยะยาว

• หน่วยงานตรวจสอบ: กรมควบคุมมลพิษ สำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้ สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัด องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
• ความเสี่ยง: ปนเปื้อนดิน แหล่งน้ำ และผลกระทบต่อระบบนิเวศ
• คำแนะนำสำหรับประชาชน: หลีกเลี่ยงการรับดินแจกฟรีหากไม่ทราบแหล่งที่มา และสอบถามหน่วยงานท้องถิ่นก่อนนำไปใช้